JURISPRUDENTIELIJST VERDIEPEND STAATS- EN BESTUURSRECHT
Week 1
1. Europees Hof voor de Rechten van de Mens 01 december 2015,
ECLI:CE:ECHR:2015:1201JUD004822610 (Cengiz a.o. v. Turkey).
a. De belangrijkste vraag die aan het Hof werd gesteld, was of het blokkeren van de
populaire video-sharing-website YouTube een schending vormde van de rechten van
de gebruikersconventie. Nadat het Hof eerst de slachtofferstatus van de verzoekers
had vastgesteld, vond het een schending van hun recht om informatie te ontvangen
en te verstrekken op grond van artikel 10 EVRM
b. Op 1 december 2015 oordeelde het Hof dat het recht van de professoren op vrijheid
van meningsuiting op grond van artikel 10 van het EVRM werd geschonden.
2. Rb Noord-Holland 06 oktober 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:8539 (LinkedIn uitspraak)
a. Kort geding. Vordering van politicus om zijn profiel terug te plaatsen op social media
platform wordt toegewezen. Verwijderde berichten hoeven niet te worden
teruggeplaatst. Deze berichtgeving is terecht als misinformatie aangemerkt, maar de
verwijdering van het profiel is onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen, omdat de
beleidsrichtlijnen onvoldoende duidelijk waren over wat als misinformatie over Covid-
19 kon worden aangemerkt.
b. LinkedIn verplicht om gebruikersprofiel te heractiveren. Indirecte werking van art. 10
EVRM behelst zorgvuldigheidsverplichting. Verwijdering van gebruikers- profiel op
grond van Covid-19-desinformatie is in beginsel toelaatbaar, maar dient zorgvuldig
gecommuniceerd en gemotiveerd te worden. Strengere maatstaf voor verwijdering op
instigatie van overheidsinstanties.
3. Rb Amsterdam 09 september 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:4435 (Café Weltschmerz)
a. Mediarecht. Vrijheid van meningsuiting. Kort geding. Eiser 1 heeft interviews
gehouden met eiser 2, een huisarts, die op het YouTube-kanaal van
burgerjournalistiek platform Café Weltschmerz zijn geplaatst. In de video’s wordt
gesteld dat het geneesmiddel Hydroxychloroquine werkt tegen Covid-19. YouTube
heeft de interviews verwijderd op grond van het door haar opgestelde ‘Beleid tegen
misleidende medische informatie over COVID-19’. Eisers vorderen samengevat
YouTube te veroordelen de video’s terug te plaatsen. Volgens eisers grijpt YouTube te
diep in op hun vrijheid van meningsuiting en pleegt zij daarmee censuur. Strikte
toepassing door YouTube van haar beleid om uitsluitend content die in lijn is met de
WHO en het RIVM toe te laten wordt te beperkt geacht, maar het gaat erom hoe
YouTube haar beleid inzet. De interviews worden als desinformatie aangemerkt en
mochten derhalve door YouTube worden verwijderd. De vorderingen van eisers
worden afgewezen.
4. HvJ EU 5 april 2016, nr. C-404/15, ECLI:EU:C:2016:198, (Aranyosi en Căldăraru)
a. De artikelen 1, lid 3, 5 en 6, lid 1, van kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13
juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van
overlevering tussen de lidstaten, zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299/JBZ van de
Raad van 26 februari 2009, moeten aldus worden uitgelegd dat wanneer de
uitvoerende rechterlijke autoriteit wordt geconfronteerd met objectieve, betrouwbare,
nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens die, wat de
detentieomstandigheden in de uitvaardigende lidstaat betreft, duiden op gebreken die
hetzij structureel of fundamenteel zijn, hetzij bepaalde groepen van personen raken,
hetzij bepaalde detentiecentra betreffen, zij concreet en nauwkeurig moet nagaan of
er zwaarwegende en op feiten berustende gronden bestaan om aan te nemen dat de
persoon tegen wie een Europees aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op
strafvervolging of uitvoering van een tot vrijheidsbeneming strekkende straf, vanwege
de omstandigheden van zijn detentie in die lidstaat een reëel gevaar zal lopen te
worden onderworpen aan een onmenselijke of vernederende behandeling, in de zin
van artikel 4 van het Handvest, wanneer hij wordt overgeleverd aan voornoemde
lidstaat. Daartoe dient zij te verzoeken om aanvullende gegevens van de
uitvaardigende rechterlijke autoriteit, die — na zo nodig om bijstand te hebben
, verzocht van de centrale autoriteit of een van de centrale autoriteiten van de
uitvaardigende lidstaat, in de zin van artikel 7 van het kaderbesluit — deze gegevens
binnen de in een dergelijk verzoek gestelde termijn dient te verstrekken. De
uitvoerende rechterlijke autoriteit moet haar beslissing over de overlevering van de
betrokkene uitstellen totdat zij aanvullende gegevens verkrijgt op grond waarvan zij
het bestaan van een dergelijk gevaar kan uitsluiten. Indien het bestaan van dit gevaar
niet binnen een redelijke termijn kan worden uitgesloten, dient deze autoriteit te
beslissen of de overleveringsprocedure moet worden beëindigd.
b. HvJEU zei: het is mogelijk om een overlevering op basis van een EAB te weigeren op
grond van een beweging van art. 4 Handvest, op voorwaarde dat: (i) structurele
systemische problemen/risico’s omtrent de gevangenis omstandigheden en art. 4
handvest EN (ii) ernstige aanwijzingen dat het individu in kwestie slachtoffer hiervan
zou gaan worden
c. HvJEU heeft hier voor een eerste keer aangegeven dat een EAB kan worden
genegeerd, op basis van mensenrechtenoverwegingen à maar de uitzondering is wel
heel moeilijk door een hoge drempel in te stellen: de tweestapstoets
d. Reden voor de uitzondering toe te laten: omdat het over art. 4 Handvest ging à een
van de meest cruciale grondrechten uit het Handvest, hiervoor is geen enkele
exceptie voor mogelijk
5. HvJ EU 25 juli 2018, nr. C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, (Minister for Justice and
Equality (Gebreken in het gerechtelijk apparaat)
a. Artikel 1, lid 3, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002
betreffende het Europese aanhoudingsbevel en de inleveringsprocedures tussen de
lidstaten, zoals gewijzigd bij Kaderbesluit 2009/299/JBZ van de Raad van 26 februari
2009, moet aldus worden uitgelegd dat, wanneer de uitvoerende rechterlijke autoriteit,
die wordt opgeroepen om te beslissen of een persoon voor wie een Europees
aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op het uitvoeren van een
strafrechtelijke vervolging moet worden overhandigd, materiaal heeft, zoals dat
uiteengezet in een met redenen omkleed voorstel van de Europese Commissie dat is
aangenomen overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU, waaruit blijkt dat er een reëel risico
van schending van het fundamentele recht op een eerlijk proces dat wordt
gegarandeerd door de tweede alinea van artikel 47 van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie, vanwege systemische of gegeneraliseerde
tekortkomingen wat betreft de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht van de
uitgevende lidstaat, die autoriteit specifiek en nauwkeurig moet bepalen of, gezien zijn
persoonlijke situatie, evenals de aard van het strafbare feit waarvoor hij wordt
vervolgd en de feitelijke context die de basis vormt van het Europese
aanhoudingsbevel, en in het licht van de verstrekte informatie door de lidstaat van
afgifte overeenkomstig artikel 15, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584, zoals gewijzigd,
zijn er substantiële gronden om aan te nemen dat die persoon een dergelijk risico zal
lopen als hij zich aan die staat overgeeft.
6. HvJ EU 31 januari 2023, nr. C-158/21, ECLI:EU:C:2023:57, ‘(Puig Gordi)
a. Referendum in Catalonië voor onafhankelijkheid
Catalonië had dit zelf georganiseerd
Spanje heeft op een afschuwelijke manier gereageerd à kijk online filmpjes
Organisatoren van referendum zijn gevlucht à wonen nu in België
Spanje had dus EAB uitgevaardigd voor die mensen
Brusselse rechtbank heeft veel prejudiciële vragen gesteld à vraag: moet je stap 1
wel doen als je kan aantonen dat aan stap 2 is voldaan?
HvJEU zei: stap 1 en 2 MOETEN altijd allebei doorlopen worden
Week 3
7. ABRvS 18-07-2018, ECLI:NL:RVS:2018:2454, m.nt. N. Jak & T. Barkhuysen Computerrecht
2018/253
a. De verplichting om de voor de beoordeling van de zaak van belang zijnde gegevens
over te leggen is niet beperkt tot de op papier vastgelegde gegevens. Aan het gebruik
van het programma AERIUS Calculator ten grondslag liggende maatwerk
invoergegevens moeten uit eigen beweging op papier of anderszins waarneembaar
Week 1
1. Europees Hof voor de Rechten van de Mens 01 december 2015,
ECLI:CE:ECHR:2015:1201JUD004822610 (Cengiz a.o. v. Turkey).
a. De belangrijkste vraag die aan het Hof werd gesteld, was of het blokkeren van de
populaire video-sharing-website YouTube een schending vormde van de rechten van
de gebruikersconventie. Nadat het Hof eerst de slachtofferstatus van de verzoekers
had vastgesteld, vond het een schending van hun recht om informatie te ontvangen
en te verstrekken op grond van artikel 10 EVRM
b. Op 1 december 2015 oordeelde het Hof dat het recht van de professoren op vrijheid
van meningsuiting op grond van artikel 10 van het EVRM werd geschonden.
2. Rb Noord-Holland 06 oktober 2021, ECLI:NL:RBNHO:2021:8539 (LinkedIn uitspraak)
a. Kort geding. Vordering van politicus om zijn profiel terug te plaatsen op social media
platform wordt toegewezen. Verwijderde berichten hoeven niet te worden
teruggeplaatst. Deze berichtgeving is terecht als misinformatie aangemerkt, maar de
verwijdering van het profiel is onvoldoende zorgvuldig tot stand gekomen, omdat de
beleidsrichtlijnen onvoldoende duidelijk waren over wat als misinformatie over Covid-
19 kon worden aangemerkt.
b. LinkedIn verplicht om gebruikersprofiel te heractiveren. Indirecte werking van art. 10
EVRM behelst zorgvuldigheidsverplichting. Verwijdering van gebruikers- profiel op
grond van Covid-19-desinformatie is in beginsel toelaatbaar, maar dient zorgvuldig
gecommuniceerd en gemotiveerd te worden. Strengere maatstaf voor verwijdering op
instigatie van overheidsinstanties.
3. Rb Amsterdam 09 september 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:4435 (Café Weltschmerz)
a. Mediarecht. Vrijheid van meningsuiting. Kort geding. Eiser 1 heeft interviews
gehouden met eiser 2, een huisarts, die op het YouTube-kanaal van
burgerjournalistiek platform Café Weltschmerz zijn geplaatst. In de video’s wordt
gesteld dat het geneesmiddel Hydroxychloroquine werkt tegen Covid-19. YouTube
heeft de interviews verwijderd op grond van het door haar opgestelde ‘Beleid tegen
misleidende medische informatie over COVID-19’. Eisers vorderen samengevat
YouTube te veroordelen de video’s terug te plaatsen. Volgens eisers grijpt YouTube te
diep in op hun vrijheid van meningsuiting en pleegt zij daarmee censuur. Strikte
toepassing door YouTube van haar beleid om uitsluitend content die in lijn is met de
WHO en het RIVM toe te laten wordt te beperkt geacht, maar het gaat erom hoe
YouTube haar beleid inzet. De interviews worden als desinformatie aangemerkt en
mochten derhalve door YouTube worden verwijderd. De vorderingen van eisers
worden afgewezen.
4. HvJ EU 5 april 2016, nr. C-404/15, ECLI:EU:C:2016:198, (Aranyosi en Căldăraru)
a. De artikelen 1, lid 3, 5 en 6, lid 1, van kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13
juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van
overlevering tussen de lidstaten, zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299/JBZ van de
Raad van 26 februari 2009, moeten aldus worden uitgelegd dat wanneer de
uitvoerende rechterlijke autoriteit wordt geconfronteerd met objectieve, betrouwbare,
nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens die, wat de
detentieomstandigheden in de uitvaardigende lidstaat betreft, duiden op gebreken die
hetzij structureel of fundamenteel zijn, hetzij bepaalde groepen van personen raken,
hetzij bepaalde detentiecentra betreffen, zij concreet en nauwkeurig moet nagaan of
er zwaarwegende en op feiten berustende gronden bestaan om aan te nemen dat de
persoon tegen wie een Europees aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op
strafvervolging of uitvoering van een tot vrijheidsbeneming strekkende straf, vanwege
de omstandigheden van zijn detentie in die lidstaat een reëel gevaar zal lopen te
worden onderworpen aan een onmenselijke of vernederende behandeling, in de zin
van artikel 4 van het Handvest, wanneer hij wordt overgeleverd aan voornoemde
lidstaat. Daartoe dient zij te verzoeken om aanvullende gegevens van de
uitvaardigende rechterlijke autoriteit, die — na zo nodig om bijstand te hebben
, verzocht van de centrale autoriteit of een van de centrale autoriteiten van de
uitvaardigende lidstaat, in de zin van artikel 7 van het kaderbesluit — deze gegevens
binnen de in een dergelijk verzoek gestelde termijn dient te verstrekken. De
uitvoerende rechterlijke autoriteit moet haar beslissing over de overlevering van de
betrokkene uitstellen totdat zij aanvullende gegevens verkrijgt op grond waarvan zij
het bestaan van een dergelijk gevaar kan uitsluiten. Indien het bestaan van dit gevaar
niet binnen een redelijke termijn kan worden uitgesloten, dient deze autoriteit te
beslissen of de overleveringsprocedure moet worden beëindigd.
b. HvJEU zei: het is mogelijk om een overlevering op basis van een EAB te weigeren op
grond van een beweging van art. 4 Handvest, op voorwaarde dat: (i) structurele
systemische problemen/risico’s omtrent de gevangenis omstandigheden en art. 4
handvest EN (ii) ernstige aanwijzingen dat het individu in kwestie slachtoffer hiervan
zou gaan worden
c. HvJEU heeft hier voor een eerste keer aangegeven dat een EAB kan worden
genegeerd, op basis van mensenrechtenoverwegingen à maar de uitzondering is wel
heel moeilijk door een hoge drempel in te stellen: de tweestapstoets
d. Reden voor de uitzondering toe te laten: omdat het over art. 4 Handvest ging à een
van de meest cruciale grondrechten uit het Handvest, hiervoor is geen enkele
exceptie voor mogelijk
5. HvJ EU 25 juli 2018, nr. C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, (Minister for Justice and
Equality (Gebreken in het gerechtelijk apparaat)
a. Artikel 1, lid 3, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002
betreffende het Europese aanhoudingsbevel en de inleveringsprocedures tussen de
lidstaten, zoals gewijzigd bij Kaderbesluit 2009/299/JBZ van de Raad van 26 februari
2009, moet aldus worden uitgelegd dat, wanneer de uitvoerende rechterlijke autoriteit,
die wordt opgeroepen om te beslissen of een persoon voor wie een Europees
aanhoudingsbevel is uitgevaardigd met het oog op het uitvoeren van een
strafrechtelijke vervolging moet worden overhandigd, materiaal heeft, zoals dat
uiteengezet in een met redenen omkleed voorstel van de Europese Commissie dat is
aangenomen overeenkomstig artikel 7, lid 1, VEU, waaruit blijkt dat er een reëel risico
van schending van het fundamentele recht op een eerlijk proces dat wordt
gegarandeerd door de tweede alinea van artikel 47 van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie, vanwege systemische of gegeneraliseerde
tekortkomingen wat betreft de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht van de
uitgevende lidstaat, die autoriteit specifiek en nauwkeurig moet bepalen of, gezien zijn
persoonlijke situatie, evenals de aard van het strafbare feit waarvoor hij wordt
vervolgd en de feitelijke context die de basis vormt van het Europese
aanhoudingsbevel, en in het licht van de verstrekte informatie door de lidstaat van
afgifte overeenkomstig artikel 15, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584, zoals gewijzigd,
zijn er substantiële gronden om aan te nemen dat die persoon een dergelijk risico zal
lopen als hij zich aan die staat overgeeft.
6. HvJ EU 31 januari 2023, nr. C-158/21, ECLI:EU:C:2023:57, ‘(Puig Gordi)
a. Referendum in Catalonië voor onafhankelijkheid
Catalonië had dit zelf georganiseerd
Spanje heeft op een afschuwelijke manier gereageerd à kijk online filmpjes
Organisatoren van referendum zijn gevlucht à wonen nu in België
Spanje had dus EAB uitgevaardigd voor die mensen
Brusselse rechtbank heeft veel prejudiciële vragen gesteld à vraag: moet je stap 1
wel doen als je kan aantonen dat aan stap 2 is voldaan?
HvJEU zei: stap 1 en 2 MOETEN altijd allebei doorlopen worden
Week 3
7. ABRvS 18-07-2018, ECLI:NL:RVS:2018:2454, m.nt. N. Jak & T. Barkhuysen Computerrecht
2018/253
a. De verplichting om de voor de beoordeling van de zaak van belang zijnde gegevens
over te leggen is niet beperkt tot de op papier vastgelegde gegevens. Aan het gebruik
van het programma AERIUS Calculator ten grondslag liggende maatwerk
invoergegevens moeten uit eigen beweging op papier of anderszins waarneembaar
