4.1 Een nieuwe tweedeling ( Arm en Rijk )
De veranderende samenleving
- Industriële revolutie ging samen met verstedelijking en grote migratiestromen.
- Veel verschillende soorten mensen kwamen met elkaar in aanraking = Golf van
technische vernieuwingen en culturele veranderingen.
Verspreiding van ideeën
- Diffusie = De verspreiding en vermenging van vernieuwingen of ideeën over landen
en/of bevolkingsgroepen.
- Mensen nemen nieuwe ideeën over als ze dat nuttig vinden.
- Diffusie vindt al superlang plaats door middel van contacten die handelaren,
reizigers, emmigranten en veroveraars legde.
- Door diffusie kunnen religies verdwijnen zoals het oude Egypte, of raken vermengd
met andere.
- 19e eeuw, diffusie werd steeds intensiever:
- Koloniale uitbreiding van veel Europese landen.
- Wereldwijde zoektocht naar grondstoffen en afzetmarkten door rijke landen.
- Gebruik van sneller en goedkoper vervoer ( stoomschepen en stoomtreinen )
- Toename wereldhandel door dit alles.
- Britten legden hun bestuurssysteem en taal aan op India en namen exotische
gerechten, gewoonten en goederen mee terug.
Cultuurgebieden: contacten en conflicten
- Cultuurgebied = Een gebied dat wordt gekenmerkt door een groot aantal min of meer
gemeenschappelijke cultuurelementen. ( Taal, godsdienst en een
gemeenschappelijke geschiedenis )
- Culturele grenzen zijn door migratiestromen en diffusie steeds moeilijker te trekken.
- Overgangsgebieden cultuurgebieden = Grote spanning.
- Gewapende conflicten om grondgebied zijn erfenissen van het kolonialisme en wordt
versterkt door religieus fundamentalisme.
- Sinds 9/11 valt de term: “Globalisering van het terrorisme” steeds vaker.
Verlies van regionale identiteit door globalisering
- Gevolg migratie en globalisering = Afname eigen cultuur. ( Mensen raken een deel
van hun identiteit kwijt.
- Weerstand cultuur vervaging heeft te maken met hoe modernisering plaatsvindt. (
Perifere plattelandsgebieden ondervinden alleen de negatieve kanten. Rijke kleine
groepen juist de voordelen.
- Hierdoor kunnen sociale en politieke spanningen in een land sterk oplopen.
Global cities in wereldwijde netwerken
- Culturele diffusie = sneller dan ooit nu.
, - Door globalisering zijn grenzen tussen cultuurgebieden vager geworden.
- Veel steden breiden zich uit.
- Wereldstad/metropool ( global cities )l = Een miljoenenstad die als internationaal
beslissingscentrum belangrijke economische, politieke en culturele functies vervult en
die knooppunt is in de netwerksamenleving.
- Zijn met elkaar verbonden knooppunten in mondiale netwerken.
- Mondiale netwerken = Wereldwijde, langdurige en georganiseerde contacten
en relaties tussen mensen en bedrijven. ( New York, London, de Randstad,
Tokyo, Hongkong, Singapore, São Paulo en Jakarta )
- Voertaal = Engels, als lingua franca. ( De taal die op grote schaal als
gemeenschappelijk communicatiemiddel wordt gebruikt tussen mensen met
een verschillende moedertaal. In het begin van de 21e eeuw is op
wereldschaal het Engels de meest verspreide lingua franca.
- Bedrijven vestigen zich hier graag:
- Agglomeratievoordelen. ( profiteren van elkaars aanwezigheid )
- Een omgeving waar van alles en nog wat gebeurt. Een enorme stroom van
contacten, kennis, creativiteit en innovatie oplevert.
- Volgens diffusietheorie = Alles wat in het innovatiecentra gebeurt, zal de meest
nabije omgeving het eerst en het meest.
Tijd en ruimte krimpen
- Transporttechnologie = Moderne technieken waaronder digitale technologie, die het
mogelijk maken om goederen sneller, goedkoper en op grotere schaal te vervoeren
en distribueren.
- Werd afgelopen eeuw steeds groter.
- Scheepvaart verbetert ( laadvermogen nam toe )
- Nog een belangrijke ontwikkeling = communicatietechnologie. ( gevolg digitale
revolutie )
- Communicatietechnologie = Moderne digitale technieken die een snelle, goedkope
en overal toegankelijke uitwisseling van berichten mogelijk maakt.
- Computersystemen maken logistiek mogelijk ( de manier waarop het vervoer, de
opslag en de distributie van goederen georganiseerd worden )
- GPS = Voor scheepvaart erg handig.
- Gevolg schaalvergroting in de transportwereld = vervoerkosten dalen per eenheid
product en snelheid neemt toe.
- De wereld wordt kleiner. = Tijd-ruimtecompressie. ( Het in elkaar persen van tijdsduur
en afstand )
De digitale samenleving
- Digitale revolutie zorgde voor een snelle verspreiding van informatie en verplaatsing
van kapitaal. ( informaticarevolutie )
- Net zo belangrijk als de industriële revolutie.
- Arme landen kunnen hun kans missen en nog armer worden.
- Werk wordt anders over de wereld verdeeld.
De veranderende samenleving
- Industriële revolutie ging samen met verstedelijking en grote migratiestromen.
- Veel verschillende soorten mensen kwamen met elkaar in aanraking = Golf van
technische vernieuwingen en culturele veranderingen.
Verspreiding van ideeën
- Diffusie = De verspreiding en vermenging van vernieuwingen of ideeën over landen
en/of bevolkingsgroepen.
- Mensen nemen nieuwe ideeën over als ze dat nuttig vinden.
- Diffusie vindt al superlang plaats door middel van contacten die handelaren,
reizigers, emmigranten en veroveraars legde.
- Door diffusie kunnen religies verdwijnen zoals het oude Egypte, of raken vermengd
met andere.
- 19e eeuw, diffusie werd steeds intensiever:
- Koloniale uitbreiding van veel Europese landen.
- Wereldwijde zoektocht naar grondstoffen en afzetmarkten door rijke landen.
- Gebruik van sneller en goedkoper vervoer ( stoomschepen en stoomtreinen )
- Toename wereldhandel door dit alles.
- Britten legden hun bestuurssysteem en taal aan op India en namen exotische
gerechten, gewoonten en goederen mee terug.
Cultuurgebieden: contacten en conflicten
- Cultuurgebied = Een gebied dat wordt gekenmerkt door een groot aantal min of meer
gemeenschappelijke cultuurelementen. ( Taal, godsdienst en een
gemeenschappelijke geschiedenis )
- Culturele grenzen zijn door migratiestromen en diffusie steeds moeilijker te trekken.
- Overgangsgebieden cultuurgebieden = Grote spanning.
- Gewapende conflicten om grondgebied zijn erfenissen van het kolonialisme en wordt
versterkt door religieus fundamentalisme.
- Sinds 9/11 valt de term: “Globalisering van het terrorisme” steeds vaker.
Verlies van regionale identiteit door globalisering
- Gevolg migratie en globalisering = Afname eigen cultuur. ( Mensen raken een deel
van hun identiteit kwijt.
- Weerstand cultuur vervaging heeft te maken met hoe modernisering plaatsvindt. (
Perifere plattelandsgebieden ondervinden alleen de negatieve kanten. Rijke kleine
groepen juist de voordelen.
- Hierdoor kunnen sociale en politieke spanningen in een land sterk oplopen.
Global cities in wereldwijde netwerken
- Culturele diffusie = sneller dan ooit nu.
, - Door globalisering zijn grenzen tussen cultuurgebieden vager geworden.
- Veel steden breiden zich uit.
- Wereldstad/metropool ( global cities )l = Een miljoenenstad die als internationaal
beslissingscentrum belangrijke economische, politieke en culturele functies vervult en
die knooppunt is in de netwerksamenleving.
- Zijn met elkaar verbonden knooppunten in mondiale netwerken.
- Mondiale netwerken = Wereldwijde, langdurige en georganiseerde contacten
en relaties tussen mensen en bedrijven. ( New York, London, de Randstad,
Tokyo, Hongkong, Singapore, São Paulo en Jakarta )
- Voertaal = Engels, als lingua franca. ( De taal die op grote schaal als
gemeenschappelijk communicatiemiddel wordt gebruikt tussen mensen met
een verschillende moedertaal. In het begin van de 21e eeuw is op
wereldschaal het Engels de meest verspreide lingua franca.
- Bedrijven vestigen zich hier graag:
- Agglomeratievoordelen. ( profiteren van elkaars aanwezigheid )
- Een omgeving waar van alles en nog wat gebeurt. Een enorme stroom van
contacten, kennis, creativiteit en innovatie oplevert.
- Volgens diffusietheorie = Alles wat in het innovatiecentra gebeurt, zal de meest
nabije omgeving het eerst en het meest.
Tijd en ruimte krimpen
- Transporttechnologie = Moderne technieken waaronder digitale technologie, die het
mogelijk maken om goederen sneller, goedkoper en op grotere schaal te vervoeren
en distribueren.
- Werd afgelopen eeuw steeds groter.
- Scheepvaart verbetert ( laadvermogen nam toe )
- Nog een belangrijke ontwikkeling = communicatietechnologie. ( gevolg digitale
revolutie )
- Communicatietechnologie = Moderne digitale technieken die een snelle, goedkope
en overal toegankelijke uitwisseling van berichten mogelijk maakt.
- Computersystemen maken logistiek mogelijk ( de manier waarop het vervoer, de
opslag en de distributie van goederen georganiseerd worden )
- GPS = Voor scheepvaart erg handig.
- Gevolg schaalvergroting in de transportwereld = vervoerkosten dalen per eenheid
product en snelheid neemt toe.
- De wereld wordt kleiner. = Tijd-ruimtecompressie. ( Het in elkaar persen van tijdsduur
en afstand )
De digitale samenleving
- Digitale revolutie zorgde voor een snelle verspreiding van informatie en verplaatsing
van kapitaal. ( informaticarevolutie )
- Net zo belangrijk als de industriële revolutie.
- Arme landen kunnen hun kans missen en nog armer worden.
- Werk wordt anders over de wereld verdeeld.
