Arrestenbundel Constitutioneel Recht
OU 19/20
1. Arrest: Vliegbasis Volkel
Feiten en omstandigheden:
- Teveel brandstof in opslagreservoir gepompt waardoor deze is overstroomd.
- Bodemverontreiniging tot gevolg overtreding wet bodembescherming.
- Overheid was verantwoordelijk en wordt aansprakelijk gesteld voor de overtreding.
Rechtsvraag:
- Kan de staat strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor haar handelen?
Oordeel rechter:
- Nee, de overheid bezit strafrechtelijke immuniteit als is voldaan aan 3 voorwaarden
o Er is sprake van een openbaar lichaam
o Aan dit lichaam zijn overheidstaken verbonden
o Het lichaam handelt om de opgedragen taken uit te voeren
Belang voor het staatsrecht:
- De staat is niet strafrechtelijk vervolgbaar.
2. Arrest: Methadonbrief
Feiten en omstandigheden:
- Inspecteur van volksgezondheid verstuurd brief naar alle artsen betreffende hoe om te gaan
met opiumverslaafden en het voor schrijven van Methadon.
- Arts volgde de dringende suggestie niet op en gaf desondanks Methadon aan verslaafde.
- Nieuwe brief verstuurd door inspectie aan apothekers om voorgeschreven recepten van arts
voor Methadon niet meer uit te voeren.
Rechtsvraag:
- Handelt de inspectie op basis van een wettelijke bevoegdheid?
Oordeel rechter:
- Nee, voor vaststelling van beleidsregels moet er bestuursbevoegdheid zijn
- Inhoud van de brief strekt zich tot een advies en niet als AVV gezien hier geen bevoegdheid
voor bestond
- Er is geen wetsbepaling waarop de inspecteur de bindende bevoegdheid kan baseren.
Belang voor het staatsrecht:
- Voor het vaststellen van een beleidsregel is een bestuursbevoegdheid nodig.
1
, 3. Arrest: Harmonisatiewet
Feiten en omstandigheden:
- Invoering harmonisatiewet zorgt voor verhoging van collegegeld en beperking
studiefinanciering voor bepaalde groepen studenten.
- Studenten in 87/88 zouden worden gekort op hun studiefinanciering gezien studiejaren van
een vorige opleiding meetelden voor de maximale jaren studiefinanciering. Dit zou in strijd
zijn met het rechtszekerheidsbeginsel van het statuut werd gesteld.
Rechtsvraag:
- Mag een wet in formele zin worden getoetst aan het statuut?
Oordeel rechter:
- Nee, wet in formele zin mag niet worden getoetst aan het statuut of ongeschreven
rechtsbeginselen, tenzij vervat in een verdrag.
- Het statuut laat toetsing over aan de grondwetgever. Indien de wetgever een belang heeft
afgewogen ka de rechter niet besluiten tot niet toepassen van die regel.
Belang voor het staatsrecht:
- Een wet in formele zin mag niet worden getoetst aan het statuut.
4. Arrest: WOB Kabinetsformatie
Feiten en omstandigheden:
- Appellant doet WOB verzoek om stukken overleg van doorrekeningen van het CPB van
formatieonderhandelingen in te zien.
- Deze stukken liggen op dat moment bij de informateur die geen bestuursorgaan is.
Rechtsvraag:
- Moet de minister de opgevraagde stukken openbaar maken?
Oordeel rechter:
- Een ieder kan een WOB verzoek indienen tot openbaarmaking van stukken van bestuurlijke
aangelegenheden van een bestuursorgaan. Indien het verzoek betrekking heeft op
informatie van een ander bestuursorgaan moet hij worden doorverwezen.
- De informateur valt niet onder een instelling van art. 3 WOB (geen bestuursorgaan) en hoeft
stukken niet openbaar te maken zolang deze uitsluitend onder hem berusten.
Belang voor het staatsrecht:
- De minister hoeft stukken niet openbaar te maken zolang deze niet aan hem zijn verstrekt
door de informateur.
2
OU 19/20
1. Arrest: Vliegbasis Volkel
Feiten en omstandigheden:
- Teveel brandstof in opslagreservoir gepompt waardoor deze is overstroomd.
- Bodemverontreiniging tot gevolg overtreding wet bodembescherming.
- Overheid was verantwoordelijk en wordt aansprakelijk gesteld voor de overtreding.
Rechtsvraag:
- Kan de staat strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor haar handelen?
Oordeel rechter:
- Nee, de overheid bezit strafrechtelijke immuniteit als is voldaan aan 3 voorwaarden
o Er is sprake van een openbaar lichaam
o Aan dit lichaam zijn overheidstaken verbonden
o Het lichaam handelt om de opgedragen taken uit te voeren
Belang voor het staatsrecht:
- De staat is niet strafrechtelijk vervolgbaar.
2. Arrest: Methadonbrief
Feiten en omstandigheden:
- Inspecteur van volksgezondheid verstuurd brief naar alle artsen betreffende hoe om te gaan
met opiumverslaafden en het voor schrijven van Methadon.
- Arts volgde de dringende suggestie niet op en gaf desondanks Methadon aan verslaafde.
- Nieuwe brief verstuurd door inspectie aan apothekers om voorgeschreven recepten van arts
voor Methadon niet meer uit te voeren.
Rechtsvraag:
- Handelt de inspectie op basis van een wettelijke bevoegdheid?
Oordeel rechter:
- Nee, voor vaststelling van beleidsregels moet er bestuursbevoegdheid zijn
- Inhoud van de brief strekt zich tot een advies en niet als AVV gezien hier geen bevoegdheid
voor bestond
- Er is geen wetsbepaling waarop de inspecteur de bindende bevoegdheid kan baseren.
Belang voor het staatsrecht:
- Voor het vaststellen van een beleidsregel is een bestuursbevoegdheid nodig.
1
, 3. Arrest: Harmonisatiewet
Feiten en omstandigheden:
- Invoering harmonisatiewet zorgt voor verhoging van collegegeld en beperking
studiefinanciering voor bepaalde groepen studenten.
- Studenten in 87/88 zouden worden gekort op hun studiefinanciering gezien studiejaren van
een vorige opleiding meetelden voor de maximale jaren studiefinanciering. Dit zou in strijd
zijn met het rechtszekerheidsbeginsel van het statuut werd gesteld.
Rechtsvraag:
- Mag een wet in formele zin worden getoetst aan het statuut?
Oordeel rechter:
- Nee, wet in formele zin mag niet worden getoetst aan het statuut of ongeschreven
rechtsbeginselen, tenzij vervat in een verdrag.
- Het statuut laat toetsing over aan de grondwetgever. Indien de wetgever een belang heeft
afgewogen ka de rechter niet besluiten tot niet toepassen van die regel.
Belang voor het staatsrecht:
- Een wet in formele zin mag niet worden getoetst aan het statuut.
4. Arrest: WOB Kabinetsformatie
Feiten en omstandigheden:
- Appellant doet WOB verzoek om stukken overleg van doorrekeningen van het CPB van
formatieonderhandelingen in te zien.
- Deze stukken liggen op dat moment bij de informateur die geen bestuursorgaan is.
Rechtsvraag:
- Moet de minister de opgevraagde stukken openbaar maken?
Oordeel rechter:
- Een ieder kan een WOB verzoek indienen tot openbaarmaking van stukken van bestuurlijke
aangelegenheden van een bestuursorgaan. Indien het verzoek betrekking heeft op
informatie van een ander bestuursorgaan moet hij worden doorverwezen.
- De informateur valt niet onder een instelling van art. 3 WOB (geen bestuursorgaan) en hoeft
stukken niet openbaar te maken zolang deze uitsluitend onder hem berusten.
Belang voor het staatsrecht:
- De minister hoeft stukken niet openbaar te maken zolang deze niet aan hem zijn verstrekt
door de informateur.
2
