De Republiek
Luther en de Reformatie
Onderzoeksvraag: Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Begin 16e eeuw kritiek van Maarten Luther op de katholieke kerk:
- Roem, rijkdom en macht. Dit onder andere door een eigen staat en leger, luxe,
onwetendheid en handel in aflaten.
- Bijgeloof.
Alleen de bijbel is nodig. Die moet daarom in de volkstaal worden verspreid.
De protestante boodschap werd verspreid via de nieuwe media, pamflet en boek.
Groeiende aanhang Luther in Duitse rijk.
Volgens Luther mag de vorst het geloof voor zijn onderdanen bepalen. Daarom steunen veel
vorsten de ideeën van Luther.
1521: Rijksdag van Worms
Karel V roept Luther op om in Worms te verschijnen.
Luther moet ideeën herroepen.
Luther weigert.
Karel V verklaart Luther vogelvrij.
Scheuring in de Christelijke kerk. Katholiek Protestant
Luther krijgt steun van Duitse vorsten. Godsdienstoorlogen in Duitse rijk.
1555: Vrede van Augsburg. ‘Wiens gebied, diens gebed.’
Duitse vorst mag voortaan het geloof in zijn gebied bepalen.
, Centralisatiepolitiek van Karel V
Onderzoeksvraag: Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Bestuur in de Nederlanden in de Middeleeuwen:
Duitse keizer/Franse koning
Hoge adel: Graaf, Hertog
Lage adel Steden
In de vijftiende en zestiende eeuw wordt in de Nederlanden de positie van de stedelijke
burgerij sterker.
Karel V: Centralisatie. Centralisatiebeleid vormt een bedreiging voor de privileges van de
steden.
1531: Instelling van de drie collaterale raden.
Raad van State:
- Belangrijkste Nederlandse edelen.
- Advies geven over het beleid in de 17 gewesten.
Geheime Raad:
- Rechtsgeleerden.
- Opstellen van wetten en toezicht houden op het bestuur van gewesten en steden.
Raad van Financiën:
- Hoge edelen en rechtsgeleerden.
- Uitvoering van en toezicht houden op het financiële beleid.
1555: Karel V wordt opgevolgd door Filips II.
Dagelijks bestuur over de Nederlanden komt in de handen van een landvoogd.
Luther en de Reformatie
Onderzoeksvraag: Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Begin 16e eeuw kritiek van Maarten Luther op de katholieke kerk:
- Roem, rijkdom en macht. Dit onder andere door een eigen staat en leger, luxe,
onwetendheid en handel in aflaten.
- Bijgeloof.
Alleen de bijbel is nodig. Die moet daarom in de volkstaal worden verspreid.
De protestante boodschap werd verspreid via de nieuwe media, pamflet en boek.
Groeiende aanhang Luther in Duitse rijk.
Volgens Luther mag de vorst het geloof voor zijn onderdanen bepalen. Daarom steunen veel
vorsten de ideeën van Luther.
1521: Rijksdag van Worms
Karel V roept Luther op om in Worms te verschijnen.
Luther moet ideeën herroepen.
Luther weigert.
Karel V verklaart Luther vogelvrij.
Scheuring in de Christelijke kerk. Katholiek Protestant
Luther krijgt steun van Duitse vorsten. Godsdienstoorlogen in Duitse rijk.
1555: Vrede van Augsburg. ‘Wiens gebied, diens gebed.’
Duitse vorst mag voortaan het geloof in zijn gebied bepalen.
, Centralisatiepolitiek van Karel V
Onderzoeksvraag: Waardoor brak er een opstand uit in de Nederlanden, 1515-1572?
Bestuur in de Nederlanden in de Middeleeuwen:
Duitse keizer/Franse koning
Hoge adel: Graaf, Hertog
Lage adel Steden
In de vijftiende en zestiende eeuw wordt in de Nederlanden de positie van de stedelijke
burgerij sterker.
Karel V: Centralisatie. Centralisatiebeleid vormt een bedreiging voor de privileges van de
steden.
1531: Instelling van de drie collaterale raden.
Raad van State:
- Belangrijkste Nederlandse edelen.
- Advies geven over het beleid in de 17 gewesten.
Geheime Raad:
- Rechtsgeleerden.
- Opstellen van wetten en toezicht houden op het bestuur van gewesten en steden.
Raad van Financiën:
- Hoge edelen en rechtsgeleerden.
- Uitvoering van en toezicht houden op het financiële beleid.
1555: Karel V wordt opgevolgd door Filips II.
Dagelijks bestuur over de Nederlanden komt in de handen van een landvoogd.
