Hoofdstuk 5: Korte Termijn en Werkgeheugen
Geheugen = het proces dat is betrokken bij het behouden, ophalen, en
gebruiken van informatie over stimuli, beelden, gebeurtenissen, ideeën, en
vaardigheden nadat de originele informatie er niet meer is. Het is actief elke keer
dat een gebeurtenis uit het verleden iets van effect heeft op de manier waarop je
denkt of je je gedraagt, nu of in de toekomst.
Kortetermijngeheugen = informatie die in ons geheugen blijft gedurende
korte periodes (15-20 seconden).
Sensorisch geheugen
Langetermijngeheugen = informatie die in ons geheugen blijft gedurende
lange periodes.
Episodische herinneringen = lange termijn herinneringen van ervaringen
uit het verleden.
Procedureel geheugen = het vermogen om dingen te doen (en te
onthouden hoe je ze moet doen) die spier coördinatie vereisen.
Semantisch geheugen = herinneringen over feiten zoals een adres of een
verjaardag of de namen van verschillende objecten.
Modaal model van geheugen, 3 typen:
1. Sensorisch geheugen = een initiële fase die alle binnenkomende
informatie voor een aantal seconden vasthoudt.
2. Kortetermijngeheugen (STM voor short-term memory) houdt vijf tot zeven
items voor ongeveer 15-20 seconden vast.
3. Langetermijn geheugen (LTM voor long-term memory) kan een grote
hoeveelheid aan informatie jarenlang vasthouden.
Controle processen = dynamische processen die zijn geassocieerd met de
structurele kenmerken (de 3 typen geheugen) die kunnen worden gereguleerd
door de persoon en kunnen verschillen van taak tot taak.
Herhaling (rehearsal) = het constant herhalen van een stimulus (bijv. een
telefoonnummer dat je moet onthouden.
Encoding = het proces waarbij je informatie in je langetermijngeheugen opslaat.
Sensorisch geheugen = het vasthouden van de effecten van sensorische
stimulatie voor korte periodes.
Persistentie van visie = de voortdurende perceptie van een visuele stimulus
zelfs nadat die er niet meer is.
Iconic memory (Sperling) = een sensorisch geheugen van korte duur houdt alle
of de meeste informatie die op onze visuele receptoren komt vast, maar die
informatie vergaat binnen een seconde weer.
Echoic memory = de persistentie van geluid in de gedachten.
Proactieve interferentie = interferentie die zich voordoet wanneer eerder
geleerde informatie het leren van nieuwe informatie belemmert (bijv. als je een
lange lijst Spaanse woorden wil leren terwijl je net een lange lijst Franse woorden
hebt geleerd).
, Retroactieve interferentie = interferentie die zich voordoet wanneer het leren
van nieuwe dingen het onthouden van oude informatie belemmert (bijv. als het
leren van Spaanse woorden het moeilijker maakt om de Franse woorden van
eerder te onthouden).
Deze twee vormen van interferentie kunnen tegelijkertijd voorkomen, en doen
dat vaak ook.
Digit span = het aantal nummers dat een persoon kan onthouden
Dit is een manier om iemands STM te testen.
Chunking = het opbreken van grote hoeveelheden informatie in chunks,
waardoor ze makkelijker te onthouden zijn.
Mensen kunnen slechts 3-4 items tegelijkertijd in hun STM houden.
Informatie wordt moeilijker om te behouden als het minder gedetailleerd is;
moeilijker om te onderscheiden van andere informatie.
Werkgeheugen = een gelimiteerd systeem voor tijdelijke opslag en manipulatie
van informatie voor complexe taken zoals comprehensie, leren, en beredenering.
Fonologische loop:
Fonologische opslag (heeft een gelimiteerde capaciteit en houdt informatie
slechts een paar seconden vast).
Articulatorische herhaling (verantwoordelijk voor de herhaling die ervoor
zorgt dat items in de fonologische opslag niet vergaan).
Het visuo-spatiale schetsblad houdt visuele en spatiale informatie vast.
De centrale uitvoerende macht haalt informatie uit het langetermijngeheugen en
coördineert de activiteit van de fonologische loop en het visuo-spatiale
schetsblad door te focussen op specifieke onderdelen van een taak en te
besluiten hoe aandacht verdeeld moet worden over de taken.
3 fenomenen die het idee van een gespecialiseerd systeem voor de behandeling
van verbaal materiaal en taal ondersteunen (bijv. de fonologische loop):
1. Fonologisch gelijkheidseffect = de verwarring van letters en woorden die
vergelijkbaar klinken.
2. Woord lengte effect = de observatie dat ons geheugen voor woordenlijsten
beter is voor korte dan voor lange woorden.
3. Articulatorische suppressie = wanneer het articulatorisch herhalingsproces
wordt onderbroken door de herhaling van een irrelevant geluid, wordt het
lastig om te onthouden wat je zou moeten onthouden.
Visuele beelden (visual imagery) = de creatie van visuele beelden in het hoofd
als er geen visuele stimulus is.
Het werkgeheugen verschilt van persoon tot persoon, niet alleen omdat
sommige mensen meer items kunnen vasthouden dan anderen in hun
werkgeheugen, maar ook omdat sommige mensen beter zijn in het negeren van
irrelevante informatie.
Geheugen = het proces dat is betrokken bij het behouden, ophalen, en
gebruiken van informatie over stimuli, beelden, gebeurtenissen, ideeën, en
vaardigheden nadat de originele informatie er niet meer is. Het is actief elke keer
dat een gebeurtenis uit het verleden iets van effect heeft op de manier waarop je
denkt of je je gedraagt, nu of in de toekomst.
Kortetermijngeheugen = informatie die in ons geheugen blijft gedurende
korte periodes (15-20 seconden).
Sensorisch geheugen
Langetermijngeheugen = informatie die in ons geheugen blijft gedurende
lange periodes.
Episodische herinneringen = lange termijn herinneringen van ervaringen
uit het verleden.
Procedureel geheugen = het vermogen om dingen te doen (en te
onthouden hoe je ze moet doen) die spier coördinatie vereisen.
Semantisch geheugen = herinneringen over feiten zoals een adres of een
verjaardag of de namen van verschillende objecten.
Modaal model van geheugen, 3 typen:
1. Sensorisch geheugen = een initiële fase die alle binnenkomende
informatie voor een aantal seconden vasthoudt.
2. Kortetermijngeheugen (STM voor short-term memory) houdt vijf tot zeven
items voor ongeveer 15-20 seconden vast.
3. Langetermijn geheugen (LTM voor long-term memory) kan een grote
hoeveelheid aan informatie jarenlang vasthouden.
Controle processen = dynamische processen die zijn geassocieerd met de
structurele kenmerken (de 3 typen geheugen) die kunnen worden gereguleerd
door de persoon en kunnen verschillen van taak tot taak.
Herhaling (rehearsal) = het constant herhalen van een stimulus (bijv. een
telefoonnummer dat je moet onthouden.
Encoding = het proces waarbij je informatie in je langetermijngeheugen opslaat.
Sensorisch geheugen = het vasthouden van de effecten van sensorische
stimulatie voor korte periodes.
Persistentie van visie = de voortdurende perceptie van een visuele stimulus
zelfs nadat die er niet meer is.
Iconic memory (Sperling) = een sensorisch geheugen van korte duur houdt alle
of de meeste informatie die op onze visuele receptoren komt vast, maar die
informatie vergaat binnen een seconde weer.
Echoic memory = de persistentie van geluid in de gedachten.
Proactieve interferentie = interferentie die zich voordoet wanneer eerder
geleerde informatie het leren van nieuwe informatie belemmert (bijv. als je een
lange lijst Spaanse woorden wil leren terwijl je net een lange lijst Franse woorden
hebt geleerd).
, Retroactieve interferentie = interferentie die zich voordoet wanneer het leren
van nieuwe dingen het onthouden van oude informatie belemmert (bijv. als het
leren van Spaanse woorden het moeilijker maakt om de Franse woorden van
eerder te onthouden).
Deze twee vormen van interferentie kunnen tegelijkertijd voorkomen, en doen
dat vaak ook.
Digit span = het aantal nummers dat een persoon kan onthouden
Dit is een manier om iemands STM te testen.
Chunking = het opbreken van grote hoeveelheden informatie in chunks,
waardoor ze makkelijker te onthouden zijn.
Mensen kunnen slechts 3-4 items tegelijkertijd in hun STM houden.
Informatie wordt moeilijker om te behouden als het minder gedetailleerd is;
moeilijker om te onderscheiden van andere informatie.
Werkgeheugen = een gelimiteerd systeem voor tijdelijke opslag en manipulatie
van informatie voor complexe taken zoals comprehensie, leren, en beredenering.
Fonologische loop:
Fonologische opslag (heeft een gelimiteerde capaciteit en houdt informatie
slechts een paar seconden vast).
Articulatorische herhaling (verantwoordelijk voor de herhaling die ervoor
zorgt dat items in de fonologische opslag niet vergaan).
Het visuo-spatiale schetsblad houdt visuele en spatiale informatie vast.
De centrale uitvoerende macht haalt informatie uit het langetermijngeheugen en
coördineert de activiteit van de fonologische loop en het visuo-spatiale
schetsblad door te focussen op specifieke onderdelen van een taak en te
besluiten hoe aandacht verdeeld moet worden over de taken.
3 fenomenen die het idee van een gespecialiseerd systeem voor de behandeling
van verbaal materiaal en taal ondersteunen (bijv. de fonologische loop):
1. Fonologisch gelijkheidseffect = de verwarring van letters en woorden die
vergelijkbaar klinken.
2. Woord lengte effect = de observatie dat ons geheugen voor woordenlijsten
beter is voor korte dan voor lange woorden.
3. Articulatorische suppressie = wanneer het articulatorisch herhalingsproces
wordt onderbroken door de herhaling van een irrelevant geluid, wordt het
lastig om te onthouden wat je zou moeten onthouden.
Visuele beelden (visual imagery) = de creatie van visuele beelden in het hoofd
als er geen visuele stimulus is.
Het werkgeheugen verschilt van persoon tot persoon, niet alleen omdat
sommige mensen meer items kunnen vasthouden dan anderen in hun
werkgeheugen, maar ook omdat sommige mensen beter zijn in het negeren van
irrelevante informatie.
