Uitgebreide samenvatting IPR Vermogensrecht Blok 4

IPR Vermogensrecht – profieldeel

Blok 4: niet-contractuele verbintenissen




In deze kennisclip: toepasselijk recht bij niet-contractuele
verbintenissen.

HVOV 1971: Haags verkeersongelukkenverdrag;
HPAV 1973: Haags productaansprakelijkheidsverdrag.

Titel 14 van Boek 10 is een consultatie van de Wet conflictenrecht
onrechtmatige daad.

De Rome II-VO kent geen Europese voorloper.

Toepasselijk recht probleem: in het geval van een grensoverschrijdend
geval. Bijvoorbeeld wanneer partijen in verschillende landen wonen, of
wanneer de niet-contractuele verbintenis (zoals onrechtmatige daad)
ontstaat in een ander land.
Wat wordt door dit recht geregeld? – art. 15 Rome II:
- Wat is een onrechtmatige daad?;
- Criteria voor aansprakelijkheid, uitzonderingen, beperkingen;
- Type aansprakelijkheid;
- Wie aansprakelijk kan worden gehouden;
- Remedies en schadevergoeding.

Er zijn verschillende aspecten van onrechtmatige daden en andere niet-
contractuele verbintenissen die worden geregeld door het recht dat
wordt aangewezen op grond van de instrumenten.

De HVOV 1971 en HPAV 1973 zijn bijzondere Haagse verdragen. Deze
verdragen bestonden al op het moment dat de Europese Unie de Rome II-
VO heeft ontwikkeld. Dit betekent dat er al rekening kon worden gehouden
dat deze 2 verdragen in sommige lidstaten van de EU al van toepassing
zijn en in andere lidstaten niet.
De EU heeft in art. 28 Rome II een bijzondere regel van samenloop
ontwikkeld voor de twee verdragen. Op basis van dit artikel bestaan twee
verschillende mogelijkheden voor een samenloopregeling: lid 1 en lid 2.
Het verschil tussen lid 1 en 2 ligt verborgen in de vraag welke landen
verdragsluitende staten zijn bij het desbetreffende verdrag. Het verdrag
dat onder de werking van art. 28 lid 2 Rome II valt, is exclusief door EU-

, lidstaten geratificeerd. Verdragen die onder de werking van art. 28 lid 1
Rome II vallen, zijn verdragen waarbij EU-lidstaten zijn betrokken maar ook
niet-EU-lidstaten.
De vraag is: welke landen hebben de verdragen geratificeerd?
Bij het HVOV 1971 en HPAV 1973 zijn ook niet-EU-lidstaten bij betrokken,
dus deze verdragen vallen onder de werking van art. 28 lid 1 Rome II
(altijd, ook al zijn de niet-EU-lidstaten niet betrokken in de casus). Het
effect dat het HVOV/HPAV onder de werking van lid 1 valt is dat niet de
Rome II-VO voorrang heeft, maar het HVOV/HPAV heeft voorrang op Rome
II. Als de casus voldoet aan de toepassingsgebieden van zowel HVOV/HPAV
en Rome II, dan gaat het verdrag in dit geval voor.
Als er sprake is van een verdrag dat enkel is geratificeerd door EU-
lidstaten, valt deze onder lid 2, wat betekent dat Rome II voorrang treft.

Toepassingsgebieden Rome II Verordening:
- Materieel: art. 1 – niet-contractuele verbintenissen.
Uitzonderingen: familierecht, vennootschapsrecht, laster/smaad.
Art. 2: geldt ook voor andere niet-contractuele verbintenissen.
- Formeel: art. 3 – universeel.
- Temporeel: art. 32 – van toepassing sinds 11 januari 2009.
HvJ Homawoo v. GMF Assurances SA.

Verwijzingsregels:
- Rechtskeuze – art. 14;
- Onrechtmatige daad.
o Bijzondere onrechtmatige daden – art. 5-9;
o Objectieve regels – art. 4;
- Andere niet-contractuele verbintenissen – art. 10-12.
Beperkingen:
- Voorrangsregels lex fori – art. 16;
- Veiligheidsvoorschriften – art. 17;
- Openbare orde – art. 26.

Begrip gewone verblijfplaats – art. 23.

Stap 1: rechtskeuze art. 14.
Partijautonomie – partijen mogen het toepasselijk recht kiezen:
- Nadat het geschil is ontstaan;
- Indien commerciële activiteiten vooraf (bijv. bedrijfswebsite wordt
geschonden).
- Behalve: mededingingsrecht (art. 6 lid 4), intellectuele eigendom
(art. 8 lid 3).
De rechtskeuze moet uitdrukkelijk geschieden of voldoende duidelijk
blijken uit de omstandigheden van het geval.

Stap 2a: andere niet-contractuele verbintenissen art. 10-12.
- Ongerechtvaardigde verrijking – art. 10;
- Zaakwaarneming – art. 11;
- Precontractuele aansprakelijkheid – art. 12: