HC1 inleiding gemeenten, complexiteit in uitvoering, benaderingen van beleid. H 1,2,3.
Aantekeningen
* Mechanisch medebewind:
- verkeersborden
- bijstand: gemeenten mogen geen inkomens politiek voeren.
* Zuivere autonomie:
- milieu zone: gemeente heeft zelf de vrijheid
* Mengvorm:
- tunnel
* met last=
opdracht meegekregen om een standpunt in te nemen
- Kun je uitleggen waarom beleidsuitvoering voor politici een ondergeschoven kindje is?
politici zijn bezig met besluitvorming.
- Kun je uitleggen waarom beleidsuitvoering voor burgers (als klant en kiezer) uiterst relevant is?
- Hoewel ‘hogere belangen’ voor gaan betekent dit ‘geenszins een hiërarchische bevelsrelatie tussen
provincie en gemeenten’ (Schaap, p 14). Wat staat hier? Zolang gemeentelijk beleid niet in strijd is
met hogere belangen, moeten gemeenten de ruimte hebben om hun eigen weg te gaan.
Uitvoering centraal De gemeente Centraal
Waarom loopt beleidsuitvoering vaak zo moeizaam:
1. beperkt afrekenen uitvoerders
2. discretionaire bevoegdheid ambtenaren
3. gebrek aan zakelijke cultuur
4. niet eenduidig
5. vanuit geheel conflicterend
• Beleidsvorming in de uitvoering:
Beleid is na vaststelling lang niet altijd eenduidig (‘regel dat’)
• Street level bureaucracy: ambtenaren die direct contact hebben met de burgers
Discretionaire bevoegdheid ambtenaren (UWV)
• Tegenstrijdigheden:
Vanuit 1 beleidsveld consistent, vanuit het geheel conflicterend
• Gebrek aan zakelijke cultuur?
• ‘beperkt afrekenen van de uitvoerders? / Flyvbjerg’
voorbeeld is de NIX-18 campangne. Geen alcohol en tabak verkopen onder de 18 jaar. Sommige
gemeente wouden deze regel geleidelijk invoeren. Waardoor jongeren in die gemeente konden blijven
drinken.
Lokaal bestuur: uitvoering bij gemeenten
• Gemeenten voeren taken gezamenlijk uit (WGR)
• Gemeenten voeren taken zelfstandig uit
• Gemeenten hebben taken uitbesteed (publiek of privaat)
,Autonomie en medebewind
• Gemeente ‘dicht bij de burger’
• Nationale politiek wordt meestal belangrijker geacht.
• Gemeentelijke autonomie is beperkt, binnen grenzen ‘hogere overheden’.
• Veel taken zijn opgedragen door het Rijk en worden in ‘medebewind’ uitgevoerd.
Autonomie=
Gemeenten hebben de vrijheid om hun eigen huishouding te regelen.
(gemeentewet, initiatiefrecht)(open huishouding)(cultuur, sport en welzijn).
Medebewind=
Uitvoering van rijksbeleid door gemeenten (milieu, openbare orde, sociale zekerheid, zorg).
Soorten medebewind:
Ambtelijk medebewind=
- normen vastgelegd, vrijheid om doeleinden te bereiken (maatwerk bij bijstand)
mechanisch medebewind=
- geen speelruimte bij uitvoering (kieswet)
Politiek medebewind=
- lokale normstelling door politiek (ruimtelijke ordening)
huis van Thorbecke
• 1. drie bestuurslagen met eigen initiatiefrecht.
• 2. nationaal belang prevaleert boven provinciaal belang
• 3. provinciaal belang gaat boven gemeentelijk belang.
maar: Hoewel ‘hogere belangen’ voor gaan betekent dit ‘geenszins een hiërarchische bevelsrelatie
tussen provincie en gemeenten’ (Schaap, p 14).
In praktijk
• ‘Tussen beleid en uitvoering staat de maatschappelijke realiteit in de weg’ – in de praktijk is
altijd meer handelingsvrijheid mogelijk dan in de theorie.
• Maar: Gemeente heeft vrijwel geen eigen inkomsten: dit beperkt de materiele beleidsvrijheid,
ook m.b.t. de autonome taken.
• Leidt dus tot lokale differentiatie
Hoofdstuk 1 boek. inleiding
Kenmerken gemeente bestuur:
1. bestuur is democratisch gekozen: gemeenteraad is gekozen door haar burgers
2. jurisdictie over specifiek gebied: regels gelden voor alle burgers binnen grenzen
3. ondergeschikt aan hogere autoriteit: regels binnen grenzen van hogere wet
4. open huishouding: taken zijn onbeperkt
5. recht om belasting te heffen: onroerende zaak belasting
Verschil tussen provincie en gemeente:
1. gemeente is onderste schakel van algemeen bestuur
2. Provincie is intermediair tussen rijk en gemeente.
Wat bepaalt het lokale karakter in NL:
1. Fysiek meest nabije
2. Territoriaal kleinste overheidslaag
voorbeelden taken gemeente:
1. beslist over verkeersdrempels
2. lokale wegen her-bestraten
3. ophalen huisvuil 4. plantsoenen en parken bijhouden
rollen van gemeente:
1. gemeente als gemeenschap
2. gemeente als publieke dienstverlener (nu)
waarom doen gemeente niet altijd wat het rijk van hen vraagt:
, 1. komen op voor de belangen van de burgers binnen hun eigen grenzen
2. tegenstellingen tussen nationaal en lokaal belang
verschillen tussen gemeenten zelf:
1. gemeenten hebben eigen regels: bv APV
2. grote gemeente hebben meer uitkeringen
oorzaken/factoren van de verschillen tussen gemeenten:
1. cultuur: politieke en bestuurlijke(politieke voorkeur) cultuur
2. inwonersaantal: inwoners aantal verschil van 5000 tot half miljoen
3. stedelijkheid: stedelijke, plattelands of randgemeenten
Hoofdstuk 2 boek. binnenlands en lokaal bestuur: de leer en de essentie
het binnenlands bestuur kent een formele structuur=
verhoudingen tussen bestuurslagen zijn in de wet vastgelegd. Bv: financiële verhoudingen.
Formele structuur is geen vaststaand gegeven, omdat=
Maatschappelijke ontwikkelingen vragen om aanpassingen van de structuur van het binnenlands
bestuur.
Leer van het binnenlands bestuur=
Geheel van normatieve uitgangspunten en empirische assumpties dat aan de inrichting van het
binnenlandsbestuur ten grondslag ligt.
biologisch organisme=
een georganiseerd volk, waarbinnen verschillende gelijkwaardige groepen leven.
deconcentratie=
nationale overheid voert zelf het eigen beleid ter plaatse uit.
autonomie=
Gemeenten hebben de vrijheid om hun eigen huishouding te regelen. Berust bij de raad.
(gemeentewet, initiatiefrecht, grondwet)(open huishouding)(cultuur, sport en welzijn).
Autonomie staat niet gelijk aan volledige beleidsvrijheid, omdat=
de autonome beleidsvrijheid van gemeenten sterk afhankelijk is van de intensiteit en het bereik van de
regels van de rijksoverheid.
Medebewind=
Uitvoering van rijksbeleid door gemeenten(milieu, openbare orde, sociale zekerheid, zorg, bijz.wetten)
Gemeentewet=
Regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente.
Autonomie geeft gemeenten initiatiefrecht=
Zelf taken uitvoeren.
Medebewindtaak van de raad=
verordening maken
Medebewindtaak van de burgemeester=
openbare orde
Medebewindtaak van B&W=
verstrekken uitkering
Onderscheid tussen medebewind en autonomie:
1. hoger recht gaat voor lager recht
2. medebewind kent een grote variëteit aan gemeentelijke beleidsvrijheid
Materiele beleidsvrijheid is in het kader van medebewind groter dan formele beleidsvrijheid omdat=
Aantekeningen
* Mechanisch medebewind:
- verkeersborden
- bijstand: gemeenten mogen geen inkomens politiek voeren.
* Zuivere autonomie:
- milieu zone: gemeente heeft zelf de vrijheid
* Mengvorm:
- tunnel
* met last=
opdracht meegekregen om een standpunt in te nemen
- Kun je uitleggen waarom beleidsuitvoering voor politici een ondergeschoven kindje is?
politici zijn bezig met besluitvorming.
- Kun je uitleggen waarom beleidsuitvoering voor burgers (als klant en kiezer) uiterst relevant is?
- Hoewel ‘hogere belangen’ voor gaan betekent dit ‘geenszins een hiërarchische bevelsrelatie tussen
provincie en gemeenten’ (Schaap, p 14). Wat staat hier? Zolang gemeentelijk beleid niet in strijd is
met hogere belangen, moeten gemeenten de ruimte hebben om hun eigen weg te gaan.
Uitvoering centraal De gemeente Centraal
Waarom loopt beleidsuitvoering vaak zo moeizaam:
1. beperkt afrekenen uitvoerders
2. discretionaire bevoegdheid ambtenaren
3. gebrek aan zakelijke cultuur
4. niet eenduidig
5. vanuit geheel conflicterend
• Beleidsvorming in de uitvoering:
Beleid is na vaststelling lang niet altijd eenduidig (‘regel dat’)
• Street level bureaucracy: ambtenaren die direct contact hebben met de burgers
Discretionaire bevoegdheid ambtenaren (UWV)
• Tegenstrijdigheden:
Vanuit 1 beleidsveld consistent, vanuit het geheel conflicterend
• Gebrek aan zakelijke cultuur?
• ‘beperkt afrekenen van de uitvoerders? / Flyvbjerg’
voorbeeld is de NIX-18 campangne. Geen alcohol en tabak verkopen onder de 18 jaar. Sommige
gemeente wouden deze regel geleidelijk invoeren. Waardoor jongeren in die gemeente konden blijven
drinken.
Lokaal bestuur: uitvoering bij gemeenten
• Gemeenten voeren taken gezamenlijk uit (WGR)
• Gemeenten voeren taken zelfstandig uit
• Gemeenten hebben taken uitbesteed (publiek of privaat)
,Autonomie en medebewind
• Gemeente ‘dicht bij de burger’
• Nationale politiek wordt meestal belangrijker geacht.
• Gemeentelijke autonomie is beperkt, binnen grenzen ‘hogere overheden’.
• Veel taken zijn opgedragen door het Rijk en worden in ‘medebewind’ uitgevoerd.
Autonomie=
Gemeenten hebben de vrijheid om hun eigen huishouding te regelen.
(gemeentewet, initiatiefrecht)(open huishouding)(cultuur, sport en welzijn).
Medebewind=
Uitvoering van rijksbeleid door gemeenten (milieu, openbare orde, sociale zekerheid, zorg).
Soorten medebewind:
Ambtelijk medebewind=
- normen vastgelegd, vrijheid om doeleinden te bereiken (maatwerk bij bijstand)
mechanisch medebewind=
- geen speelruimte bij uitvoering (kieswet)
Politiek medebewind=
- lokale normstelling door politiek (ruimtelijke ordening)
huis van Thorbecke
• 1. drie bestuurslagen met eigen initiatiefrecht.
• 2. nationaal belang prevaleert boven provinciaal belang
• 3. provinciaal belang gaat boven gemeentelijk belang.
maar: Hoewel ‘hogere belangen’ voor gaan betekent dit ‘geenszins een hiërarchische bevelsrelatie
tussen provincie en gemeenten’ (Schaap, p 14).
In praktijk
• ‘Tussen beleid en uitvoering staat de maatschappelijke realiteit in de weg’ – in de praktijk is
altijd meer handelingsvrijheid mogelijk dan in de theorie.
• Maar: Gemeente heeft vrijwel geen eigen inkomsten: dit beperkt de materiele beleidsvrijheid,
ook m.b.t. de autonome taken.
• Leidt dus tot lokale differentiatie
Hoofdstuk 1 boek. inleiding
Kenmerken gemeente bestuur:
1. bestuur is democratisch gekozen: gemeenteraad is gekozen door haar burgers
2. jurisdictie over specifiek gebied: regels gelden voor alle burgers binnen grenzen
3. ondergeschikt aan hogere autoriteit: regels binnen grenzen van hogere wet
4. open huishouding: taken zijn onbeperkt
5. recht om belasting te heffen: onroerende zaak belasting
Verschil tussen provincie en gemeente:
1. gemeente is onderste schakel van algemeen bestuur
2. Provincie is intermediair tussen rijk en gemeente.
Wat bepaalt het lokale karakter in NL:
1. Fysiek meest nabije
2. Territoriaal kleinste overheidslaag
voorbeelden taken gemeente:
1. beslist over verkeersdrempels
2. lokale wegen her-bestraten
3. ophalen huisvuil 4. plantsoenen en parken bijhouden
rollen van gemeente:
1. gemeente als gemeenschap
2. gemeente als publieke dienstverlener (nu)
waarom doen gemeente niet altijd wat het rijk van hen vraagt:
, 1. komen op voor de belangen van de burgers binnen hun eigen grenzen
2. tegenstellingen tussen nationaal en lokaal belang
verschillen tussen gemeenten zelf:
1. gemeenten hebben eigen regels: bv APV
2. grote gemeente hebben meer uitkeringen
oorzaken/factoren van de verschillen tussen gemeenten:
1. cultuur: politieke en bestuurlijke(politieke voorkeur) cultuur
2. inwonersaantal: inwoners aantal verschil van 5000 tot half miljoen
3. stedelijkheid: stedelijke, plattelands of randgemeenten
Hoofdstuk 2 boek. binnenlands en lokaal bestuur: de leer en de essentie
het binnenlands bestuur kent een formele structuur=
verhoudingen tussen bestuurslagen zijn in de wet vastgelegd. Bv: financiële verhoudingen.
Formele structuur is geen vaststaand gegeven, omdat=
Maatschappelijke ontwikkelingen vragen om aanpassingen van de structuur van het binnenlands
bestuur.
Leer van het binnenlands bestuur=
Geheel van normatieve uitgangspunten en empirische assumpties dat aan de inrichting van het
binnenlandsbestuur ten grondslag ligt.
biologisch organisme=
een georganiseerd volk, waarbinnen verschillende gelijkwaardige groepen leven.
deconcentratie=
nationale overheid voert zelf het eigen beleid ter plaatse uit.
autonomie=
Gemeenten hebben de vrijheid om hun eigen huishouding te regelen. Berust bij de raad.
(gemeentewet, initiatiefrecht, grondwet)(open huishouding)(cultuur, sport en welzijn).
Autonomie staat niet gelijk aan volledige beleidsvrijheid, omdat=
de autonome beleidsvrijheid van gemeenten sterk afhankelijk is van de intensiteit en het bereik van de
regels van de rijksoverheid.
Medebewind=
Uitvoering van rijksbeleid door gemeenten(milieu, openbare orde, sociale zekerheid, zorg, bijz.wetten)
Gemeentewet=
Regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente.
Autonomie geeft gemeenten initiatiefrecht=
Zelf taken uitvoeren.
Medebewindtaak van de raad=
verordening maken
Medebewindtaak van de burgemeester=
openbare orde
Medebewindtaak van B&W=
verstrekken uitkering
Onderscheid tussen medebewind en autonomie:
1. hoger recht gaat voor lager recht
2. medebewind kent een grote variëteit aan gemeentelijke beleidsvrijheid
Materiele beleidsvrijheid is in het kader van medebewind groter dan formele beleidsvrijheid omdat=
