Samenvatting Bedrijfseconomie voor het hbo
Paragraaf 19.1: Inleiding
Het management wordt geïnformeerd door allerlei verhoudingsgetallen die kenmerkend
zijn voor de financiële structuur. Deze verhoudingsgetallen liggen op het terrein van:
activiteit, rentabiliteit, liquiditeit, solvabiliteit, productiviteit, beleggingen.
Buitenstaanders moeten de onderneming beoordelen aan de hand van informatie die
door de onderneming verstrekt is of aan de hand van informatie die over de onderneming
is verzameld. Bijv. de Kamer van Koophandel en banken verzamelen branchegegevens
en bepalen gemiddelden, zodat bedrijven zich aan deze cijfers kunnen spiegelen.
Paragraaf 19.2 Activiteitskengetallen
Een onderneming verkoop goederen of diensten en investeert hiervoor in vaste en
vlottende activa. Om vermogenskosten zo laag mogelijk te houden streeft de
ondernemer naar een zo klein mogelijke vermogensbehoefte. Bij het beoordelen van de
omvang en samenstelling van de activa hanteert de ondernemer een aantal
activiteitskengetallen.
Met activiteitskengetallen kunnen we bijv. zien hoe lang het duurt voordat vlottende
activa weer zijn omgezet in liquide middelen. Hiervoor bereken je de gemiddelde
opslagduur van de voorraad en de gemiddelde kredietduur van debiteuren (nog niet
betaalde klant). Aan de creditzijde van de balans onderzoek je de gemiddelde
krediettermijn van de crediteuren. Hiermee krijg je inzicht over hoe lang je beschikt over
kortlopend vermogen.
Met betrekking tot de voorraad berekenen we de gemiddelde voorraad, de omzetsnelheid
en de gemiddelde opslagduur van de voorraad.
De vermogensbehoefte berekenen we met behulp van de gemiddelde voorraad.
Gemiddelde voorraad = voorraad die gemiddeld in de loop van een periode (meestal
een jaar) in de onderneming aanwezig is.
Berekening gemiddelde voorraad:
Je kunt de gemiddelde voorraad berekenen door het gemiddelde te nemen van 1 januari
en 31 december, maar dan houd je geen rekening met seizoensinvloeden. Daarom
bepaal je eerst het gemiddelde van de kwartalen en daarna van het hele jaar.
Omzetsnelheid = geeft het aantal keren aan dat de gemiddelde voorraad in een jaar is
verkocht.
Omdat de voorraad tegen de inkoopprijs/kostprijs op de balans staat en de omzet is
berekend tegen de verkoopprijzen, moeten we zorgen dat voorraad en omzet in dezelfde
prijzen staan. Hiervoor berekenen we de inkoopwaarde of kostprijs van de omzet.
Gemiddelde opslagduur = hoelang de goederen gemiddeld op voorraad liggen.
Berekeningen:
Inkoopwaarde van de omzet =
beginvoorraad + inkopen – eindvoorraad = inkoopwaarde van de omzet
Omzet = inkoopwaarde + brutowinst
Brutowinst = omzet – inkopen
Brutowinst als percentage van de inkoopwaarde =
omzet - kostprijs van producten : omzet x 100% = ……%
Omzetsnelheid van de voorraad = omzet : gemiddelde voorraad
Gemiddelde opslagduur = 360 dagen : omzetsnelheid = …… dagen
, Paragraaf 19.3: Saldo en kredietduur van debiteuren
Het gemiddelde debiteurensaldo is een activiteitenkengetal dat aangeeft hoe hoog het
door de onderneming gemiddeld verstrekte afnemerskrediet is geweest over een
bepaalde periode. Hoe groter het gemiddelde debiteurensaldo, hoe meer vermogen de
onderneming nodig heeft en hoe hoger de investeringskosten zijn.
Afnemerskrediet = een vorm van kortlopend vreemd vermogen, waarbij de afnemers
aan de leverancier krediet verleent door vooruit te betalen voor nog te leveren goederen
of diensten. Een voorbeeld is de aannemer die een koophuis bouwt en zich vooraf in
termijnen laat betalen.
Gemiddelde kredietduur = hoe lang we gemiddeld aan debiteuren krediet verlenen
Berekenen gemiddelde kredietduur:
Om de gemiddelde kredietduur te berekenen heb je eerst de omzet op rekening nodig. In
het voorbeeld in het boek is 80% van de omzet verkopen op rekening.
Formule gemiddelde kredietduur = debiteurensaldo : omzet verkopen op rekening x 360
dagen = …… dagen
Paragraaf 19.4: Saldo en kredietduur van crediteuren
Krediet van een leverancier, crediteur (aan wie jij nog geld moet betalen), is voor een
onderneming één van de manieren om in de vermogensbehoefte van voorraden te
voorzien. Hoe groter het gemiddeld crediteurensaldo, hoe meer vermogen er is
aangetrokken. Het gemiddelde bedrag dat we aan crediteuren moeten betalen, houdt
verband met de inkopen op rekening. De gemiddelde kredietduur van crediteuren is het
gemiddeld aantal dagen of maanden dat een onderneming van haar leverancierskrediet
heeft ontvangen.
Gemiddelde kredietduur crediteuren = gemiddeld crediteurensaldo : inkopen op rekening
x 360 dagen = …… dagen
Paragraaf 19.5: Het inkomen van de onderneming
De onderneming ontvangt een omzet door goederen en diensten te leveren. Bij een
handelsonderneming is het verschil tussen de omzet en de inkoopprijs, de brutowinst.
Van deze winst moeten de bedrijfskosten nog af. Wat overblijft is de nettowinst. Interest
vormt kosten voor de eigenaar, maar inkomen voor de vreemd vermogensverschaffers.
De som van de nettowinst en interest is het inkomen vóór interest en belasting (IVIB) of
ook wel het bedrijfsresultaat genoemd. Internationaal heet dit EBIT (earnings, before
interest and taxes).
Omzet
Inkoopprijs -
__________________
Brutowinst
Bedrijfskosten -
__________________
Nettowinst
Paragraaf 19.6: Rentabiliteit van het vermogen
Indien het inkomen groter is dan de verschuldigde interest, dan is de onderneming
winstgevend. Bij berekening van de rentabiliteit vergelijken we het inkomen met het
verschafte vermogen. We kijken naar de rentabiliteit van het totale vermogen (RTV), van
het vreemd vermogen (RVV) en het eigen vermogen (REV).
Paragraaf 19.1: Inleiding
Het management wordt geïnformeerd door allerlei verhoudingsgetallen die kenmerkend
zijn voor de financiële structuur. Deze verhoudingsgetallen liggen op het terrein van:
activiteit, rentabiliteit, liquiditeit, solvabiliteit, productiviteit, beleggingen.
Buitenstaanders moeten de onderneming beoordelen aan de hand van informatie die
door de onderneming verstrekt is of aan de hand van informatie die over de onderneming
is verzameld. Bijv. de Kamer van Koophandel en banken verzamelen branchegegevens
en bepalen gemiddelden, zodat bedrijven zich aan deze cijfers kunnen spiegelen.
Paragraaf 19.2 Activiteitskengetallen
Een onderneming verkoop goederen of diensten en investeert hiervoor in vaste en
vlottende activa. Om vermogenskosten zo laag mogelijk te houden streeft de
ondernemer naar een zo klein mogelijke vermogensbehoefte. Bij het beoordelen van de
omvang en samenstelling van de activa hanteert de ondernemer een aantal
activiteitskengetallen.
Met activiteitskengetallen kunnen we bijv. zien hoe lang het duurt voordat vlottende
activa weer zijn omgezet in liquide middelen. Hiervoor bereken je de gemiddelde
opslagduur van de voorraad en de gemiddelde kredietduur van debiteuren (nog niet
betaalde klant). Aan de creditzijde van de balans onderzoek je de gemiddelde
krediettermijn van de crediteuren. Hiermee krijg je inzicht over hoe lang je beschikt over
kortlopend vermogen.
Met betrekking tot de voorraad berekenen we de gemiddelde voorraad, de omzetsnelheid
en de gemiddelde opslagduur van de voorraad.
De vermogensbehoefte berekenen we met behulp van de gemiddelde voorraad.
Gemiddelde voorraad = voorraad die gemiddeld in de loop van een periode (meestal
een jaar) in de onderneming aanwezig is.
Berekening gemiddelde voorraad:
Je kunt de gemiddelde voorraad berekenen door het gemiddelde te nemen van 1 januari
en 31 december, maar dan houd je geen rekening met seizoensinvloeden. Daarom
bepaal je eerst het gemiddelde van de kwartalen en daarna van het hele jaar.
Omzetsnelheid = geeft het aantal keren aan dat de gemiddelde voorraad in een jaar is
verkocht.
Omdat de voorraad tegen de inkoopprijs/kostprijs op de balans staat en de omzet is
berekend tegen de verkoopprijzen, moeten we zorgen dat voorraad en omzet in dezelfde
prijzen staan. Hiervoor berekenen we de inkoopwaarde of kostprijs van de omzet.
Gemiddelde opslagduur = hoelang de goederen gemiddeld op voorraad liggen.
Berekeningen:
Inkoopwaarde van de omzet =
beginvoorraad + inkopen – eindvoorraad = inkoopwaarde van de omzet
Omzet = inkoopwaarde + brutowinst
Brutowinst = omzet – inkopen
Brutowinst als percentage van de inkoopwaarde =
omzet - kostprijs van producten : omzet x 100% = ……%
Omzetsnelheid van de voorraad = omzet : gemiddelde voorraad
Gemiddelde opslagduur = 360 dagen : omzetsnelheid = …… dagen
, Paragraaf 19.3: Saldo en kredietduur van debiteuren
Het gemiddelde debiteurensaldo is een activiteitenkengetal dat aangeeft hoe hoog het
door de onderneming gemiddeld verstrekte afnemerskrediet is geweest over een
bepaalde periode. Hoe groter het gemiddelde debiteurensaldo, hoe meer vermogen de
onderneming nodig heeft en hoe hoger de investeringskosten zijn.
Afnemerskrediet = een vorm van kortlopend vreemd vermogen, waarbij de afnemers
aan de leverancier krediet verleent door vooruit te betalen voor nog te leveren goederen
of diensten. Een voorbeeld is de aannemer die een koophuis bouwt en zich vooraf in
termijnen laat betalen.
Gemiddelde kredietduur = hoe lang we gemiddeld aan debiteuren krediet verlenen
Berekenen gemiddelde kredietduur:
Om de gemiddelde kredietduur te berekenen heb je eerst de omzet op rekening nodig. In
het voorbeeld in het boek is 80% van de omzet verkopen op rekening.
Formule gemiddelde kredietduur = debiteurensaldo : omzet verkopen op rekening x 360
dagen = …… dagen
Paragraaf 19.4: Saldo en kredietduur van crediteuren
Krediet van een leverancier, crediteur (aan wie jij nog geld moet betalen), is voor een
onderneming één van de manieren om in de vermogensbehoefte van voorraden te
voorzien. Hoe groter het gemiddeld crediteurensaldo, hoe meer vermogen er is
aangetrokken. Het gemiddelde bedrag dat we aan crediteuren moeten betalen, houdt
verband met de inkopen op rekening. De gemiddelde kredietduur van crediteuren is het
gemiddeld aantal dagen of maanden dat een onderneming van haar leverancierskrediet
heeft ontvangen.
Gemiddelde kredietduur crediteuren = gemiddeld crediteurensaldo : inkopen op rekening
x 360 dagen = …… dagen
Paragraaf 19.5: Het inkomen van de onderneming
De onderneming ontvangt een omzet door goederen en diensten te leveren. Bij een
handelsonderneming is het verschil tussen de omzet en de inkoopprijs, de brutowinst.
Van deze winst moeten de bedrijfskosten nog af. Wat overblijft is de nettowinst. Interest
vormt kosten voor de eigenaar, maar inkomen voor de vreemd vermogensverschaffers.
De som van de nettowinst en interest is het inkomen vóór interest en belasting (IVIB) of
ook wel het bedrijfsresultaat genoemd. Internationaal heet dit EBIT (earnings, before
interest and taxes).
Omzet
Inkoopprijs -
__________________
Brutowinst
Bedrijfskosten -
__________________
Nettowinst
Paragraaf 19.6: Rentabiliteit van het vermogen
Indien het inkomen groter is dan de verschuldigde interest, dan is de onderneming
winstgevend. Bij berekening van de rentabiliteit vergelijken we het inkomen met het
verschafte vermogen. We kijken naar de rentabiliteit van het totale vermogen (RTV), van
het vreemd vermogen (RVV) en het eigen vermogen (REV).
