Eindtermen inleiding en primaire tekst 1: Dahl
4. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat volgens Dahl:
● politieke gelijkheid verstandiger is dan een regering door politieke experts;
● democratie ervoor zorgt dat mensen zich goed kunnen ontwikkelen;
● democratie leidt tot persoonlijke vrijheid en zelfbepaling;
● een succesvolle democratie weinig culturele diversiteit toelaat;
● vrijheid van meningsuiting een voorwaarde voor democratie is;
● democratie een cultuur vereist waarin democratische waarden en
overtuigingen belangrijk worden gevonden.
Morele kennis is niet zo objectief als wetenschappelijke kennis. Hierdoor kan er geen
opleiding zijn wat iemand beter geschikt maakt morele keuzes te maken. Ook kan er
niet een persoon zijn die over genoeg technische kennis bezit. Aangezien een persoon
niet een expert kan zijn op elk gebied. Maar dat je weet hoe iets moet betekend nog
niet dat je weet of iets moet, hiervoor is ook een moreel kompas nodig. Een ontwikkeld
mens is in zijn ogen iemand die in elk geval voor zichzelf en anderen kan zorgen. De
democratie verzekert burgers een grotere mate van persoonlijke vrijheid dan enig
haalbaar alternatief. Er is sprake van zelfbeschikking omdat het volk zelf bepaalt onder
welke wetten ze leven. Eenheid maakt het eenvoudiger om consensus te bereiken,
maar te veel eenheid is een bedreiging voor de minderheden. Zonder vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van expressie zouden we een makkelijke prooi zijn voor een
autoritaire leider. De democratische waarden en overtuigingen moeten belangrijk
worden gevonden en van generatie tot generatie overgaan omdat we anders het risico
lopen om in totalitarisme om te slaan.
5. De kandidaten kunnen Dahls argumentatie weergeven en evalueren dat
democratie volgens hem wenselijker is dan elke andere staatsvorm.
De democratie volgens Dahl heeft sterke punten dat geen andere staatsvorm bij kan
komen. Autocraten worden niet uitgekozen, omdat dit nadelig is voor het volk. De
fundamentele rechten van het volk worden dan op het spel gezet. Het volk leeft ook
onder wetten die zij - direct of indirect - voor zijn. Als er namelijk iets nadelig is, kan je
vaak ertegenin gaan (door bijvoorbeeld naar een rechter te gaan of te protesteren).
Daarom kunnen mensen vaak rustig leven met een hoop vrijheid in hun land. Met
wetten, komt er ook wetten om anderen inspraak te geven om te kunnen stemmen,
waardoor mensen meer macht hebben. Als iedereen een stem heeft, zorgt het ervoor
dat de meningen van de meerderheid opkomen. Dit vermindert globale conflict heftig.
Helpt ook met de economie, als iedereen een stem heeft.
, Eindtermen hoofdstuk 1
6. De kandidaten kunnen de opvattingen van Plato, Dahl, Mill en Schumpeter over
wie mee mag doen in een democratie uitleggen, vergelijken, toepassen en
evalueren. Daarbij kunnen zij betrekken:
● de onderliggende mensbeelden bij die opvattingen;
● de begrippen ‘stemrecht’, ‘directe en representatieve democratie’, ‘rationaliteit’
en ‘politieke expertise’.
Wie mag meedoen in een Democratie:
Plato: Koning-filosofen en specialisten, alleen mensen die er verstand van hebben.
Dahl: Iedereen, het is een recht los van kwaliteit en ervaring.
Mill: Iedereen, maar met de kanttekening dat niet iedere stem evenveel meetelt
vanwege rationaliteit maatschappelijke bijdrage geleerdheid en verstand van politiek.
Schumpeter: Iedereen, Iedereen kan stemmen maar daar blijft het bij, politici moeten
het werk doen en burgers er van weg. zelfs als burgers toch rationeel zouden zijn waar
Schumpeter aan twijfelt door o.a groepsinvloed en interesse niveau.
De onderliggende mensbeelden bij die opvattingen;
Plato: Mensbeeld: Slecht, hij vertrouwt niemand inclusief degene die regeren en heeft
lage verwachtingen van de mens getuige dat de gemiddelde burgers en politiek
gescheiden moeten zijn.
Dahl: Mensbeeld: Goed, ongeacht kwaliteit en ervaring heeft iedereen een stem.
Mill: Mensbeeld: Zowel goed als slecht, het is slecht want hij twijfelt aan rationaliteit,
maatschappelijke bijdrage, geleerdheid en verstand van politiek maar het is goed want
zodra ze dat hebben kunnen ze meedoen in de politiek. I.t.t Schumpeter. Verschil:
Schumpeter zegt dat zelfs als de mens rationeel is ze zich niet met de politiek moeten
bemoeien terwijl mensen met ratio volgens Mill welkom zijn in de politiek en mee mogen
doen in een democratie.
Schumpeter: Mensbeeld: Slecht, hij zegt te twijfelen aan het denken van de mens.
De begrippen ‘stemrecht’, ‘directe en representatieve democratie’, ‘rationaliteit’ en
‘politieke expertise:
Stemrecht:
Plato: Alleen rol voor Koning-filosofen en specialisten.
Dahl: Voor iedereen.
Mill: Voor iedereen maar niet met dezelfde stemwaarde.
Schumpeter: Voor iedereen maar geen verdere politieke invloed.
Directe democratie:
Plato: Nee alles gaat via Koning-filosofen en specialisten.
Dahl: Ja, ze hebben invloed ze en stem en mogen het gebruiken.
Mill: Ja, er is alleen een verschil in waarde van een individuele stem ⅗.
Schumpeter: Ja, ze stemmen dus hebben invloed maar daar blijft het bij.
4. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat volgens Dahl:
● politieke gelijkheid verstandiger is dan een regering door politieke experts;
● democratie ervoor zorgt dat mensen zich goed kunnen ontwikkelen;
● democratie leidt tot persoonlijke vrijheid en zelfbepaling;
● een succesvolle democratie weinig culturele diversiteit toelaat;
● vrijheid van meningsuiting een voorwaarde voor democratie is;
● democratie een cultuur vereist waarin democratische waarden en
overtuigingen belangrijk worden gevonden.
Morele kennis is niet zo objectief als wetenschappelijke kennis. Hierdoor kan er geen
opleiding zijn wat iemand beter geschikt maakt morele keuzes te maken. Ook kan er
niet een persoon zijn die over genoeg technische kennis bezit. Aangezien een persoon
niet een expert kan zijn op elk gebied. Maar dat je weet hoe iets moet betekend nog
niet dat je weet of iets moet, hiervoor is ook een moreel kompas nodig. Een ontwikkeld
mens is in zijn ogen iemand die in elk geval voor zichzelf en anderen kan zorgen. De
democratie verzekert burgers een grotere mate van persoonlijke vrijheid dan enig
haalbaar alternatief. Er is sprake van zelfbeschikking omdat het volk zelf bepaalt onder
welke wetten ze leven. Eenheid maakt het eenvoudiger om consensus te bereiken,
maar te veel eenheid is een bedreiging voor de minderheden. Zonder vrijheid van
meningsuiting en vrijheid van expressie zouden we een makkelijke prooi zijn voor een
autoritaire leider. De democratische waarden en overtuigingen moeten belangrijk
worden gevonden en van generatie tot generatie overgaan omdat we anders het risico
lopen om in totalitarisme om te slaan.
5. De kandidaten kunnen Dahls argumentatie weergeven en evalueren dat
democratie volgens hem wenselijker is dan elke andere staatsvorm.
De democratie volgens Dahl heeft sterke punten dat geen andere staatsvorm bij kan
komen. Autocraten worden niet uitgekozen, omdat dit nadelig is voor het volk. De
fundamentele rechten van het volk worden dan op het spel gezet. Het volk leeft ook
onder wetten die zij - direct of indirect - voor zijn. Als er namelijk iets nadelig is, kan je
vaak ertegenin gaan (door bijvoorbeeld naar een rechter te gaan of te protesteren).
Daarom kunnen mensen vaak rustig leven met een hoop vrijheid in hun land. Met
wetten, komt er ook wetten om anderen inspraak te geven om te kunnen stemmen,
waardoor mensen meer macht hebben. Als iedereen een stem heeft, zorgt het ervoor
dat de meningen van de meerderheid opkomen. Dit vermindert globale conflict heftig.
Helpt ook met de economie, als iedereen een stem heeft.
, Eindtermen hoofdstuk 1
6. De kandidaten kunnen de opvattingen van Plato, Dahl, Mill en Schumpeter over
wie mee mag doen in een democratie uitleggen, vergelijken, toepassen en
evalueren. Daarbij kunnen zij betrekken:
● de onderliggende mensbeelden bij die opvattingen;
● de begrippen ‘stemrecht’, ‘directe en representatieve democratie’, ‘rationaliteit’
en ‘politieke expertise’.
Wie mag meedoen in een Democratie:
Plato: Koning-filosofen en specialisten, alleen mensen die er verstand van hebben.
Dahl: Iedereen, het is een recht los van kwaliteit en ervaring.
Mill: Iedereen, maar met de kanttekening dat niet iedere stem evenveel meetelt
vanwege rationaliteit maatschappelijke bijdrage geleerdheid en verstand van politiek.
Schumpeter: Iedereen, Iedereen kan stemmen maar daar blijft het bij, politici moeten
het werk doen en burgers er van weg. zelfs als burgers toch rationeel zouden zijn waar
Schumpeter aan twijfelt door o.a groepsinvloed en interesse niveau.
De onderliggende mensbeelden bij die opvattingen;
Plato: Mensbeeld: Slecht, hij vertrouwt niemand inclusief degene die regeren en heeft
lage verwachtingen van de mens getuige dat de gemiddelde burgers en politiek
gescheiden moeten zijn.
Dahl: Mensbeeld: Goed, ongeacht kwaliteit en ervaring heeft iedereen een stem.
Mill: Mensbeeld: Zowel goed als slecht, het is slecht want hij twijfelt aan rationaliteit,
maatschappelijke bijdrage, geleerdheid en verstand van politiek maar het is goed want
zodra ze dat hebben kunnen ze meedoen in de politiek. I.t.t Schumpeter. Verschil:
Schumpeter zegt dat zelfs als de mens rationeel is ze zich niet met de politiek moeten
bemoeien terwijl mensen met ratio volgens Mill welkom zijn in de politiek en mee mogen
doen in een democratie.
Schumpeter: Mensbeeld: Slecht, hij zegt te twijfelen aan het denken van de mens.
De begrippen ‘stemrecht’, ‘directe en representatieve democratie’, ‘rationaliteit’ en
‘politieke expertise:
Stemrecht:
Plato: Alleen rol voor Koning-filosofen en specialisten.
Dahl: Voor iedereen.
Mill: Voor iedereen maar niet met dezelfde stemwaarde.
Schumpeter: Voor iedereen maar geen verdere politieke invloed.
Directe democratie:
Plato: Nee alles gaat via Koning-filosofen en specialisten.
Dahl: Ja, ze hebben invloed ze en stem en mogen het gebruiken.
Mill: Ja, er is alleen een verschil in waarde van een individuele stem ⅗.
Schumpeter: Ja, ze stemmen dus hebben invloed maar daar blijft het bij.
