Samenvatting MW H.11-14
H.11
Par.1
Poldermodel: nadruk op overleggen en er samen uitkomen.
Par.2
Verschillende dimensies om standpunten in te delen:
- Links – rechts: klassiek gezien gaat dit over de vraag hoeveel de overheid zich moet
bemoeien met de economie.
- Progressief – conservatief: dit gaat vooral over moraal en dan met name de vraag
hoeveel vrijheid mensen hebben in etische kwesties.
- Nationalisme – internationalisme: dit gaat vooral over de rol vane een land in de wereld,
is het meer op het binnenland of buitenland gericht.
- Materialisme – postmaterialisme: deze dimensie toont vooral verschil tussen mensen
die meer gericht zijn op tastbare zaken rondom economie en defensie en anderen die
meer abstracte zaken als milieu en sociaal onrecht bestrijden belangrijk vinden.
Progressief: wordt vaak gezien als: ‘vooruit willen’ en ‘verandering wensend’
Conservatief: wordt vaak gezien als: ‘behoudend’ en ‘terug naar vroeger’
Aan links wordt vaak gekoppeld; progressief, internationalisme, postmaterialisme
Aan rechts wordt vaak gekoppeld; conservatief, nationalisme, materialisme
Beginselen en denkbeelden in de samenleving gaan grofweg over drie onderwerpen in de
samenleving: politiek, economie, cultuur
➔ Volgende vragen daarbij:
o Hoe moet macht verdeeld worden?
o Hoe moeten goederen geproduceerd en verdeeld worden?
o Hoeveel vrijheid ten opzichte van de overheid mogen
mensen hebben?
Communisme: extreem links, gelijkheid is hun doel.
Fascisme: extreem rechts, ruimte voor één cultuur in de samenleving.
Socialisme: links, vinden gelijkheid belangrijk.
Conservatisme: rechts, hechten waarde aan traditie en eigen verantwoordelijkheid.
Liberalisme: midden, omdat er in hun ideale samenleving veel vrijheid is voor burgers.
Ze zijn voorstanders van zowel individuele als economische gelijkheid.
,Drie belangrijkste uitgangspunten van deze drie ideologiën;
- Socialisme/ sociaaldemocratie: gelijkwaardigheid en een sterke/ sturende rol van de
overheid om dit te kunnen realiseren.
- Liberalisme: individuele rechten en individuele vrijheden.
- Confessionalisme: christelijke waarden, harmonie en samenwerking.
D66 → sociaal – liberaal
Protestpartijen: partijen die zich afzetten tegen een manier van politiek bedrijven.
Single issue parties: partijen die zich vooral richten op één onderwerp zoals pensioenen.
Linkse partijen zullen pleitten voor meer gelijkheid, rechtse partijen benadrukken
economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.
Par.3
Politiek: de gezaghebbende toedeling van waarden en belangen.
1e macht = parlement
2e macht = kabinet trias politica (ontwerper: Montesquieu)
3e macht = rechters
4e macht = ambtenaren
5e macht = massamedia
6e macht = externe adviseurs
Overeenkomst politieke partij en pressiegroep; beide willen invloed uitoefenen op politieke
besluitvorming.
Politieke partij Pressiegroep
Wel kandidaten bij verkiezingen. ( om zo Geen kandidaten bij verkiezingen.
macht te krijgen om doelen te realiseren)
Gericht op de inrichting van de hele Gericht op één specifiek terrein van de
samenleving. samenleving.
Twee besluitvormingsmodellen: systeemmodel en barriéremodel
systeemmodel
- Systeemmodel: er gaan eisen en wensen in, die worden in de politiek omgezet en er
komt een wet uit.
➔ Uitgebreider onderscheiden we de volgende fasen;
● Invoer (input), omzetting (conversie), uitvoer (output),
terugkoppeling (feedback).
Poortwachters: zij bepalen of een probleem ‘naar binnen mag’. (door de poort)
, Verschillende (sub)fasen in het proces van omzetting;
- 1. Agendavorming: bepaling of een maatschappelijk probleem door de politiek wordt
aangepakt of niet.
- 2. Beleidsvoorbereiding: nadat een probleem op de agenda is geweest, worden er in de
fase van voorbereiding adviezen gegeven en alternatieven
opgesteld.
➔ Omdat er soms tegenstrijdige eisen en belangen zijn, moeten politici een afweging
maken of compromisen sluiten
- 3. Beleidsbepaling: in deze fase worden beslissingen genomen over welke beleid
uitgevoerd moet worden, welke doelen worden gesteld, welke middelen toegekend en
in welke tijd moet het zijn aangepakt.
Feedback is er om het beleid beter te maken, beleid kan namelijk ook zorgen voor
ongewenste effecten.
Omgeving: veranderingen van de samenleving → besluitvorming wordt beïnvloedt door de
omgeving.
We onderscheiden de volgende aspecten en ontwikkelingen:
- Demografische
- Ecologische
- Culturele
- Economische
- Technologische
- Sociale
➔ Deze zaken spelen een rol bij het beleid dat de overheid maakt en zij kunnen zorgen
voor kansen, maar ook voor bedreigingen.
Bindingen/ relaties hebben ook invloed op het politieke systeem
Systeemmodel: legt de nadruk op de omgevingsfactoren die invloed willen uitoefenen op
het besluitvormingsproces.
H.11
Par.1
Poldermodel: nadruk op overleggen en er samen uitkomen.
Par.2
Verschillende dimensies om standpunten in te delen:
- Links – rechts: klassiek gezien gaat dit over de vraag hoeveel de overheid zich moet
bemoeien met de economie.
- Progressief – conservatief: dit gaat vooral over moraal en dan met name de vraag
hoeveel vrijheid mensen hebben in etische kwesties.
- Nationalisme – internationalisme: dit gaat vooral over de rol vane een land in de wereld,
is het meer op het binnenland of buitenland gericht.
- Materialisme – postmaterialisme: deze dimensie toont vooral verschil tussen mensen
die meer gericht zijn op tastbare zaken rondom economie en defensie en anderen die
meer abstracte zaken als milieu en sociaal onrecht bestrijden belangrijk vinden.
Progressief: wordt vaak gezien als: ‘vooruit willen’ en ‘verandering wensend’
Conservatief: wordt vaak gezien als: ‘behoudend’ en ‘terug naar vroeger’
Aan links wordt vaak gekoppeld; progressief, internationalisme, postmaterialisme
Aan rechts wordt vaak gekoppeld; conservatief, nationalisme, materialisme
Beginselen en denkbeelden in de samenleving gaan grofweg over drie onderwerpen in de
samenleving: politiek, economie, cultuur
➔ Volgende vragen daarbij:
o Hoe moet macht verdeeld worden?
o Hoe moeten goederen geproduceerd en verdeeld worden?
o Hoeveel vrijheid ten opzichte van de overheid mogen
mensen hebben?
Communisme: extreem links, gelijkheid is hun doel.
Fascisme: extreem rechts, ruimte voor één cultuur in de samenleving.
Socialisme: links, vinden gelijkheid belangrijk.
Conservatisme: rechts, hechten waarde aan traditie en eigen verantwoordelijkheid.
Liberalisme: midden, omdat er in hun ideale samenleving veel vrijheid is voor burgers.
Ze zijn voorstanders van zowel individuele als economische gelijkheid.
,Drie belangrijkste uitgangspunten van deze drie ideologiën;
- Socialisme/ sociaaldemocratie: gelijkwaardigheid en een sterke/ sturende rol van de
overheid om dit te kunnen realiseren.
- Liberalisme: individuele rechten en individuele vrijheden.
- Confessionalisme: christelijke waarden, harmonie en samenwerking.
D66 → sociaal – liberaal
Protestpartijen: partijen die zich afzetten tegen een manier van politiek bedrijven.
Single issue parties: partijen die zich vooral richten op één onderwerp zoals pensioenen.
Linkse partijen zullen pleitten voor meer gelijkheid, rechtse partijen benadrukken
economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.
Par.3
Politiek: de gezaghebbende toedeling van waarden en belangen.
1e macht = parlement
2e macht = kabinet trias politica (ontwerper: Montesquieu)
3e macht = rechters
4e macht = ambtenaren
5e macht = massamedia
6e macht = externe adviseurs
Overeenkomst politieke partij en pressiegroep; beide willen invloed uitoefenen op politieke
besluitvorming.
Politieke partij Pressiegroep
Wel kandidaten bij verkiezingen. ( om zo Geen kandidaten bij verkiezingen.
macht te krijgen om doelen te realiseren)
Gericht op de inrichting van de hele Gericht op één specifiek terrein van de
samenleving. samenleving.
Twee besluitvormingsmodellen: systeemmodel en barriéremodel
systeemmodel
- Systeemmodel: er gaan eisen en wensen in, die worden in de politiek omgezet en er
komt een wet uit.
➔ Uitgebreider onderscheiden we de volgende fasen;
● Invoer (input), omzetting (conversie), uitvoer (output),
terugkoppeling (feedback).
Poortwachters: zij bepalen of een probleem ‘naar binnen mag’. (door de poort)
, Verschillende (sub)fasen in het proces van omzetting;
- 1. Agendavorming: bepaling of een maatschappelijk probleem door de politiek wordt
aangepakt of niet.
- 2. Beleidsvoorbereiding: nadat een probleem op de agenda is geweest, worden er in de
fase van voorbereiding adviezen gegeven en alternatieven
opgesteld.
➔ Omdat er soms tegenstrijdige eisen en belangen zijn, moeten politici een afweging
maken of compromisen sluiten
- 3. Beleidsbepaling: in deze fase worden beslissingen genomen over welke beleid
uitgevoerd moet worden, welke doelen worden gesteld, welke middelen toegekend en
in welke tijd moet het zijn aangepakt.
Feedback is er om het beleid beter te maken, beleid kan namelijk ook zorgen voor
ongewenste effecten.
Omgeving: veranderingen van de samenleving → besluitvorming wordt beïnvloedt door de
omgeving.
We onderscheiden de volgende aspecten en ontwikkelingen:
- Demografische
- Ecologische
- Culturele
- Economische
- Technologische
- Sociale
➔ Deze zaken spelen een rol bij het beleid dat de overheid maakt en zij kunnen zorgen
voor kansen, maar ook voor bedreigingen.
Bindingen/ relaties hebben ook invloed op het politieke systeem
Systeemmodel: legt de nadruk op de omgevingsfactoren die invloed willen uitoefenen op
het besluitvormingsproces.
