Samenvatting leereenheid 2
Inhoud
Samenvatting leereenheid 2...................................................................................................................1
Ontwikkelingsgerichte zorg....................................................................................................................2
Pijn bij neonaten...................................................................................................................................13
NIDCAP.................................................................................................................................................25
Babymassage, culturen en consulatiebureau.......................................................................................31
Logopedie ; voeding aan pasgeborene.................................................................................................37
Borstvoeding en flesvoeding................................................................................................................41
1
,Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de Apgar score inhoudt
Apgar-score
- Eens standaard meetsysteem waarmee de gezondheid van
een pasgeboren baby kan worden bepaald aan de hand
van verschillende factoren.
- Score van 7-10 wordt als normaal beschouwd, een score
van 4-7 kan reanimatie nodig zijn en een baby met een
apgar-score van 3 of minder moet direct worden
gereanimeerd.
De reflexen verklaren zoals ademen, grijpen, stappen en zuigen
Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden
Reflexen dienen vaak om te overleven en het welzijn van het kind
te verzekeren.
Verklaring voor het geleidelijke verdwijnen van sommige reflexen: baby’s steeds meer
controle krijgen over hun gedrag, de reflexen vormen wellicht de basis voor toekomstige
complexere gedragspatronen.
Reflex: niet-aangeleerde, gestructureerde onwillige respons die automatisch optreedt in de
aanwezigheid van bepaalde stimuli.
Fundamentele reflexen bij baby’s.
Reflex Leeftijd van Omschrijving Mogelijke functie
verdwijnen
Zoekreflex 3 weken Zoeken Inname van voedsel
Stapreflex 2 maanden Voeten raken de grond Voorbereiding op
onafhankelijke
bewegen
Zwemreflex 4-6 Zwemmen Vermijden van
maanden gevaar
Morro-reflex 6 maanden Armen zoeken naar houvast Bescherming tegen
vallen
Babinski-reflex 8-12 Spreiden tenen in reactie op Onbekend
maanden aanraking van de buitenkant van
de voet
Schrikreflex Blijft in Armen en benen gespreid, rug Bescherming
andere overtrekt
vorm
Knipperreflex Blijft Knipperen Bescherming
netvlies
Zuigreflex Blijft Zuigen Inname voedsel
Kokhalsreflex Blijft Keel vrijmaken Voorkomen stikken
Ademhalingsrefle Blijft Zuurstof inademen en CO2 Ademen
x uitscheiden
Grijpreflex 0-3 Vingers sluiten zich om een Vastpakken van
2
, maanden voorwerp voorwerpen
Hoe een pasgeboren reageert
- Reflexen bijv.
- Ademen
- Grijpen
- Stappen
- Zuigen
De normale ontwikkeling benoemen rondom zien, horen voelen en aanraking
Zintuigelijke ontwikkeling
• Baby’s lijken het best te gedijen in een omgeving vol prettige sensaties. Sensatie is de
fysieke stimulering van de zintuigen. Perceptie is het interpreteren en integreren van
de door de zintuigen opgepikte stimuli door de hersenen.
• De visuele en auditieve perceptie van baby’s is vrij goed ontwikkeld, net als hun reuk
-en smaakzin. Via goed ontwikkelde tastzin de wereld verkennen en ervaren. Alles
wordt vastgepakt en gemanipuleerd. Zo leert de baby de eigenschappen van het
object kennen. http://youtu.be/e_64I-drlJU
Zintuigen
Vanaf de geboorte kan een gezonde baby alle vijf de zintuigen gebruiken: ogen (zien), oren
(gehoor), neus (reuk), mond (smaak) en tastzin. Deze zintuigen geven hem informatie over
de omgeving. Vanaf de geboorte gaat je kind zijn omgeving ontdekken en leert hij zijn
zintuigen steeds beter te gebruiken.
1. Horen: je baby kon al tijdens de zwangerschap horen. Je baby reageert op harde
geluiden, vindt dit vaak niet prettig. De meeste baby’s vinden zachte muziek en
menselijke stemmen (bij voorkeur mama’s stem) wel aantrekkelijk. Een baby kan
stemmen onderscheiden. Ze worden onrustig van het horen van meerdere stemmen
door elkaar.
2. Zien: bijna alle baby’s hebben bij de geboorte blauwgrijze ogen. De blijvende
oogkleur van een kind is definitief als het minstens een half jaar oud is. In het begin
ziet een baby alleen licht en donker. Ze richten zich op het licht. Je baby ziet contrast:
haren (donker) – gezicht (licht). Vanaf 6-8 weken kunnen ze vrij scherp zien op een
afstand van 20 cm. Daarbuiten is alles wazig. Het is dus mogelijk oogcontact te
maken, wat belangrijk is voor de hechting. Vanaf 7/8 maanden kan een baby pas net
zo goed zien als hun ouders.
3. Proeven en ruiken: baby’s hebben een goed ontwikkeld reukvermogen en ze kunnen
meteen al proeven. Ze houden meer van zoet dan van zuur. Baby’s onderscheiden
geuren en kunnen lichaamsgeuren herkennen.
4. Voelen: je baby kan een verandering in temperatuur voelen. De tepel is warmer dan
de rest van het lichaam, zo kan je baby de tepel vinden. Je baby is heel gevoelig voor
aanrakingen en geniet van huidcontact. Zijn lippen en mond zijn bijzonder
tastgevoelig. De mond is een belangrijk zintuig bij het voelen, ontdekken en
onderzoeken.
3
, Ontwikkeling van pasgeboren tot zuigeling van zien, horen, voelen en aanraking
Zien
Ontwikkeling van de functies van het gezichtsvermogen in de zuigelingentijd
- De ongeboren baby heeft ervaring met het verschil tussen licht en donker in de
baarmoeder. De pasgeborene ziet simpele omtrekken, maar nog niet het gehele
beeld
- In de eerste week zijn de ogen ingesteld op een afstand van 20 cm. De pasgeborene
kan het oog niet instellen op een afstand (accommoderen). Na 4 maanden lukt dit
wel
- Tussen 16 en 21 weken leert de zuigeling de ogen te coördineren. Hierdoor leeft hij
diepte en perspectief zien. Dan gaat de zuigeling ook minder scheel kijken.
- Bij ongeveer 3 maanden kan de zuigeling een bewegend object volgen, aanvankelijk
met schokkende oogbewegingen. Het gezichtsveld wordt groter. Kleuren kunnen we
zien met de staafjes en kegeltjes in ons netvlies. De pasgeborene heeft wel staafjes
maar nog geen kegeltjes. Deze moeten nog ontwikkelen
- Rond de 4 maanden kunnen zuigelingen alle primaire kleuren zien. Het begrip van
kleur (blauw heet blauw) komt natuurlijk veel later
1-2 maanden
- Kan soms al beiden ogen op een voorwerp richten dat in de buurt is en voorwerpen
volgen die zich vlakbij bevinden. Toch dwalen haar ogen nog vaak en ze werken niet
altijd goed samen
- Rood, oranje, geel en groen kan de baby onderscheiden
3-4 maanden
- Het zicht is scheper en kan zijn ogen beter coördineren voor het kijken en het
focussen op één punt
- Hij kan nu van het ene object naar het andere kijken zonder zijn hoofd te bewegen.
Hij zal zijn hand uitsteken naar dingen, maar kan ze nog niet vastpakken
- Lichtwaarneming en het vermogen om kleuren onderscheiden, verbetert
- Herkent meer kleuren en kan gedetailleerde patronen op speelgoed, boekjes en
andere voorwerpen herkennen die binnen bereik zijn
5-6 maanden
- Ziet kleuren een stuk helderen en ook het verschil tussen zachtere kleuren wordt
duidelijker. Beter diepte zien en de afstand van een object inschatten. Baby gaat
grijpen
- Na 6 maanden: kan baby snellere bewegende objecten volgen en begint ook
objectpermanentie te begrijpen
- Alles oppakken en in zijn/haar mond doen.
7-8 maanden
- Kan hij mensen en dingen herkennen die zich aan de andere kant van de kamer
bevinden. Hij kan snel bewegende objecten, volgen, ernaar wijzen, ze vastpakken en
in zijn mond stoppen
4
Inhoud
Samenvatting leereenheid 2...................................................................................................................1
Ontwikkelingsgerichte zorg....................................................................................................................2
Pijn bij neonaten...................................................................................................................................13
NIDCAP.................................................................................................................................................25
Babymassage, culturen en consulatiebureau.......................................................................................31
Logopedie ; voeding aan pasgeborene.................................................................................................37
Borstvoeding en flesvoeding................................................................................................................41
1
,Ontwikkelingsgerichte zorg
Uitleggen wat de Apgar score inhoudt
Apgar-score
- Eens standaard meetsysteem waarmee de gezondheid van
een pasgeboren baby kan worden bepaald aan de hand
van verschillende factoren.
- Score van 7-10 wordt als normaal beschouwd, een score
van 4-7 kan reanimatie nodig zijn en een baby met een
apgar-score van 3 of minder moet direct worden
gereanimeerd.
De reflexen verklaren zoals ademen, grijpen, stappen en zuigen
Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden
Reflexen dienen vaak om te overleven en het welzijn van het kind
te verzekeren.
Verklaring voor het geleidelijke verdwijnen van sommige reflexen: baby’s steeds meer
controle krijgen over hun gedrag, de reflexen vormen wellicht de basis voor toekomstige
complexere gedragspatronen.
Reflex: niet-aangeleerde, gestructureerde onwillige respons die automatisch optreedt in de
aanwezigheid van bepaalde stimuli.
Fundamentele reflexen bij baby’s.
Reflex Leeftijd van Omschrijving Mogelijke functie
verdwijnen
Zoekreflex 3 weken Zoeken Inname van voedsel
Stapreflex 2 maanden Voeten raken de grond Voorbereiding op
onafhankelijke
bewegen
Zwemreflex 4-6 Zwemmen Vermijden van
maanden gevaar
Morro-reflex 6 maanden Armen zoeken naar houvast Bescherming tegen
vallen
Babinski-reflex 8-12 Spreiden tenen in reactie op Onbekend
maanden aanraking van de buitenkant van
de voet
Schrikreflex Blijft in Armen en benen gespreid, rug Bescherming
andere overtrekt
vorm
Knipperreflex Blijft Knipperen Bescherming
netvlies
Zuigreflex Blijft Zuigen Inname voedsel
Kokhalsreflex Blijft Keel vrijmaken Voorkomen stikken
Ademhalingsrefle Blijft Zuurstof inademen en CO2 Ademen
x uitscheiden
Grijpreflex 0-3 Vingers sluiten zich om een Vastpakken van
2
, maanden voorwerp voorwerpen
Hoe een pasgeboren reageert
- Reflexen bijv.
- Ademen
- Grijpen
- Stappen
- Zuigen
De normale ontwikkeling benoemen rondom zien, horen voelen en aanraking
Zintuigelijke ontwikkeling
• Baby’s lijken het best te gedijen in een omgeving vol prettige sensaties. Sensatie is de
fysieke stimulering van de zintuigen. Perceptie is het interpreteren en integreren van
de door de zintuigen opgepikte stimuli door de hersenen.
• De visuele en auditieve perceptie van baby’s is vrij goed ontwikkeld, net als hun reuk
-en smaakzin. Via goed ontwikkelde tastzin de wereld verkennen en ervaren. Alles
wordt vastgepakt en gemanipuleerd. Zo leert de baby de eigenschappen van het
object kennen. http://youtu.be/e_64I-drlJU
Zintuigen
Vanaf de geboorte kan een gezonde baby alle vijf de zintuigen gebruiken: ogen (zien), oren
(gehoor), neus (reuk), mond (smaak) en tastzin. Deze zintuigen geven hem informatie over
de omgeving. Vanaf de geboorte gaat je kind zijn omgeving ontdekken en leert hij zijn
zintuigen steeds beter te gebruiken.
1. Horen: je baby kon al tijdens de zwangerschap horen. Je baby reageert op harde
geluiden, vindt dit vaak niet prettig. De meeste baby’s vinden zachte muziek en
menselijke stemmen (bij voorkeur mama’s stem) wel aantrekkelijk. Een baby kan
stemmen onderscheiden. Ze worden onrustig van het horen van meerdere stemmen
door elkaar.
2. Zien: bijna alle baby’s hebben bij de geboorte blauwgrijze ogen. De blijvende
oogkleur van een kind is definitief als het minstens een half jaar oud is. In het begin
ziet een baby alleen licht en donker. Ze richten zich op het licht. Je baby ziet contrast:
haren (donker) – gezicht (licht). Vanaf 6-8 weken kunnen ze vrij scherp zien op een
afstand van 20 cm. Daarbuiten is alles wazig. Het is dus mogelijk oogcontact te
maken, wat belangrijk is voor de hechting. Vanaf 7/8 maanden kan een baby pas net
zo goed zien als hun ouders.
3. Proeven en ruiken: baby’s hebben een goed ontwikkeld reukvermogen en ze kunnen
meteen al proeven. Ze houden meer van zoet dan van zuur. Baby’s onderscheiden
geuren en kunnen lichaamsgeuren herkennen.
4. Voelen: je baby kan een verandering in temperatuur voelen. De tepel is warmer dan
de rest van het lichaam, zo kan je baby de tepel vinden. Je baby is heel gevoelig voor
aanrakingen en geniet van huidcontact. Zijn lippen en mond zijn bijzonder
tastgevoelig. De mond is een belangrijk zintuig bij het voelen, ontdekken en
onderzoeken.
3
, Ontwikkeling van pasgeboren tot zuigeling van zien, horen, voelen en aanraking
Zien
Ontwikkeling van de functies van het gezichtsvermogen in de zuigelingentijd
- De ongeboren baby heeft ervaring met het verschil tussen licht en donker in de
baarmoeder. De pasgeborene ziet simpele omtrekken, maar nog niet het gehele
beeld
- In de eerste week zijn de ogen ingesteld op een afstand van 20 cm. De pasgeborene
kan het oog niet instellen op een afstand (accommoderen). Na 4 maanden lukt dit
wel
- Tussen 16 en 21 weken leert de zuigeling de ogen te coördineren. Hierdoor leeft hij
diepte en perspectief zien. Dan gaat de zuigeling ook minder scheel kijken.
- Bij ongeveer 3 maanden kan de zuigeling een bewegend object volgen, aanvankelijk
met schokkende oogbewegingen. Het gezichtsveld wordt groter. Kleuren kunnen we
zien met de staafjes en kegeltjes in ons netvlies. De pasgeborene heeft wel staafjes
maar nog geen kegeltjes. Deze moeten nog ontwikkelen
- Rond de 4 maanden kunnen zuigelingen alle primaire kleuren zien. Het begrip van
kleur (blauw heet blauw) komt natuurlijk veel later
1-2 maanden
- Kan soms al beiden ogen op een voorwerp richten dat in de buurt is en voorwerpen
volgen die zich vlakbij bevinden. Toch dwalen haar ogen nog vaak en ze werken niet
altijd goed samen
- Rood, oranje, geel en groen kan de baby onderscheiden
3-4 maanden
- Het zicht is scheper en kan zijn ogen beter coördineren voor het kijken en het
focussen op één punt
- Hij kan nu van het ene object naar het andere kijken zonder zijn hoofd te bewegen.
Hij zal zijn hand uitsteken naar dingen, maar kan ze nog niet vastpakken
- Lichtwaarneming en het vermogen om kleuren onderscheiden, verbetert
- Herkent meer kleuren en kan gedetailleerde patronen op speelgoed, boekjes en
andere voorwerpen herkennen die binnen bereik zijn
5-6 maanden
- Ziet kleuren een stuk helderen en ook het verschil tussen zachtere kleuren wordt
duidelijker. Beter diepte zien en de afstand van een object inschatten. Baby gaat
grijpen
- Na 6 maanden: kan baby snellere bewegende objecten volgen en begint ook
objectpermanentie te begrijpen
- Alles oppakken en in zijn/haar mond doen.
7-8 maanden
- Kan hij mensen en dingen herkennen die zich aan de andere kant van de kamer
bevinden. Hij kan snel bewegende objecten, volgen, ernaar wijzen, ze vastpakken en
in zijn mond stoppen
4
