Stedenbouwfysica
College 4
Water en Groen
Wat is water?
- H2O
- Vaste stof, vloeistof, gas
Relevant voor Stedenbouwkundige vanwege:
- Klimaat en comfort in de stad
- Klimaatverandering: piekbuien
- Afvalwater
- HWA (hemelwaterafvoer)
- Ruimtelijke en gebruikskwaliteit
De waterkringloop (hoe komt water hogerop en welke vormen neemt het aan?)
Oppervlaktewater en grondwater
Water in de gebouwde omgeving kan onderverdeeld worden in:
- Grondwater (waterspiegel onder het maaiveld)
- Oppervlaktewater (waterspiegel boven het maaiveld)
Grondwater in relatie tot oppervlaktewater
Water bij de sloot staat lager dan het grondwater ertussen
Afbeelding: Grondwaterstand in een natte en grondwaterfluctuatie, een
droge periode voorbeeld polder west/noord Nederland
Poldersituatie 1: kleigrond (heel erg vettig, bijna waterdicht) en veengrond (plantenresten, zuigt al het water
op), is niet overal zo, grondwater en oppervlaktewater liggen gelijk
Patroon sloten verraadt de grondwaterstand, bodemsamenstelling en waterhuishouding:
grondwaterpeil = oppervlaktewaterpeil
Poldersituatie 2: zand (hele grote korrels: is erg stabiel (geen heipalen), water gaat er dwars doorheen),
grondwater zit veel dieper (+/- 8 meter) dan oppervlaktewater
Patroon sloten verraadt de grondwaterstand, bodemsamenstelling en waterhuishouding:
grondwaterpeil < oppervlaktewater
, Verdamping en beschaduwing
Schaduwwerking boom: 40 – 80% van de zonne-energie wordt weggenomen van het schaduwvlak.
De doorval is afhankelijk van het type boom.
Verdamping
- De energie die geabsorbeerd wordt, wordt deels gebruikt voor verdamping
- Bij verdamping gaat water van de vloeibare staat naar de gasvormige staat
- De overgang tussen de verschillende fasen (staten) van een stof kost energie
- Verdamping neemt dus energie uit de omgeving weg
H20 (vloeistof) + Uabsorbtie (deel) > H20 (gas)
OF
H20 (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
Verdamping
H20 (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
Beschaduwing
UDoorval = Uzon – Ureflectie – Uabsorbtie
Oppervlaktewater
- Geen beschaduwing, wel absorptie en verdamping
H2O (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
+ Absorbtie van energie door het waterlichaam
- Heeft een grote massa (circa 1 kg/L)
- Is vloeibaar, dus warmtetransport middels stroming: oppervlaktewater absorbeert veel warmte
- Water warmt dus langzamer op dan land
- Overdag is het dus koeler en ’s nachts warmer dan het omliggende land.
College 4
Water en Groen
Wat is water?
- H2O
- Vaste stof, vloeistof, gas
Relevant voor Stedenbouwkundige vanwege:
- Klimaat en comfort in de stad
- Klimaatverandering: piekbuien
- Afvalwater
- HWA (hemelwaterafvoer)
- Ruimtelijke en gebruikskwaliteit
De waterkringloop (hoe komt water hogerop en welke vormen neemt het aan?)
Oppervlaktewater en grondwater
Water in de gebouwde omgeving kan onderverdeeld worden in:
- Grondwater (waterspiegel onder het maaiveld)
- Oppervlaktewater (waterspiegel boven het maaiveld)
Grondwater in relatie tot oppervlaktewater
Water bij de sloot staat lager dan het grondwater ertussen
Afbeelding: Grondwaterstand in een natte en grondwaterfluctuatie, een
droge periode voorbeeld polder west/noord Nederland
Poldersituatie 1: kleigrond (heel erg vettig, bijna waterdicht) en veengrond (plantenresten, zuigt al het water
op), is niet overal zo, grondwater en oppervlaktewater liggen gelijk
Patroon sloten verraadt de grondwaterstand, bodemsamenstelling en waterhuishouding:
grondwaterpeil = oppervlaktewaterpeil
Poldersituatie 2: zand (hele grote korrels: is erg stabiel (geen heipalen), water gaat er dwars doorheen),
grondwater zit veel dieper (+/- 8 meter) dan oppervlaktewater
Patroon sloten verraadt de grondwaterstand, bodemsamenstelling en waterhuishouding:
grondwaterpeil < oppervlaktewater
, Verdamping en beschaduwing
Schaduwwerking boom: 40 – 80% van de zonne-energie wordt weggenomen van het schaduwvlak.
De doorval is afhankelijk van het type boom.
Verdamping
- De energie die geabsorbeerd wordt, wordt deels gebruikt voor verdamping
- Bij verdamping gaat water van de vloeibare staat naar de gasvormige staat
- De overgang tussen de verschillende fasen (staten) van een stof kost energie
- Verdamping neemt dus energie uit de omgeving weg
H20 (vloeistof) + Uabsorbtie (deel) > H20 (gas)
OF
H20 (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
Verdamping
H20 (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
Beschaduwing
UDoorval = Uzon – Ureflectie – Uabsorbtie
Oppervlaktewater
- Geen beschaduwing, wel absorptie en verdamping
H2O (vloeistof) > H2O (gas) – Uabsorbtie (deel)
+ Absorbtie van energie door het waterlichaam
- Heeft een grote massa (circa 1 kg/L)
- Is vloeibaar, dus warmtetransport middels stroming: oppervlaktewater absorbeert veel warmte
- Water warmt dus langzamer op dan land
- Overdag is het dus koeler en ’s nachts warmer dan het omliggende land.
