Duurzaamheid in de Ruimtelijke Ordening les 4 - Hogeschool Rotterdam - '18/19

Duurzaamheid in de Ruimtelijke Ordening
College 4
Filmpje BREEAM
 Building Research Establishment Environmental Assessment Method.
o Bedoeld om het duurzaam bouwen te stimuleren
 Certificaat voor duurzaam proces en plan
o Beoordelingsmethode om integraal de duurzaamheid van nieuwe gebouwen, bestaande
gebouwen, gebieden en sloopprojecten te meten en te beoordelen.
 Stijging van de woonprijzen en gebouwen
 Uit zich als marktinstrument, niet zo bedoeld
o Een BREEAM meting kost geld, waardoor de bedrijven en organisaties iets terug moesten
krijgen als bewijs voor een goede beoordeling: BREEAM certificaat
 Internationaal instrument

Trias Energetica
- Beperk de energievraag
- Gebruik duurzame energie
- Indien nodig, gebruik fossiele brandstoffen zo efficiënt en schoon mogelijk
Oftewel:

1. Beperk het energieverbruik door verspilling tegen te gaan; bijvoorbeeld een compacte gebouwvorm
of door isolatie van de buitenschil (gevels, daken en vloeren).
2. Maak maximaal gebruik van energie uit duurzame bronnen, zoals wind-, water-, en zonne-energie;
bijvoorbeeld door installatie van een zonneboiler of een zonnepaneel
3. Maak zo efficiënt mogelijk gebruik van fossiele brandstoffen om in de resterende energiebehoefte
te voorzien; bijvoorbeeld door lage temperatuurverwarming (vaak in de vorm van vloerverwarming),
het beperken van leidinglengten van warmwaterleidingen en leidingweerstand van verwarmings- en
ventilatiesystemen of het gebruik te maken van een warmtepomp.

Omgevingswijzer
 Tools weten voor de toets!
 Ken de thema’s en definities
o Duurzame stedenbouw
 Duurzame stedenbouw is de juiste balans vinden tussen het sociale en economische
functioneren van het gebied en anderzijds het hergebruik van alle materialen
waarbij wordt gelet op vermindering van milieubelasting.
 GWL-terrein  Amsterdam

o Sociale duurzaamheid
 Sociale duurzaamheid is een thema waarin de gemeenschap centraal staat, maar
rekening wordt gehouden met individuele wensen. Door deze wensen op elkaar af te
stemmen, ontstaat er harmonie in de gemeenschap en een basis van duurzaamheid
tussen mensen in een gemeenschappelijke omgeving.
 Bewoners laten samenwerken in een collectieve tuin
 Aan de hand van wensen van de bewoners een ontwerp maken

o Klimaatadaptatie
 Klimaatadaptatie is het proces waarbij de samenleving zich aanpast aan het actuele
of verwachte leefklimaat en de effecten daarvan, om de schade die gepaard kan
gaan met klimaatverandering te beperken en de kansen die de klimaatverandering
biedt te benutten.
 Dakpark Rotterdam  vasthouden regenwater

o Voedselvoorziening
o Sluiten van kringlopen

, o Stadsecologie
 De invoer van materialen, energie en water beperken, zoveel mogelijk hergebruiken
en afval voorkomen en daarbij het aangenaam maken voor mens en dier. / Bewust
omgaan met de stad als ecosysteem.
 Stadslandbouw Schiebroek  onderhouden van moestuinen door bewoners.

 Thema’s omgevingswijzer
o Energie
o Water & klimaatadaptatie
o Bodem
o Ecologie
o Ruimtegebruik
o Ruimtelijke kwaliteit
o Welzijn & gezondheid
o Sociale relevantie
o Bereikbaarheid
o Vestigingsklimaat
o Investeringen
o CE & materialen

Energie
Door de energievraag te verminderen en meer duurzame energie te gebruiken neemt de uitstoot van
broeikasgassen (zoals CO2) af. Dat is belangrijk om de mondiale klimaatverandering te beperken. CO2 komt
vooral in de atmosfeer bij de verbranding van fossiele brandstoffen voor energieopwekking. Als je bij
ruimtelijke ontwikkelingen kansen voor energiebesparing en duurzame energie benut, draag je bij aan de
energietransitie en een duurzame leefomgeving.

 Energiebesparing
 Duurzame energie
 Opslag van energie
 Transport van energie

Water & klimaatadaptatie
Veilig, schoon en gezond water is een belangrijk onderdeel van een duurzame leefomgeving. Dat vraagt extra
aandacht bij een veranderend klimaat. Je kunt de kwetsbaarheid voor klimaatverandering verminderen door
kansen voor klimaatadaptatie te benutten, bijvoorbeeld door in het ontwerp rekening te houden met de
toenemende kans op wateroverlast, hitte en droogte en de gevolgen van overstromingen.

 Waterveiligheid
 Wateroverlast verminderen
 Goede waterkwaliteit
 Droogte en watertekort
 Extreem weer: hitte, bliksem en wind

Bodem
Zorgvuldig omgaan met de bodem draagt bij aan een duurzame leefomgeving. Bodem, grondwater en
bodemleven vormen samen één systeem. Dit systeem is de basis voor een aantal essentiële functies. Zo draagt
een schone en natuurlijke bodem bij aan de voedselproductie, schoon (drink)water en de biodiversiteit. Ook is
de bodem van belang voor het landschap, het behoud van archeologisch erfgoed en de CO2-balans. Deze
functies zijn kwetsbaar voor verontreiniging, verstoring en daling van de bodem. Door bodemdaling worden
gebieden ook kwetsbaarder voor wateroverlast en overstromingen.

 Verzakking en bodemdaling
 Grondwater
 Ondergrondse infrastructuur
 Archeologische waarden
 Bodemkwaliteit en variatie