Lesweek 8 D (Disability) Neurologie – algemeen
Proactive nursing: Neurologische functies
Neurologische functioneren: snel en adequaat reageren op prikkels.
- Zintuigen
- Perifere zenuwen
- Ruggenmerg
- Hersenen
- Spieren
Verbanden neurologisch functioneren:
- Sensorische functies en pijn: sensorische impulsen van buiten en binnen gaan via afferente banen
naar het centrale zenuwstelsel voor de verwerking, hieruit komen motorische efferente impulsen die
naar het bewegingsapparaat en interne organen gaan.
- Ademhaling: centrale en perifere sensoren bewaken de kooldioxidespanning, de zuurgraad en de
zuurstofspanning in het bloed binnen de grote arteriën. Het ademcentrum in de hersenstam
verwerkt de informatie en prikkelt vervolgens de ademspieren meer of minder.
- Circulatie: centrale en perifere sensoren in de hersenstam, aorta en carotiden meten de hoogte van
de bloeddruk. Het bloeddrukregulatiecentrum in de hersenstam stuurt op geleide hiervan de
hartfunctie en vaattonus aan.
- Urogenitale stelsel: de osmolariteit wordt bewaakt in de hypothalamus, die dorstgevoel en afgifte
van ADH aanstuurt. ADH stimuleert het water vasthouden door de nieren. Het totale watervolume
en de elektrolytenbalans wordt zo geregeld.
- Bloed: hemoglobine in het bloed is het transport voor zuurstof en kooldioxide en wordt door het
cardiovasculair systeem van en naar het brein gebracht.
1. Klinische aandachtspunten, belangrijk om te weten
1.1 Zintuigelijke input
Alle perifeer liggende zintuigen zijn via het perifere zenuwstelsel verbonden met het CZS.
Afferent: Vezels die impulsen geleiden naar het CZS toe.
Afferente impulsen: kunnen intreden in het ruggenmerg, de hersenstam of direct in de hersenen
(oog- en reuk zenuwen)
Verloop: sensor – perifere zenuw – CZS
Synaps: plaats van prikkeloverdracht
Het elektrische signaal wordt omgezet in een chemisch signaal: de neurotransmitter.
Bij het fight or flight gedrag wordt er een stofje vrijgemaakt zoals endorfine, die blokkeren de
pijnbaan tijdelijk. Hierdoor komen er minder pijnsignalen aan.
, 1.2 Hogere cerebrale functies
Inkomende impulsen:
- Horizontale route: overgebracht naar een motorisch neuron in het ruggenmerg dat voor het
uitgaande impuls zorgt. (reflexen)
- Verticale route: naar de hersenen, leidt tot bewustwording en willekeurige reacties.
Hogere cerebrale functies: het verwerken van impulsen en opslaan van nuttige gegevens in het CZS,
waaruit bewustwording van de omgeving ontstaat en adequaat gereageerd kan worden op deze
omgeving.
1. Prikkelvorming door zintuigcellen (sensoren in
de huid, spieren, organen.
2. Afferente (sensorische) prikkelgeleiding via
perifere zenuwen naar het CZS.
3. Verwerking en neurale integratie (cognitief,
emotioneel) in het CZS.
4. Efferente (motorische) impulsen via perifere
zenuwen naar spieren en/of klieren.
5. Spiercontractie en/of kliersecretie en
sensorische re-afferente feedback uit
zintuigcellen.
Neurale netwerken: deze bestaan uit lokale gebieden met clusters van zenuwcellen en korte of lange
bundels van zenuwvezels die deze hersenonderdelen onderling verbinden.
Gebieden in het brein met
bijpassende functies:
Glutamaat: belangrijkste stimulerende
neurotransmitter
GABA (gamma-aminoboterzuur):
belangrijkste remmende neurotransmitter
Agonisten: stoffen die de werking van een
neurotransmitter stimuleren.
Antagonisten: stoffen die de werking van
een neurotransmitter remmen.
Arousal: de activatietoestand van het
zenuwstelsel.
Niet alle impulsen komen aan in het bewustzijn, een deel van de impulsen doven uit in de
hersenstam of de thalamus.
Proactive nursing: Neurologische functies
Neurologische functioneren: snel en adequaat reageren op prikkels.
- Zintuigen
- Perifere zenuwen
- Ruggenmerg
- Hersenen
- Spieren
Verbanden neurologisch functioneren:
- Sensorische functies en pijn: sensorische impulsen van buiten en binnen gaan via afferente banen
naar het centrale zenuwstelsel voor de verwerking, hieruit komen motorische efferente impulsen die
naar het bewegingsapparaat en interne organen gaan.
- Ademhaling: centrale en perifere sensoren bewaken de kooldioxidespanning, de zuurgraad en de
zuurstofspanning in het bloed binnen de grote arteriën. Het ademcentrum in de hersenstam
verwerkt de informatie en prikkelt vervolgens de ademspieren meer of minder.
- Circulatie: centrale en perifere sensoren in de hersenstam, aorta en carotiden meten de hoogte van
de bloeddruk. Het bloeddrukregulatiecentrum in de hersenstam stuurt op geleide hiervan de
hartfunctie en vaattonus aan.
- Urogenitale stelsel: de osmolariteit wordt bewaakt in de hypothalamus, die dorstgevoel en afgifte
van ADH aanstuurt. ADH stimuleert het water vasthouden door de nieren. Het totale watervolume
en de elektrolytenbalans wordt zo geregeld.
- Bloed: hemoglobine in het bloed is het transport voor zuurstof en kooldioxide en wordt door het
cardiovasculair systeem van en naar het brein gebracht.
1. Klinische aandachtspunten, belangrijk om te weten
1.1 Zintuigelijke input
Alle perifeer liggende zintuigen zijn via het perifere zenuwstelsel verbonden met het CZS.
Afferent: Vezels die impulsen geleiden naar het CZS toe.
Afferente impulsen: kunnen intreden in het ruggenmerg, de hersenstam of direct in de hersenen
(oog- en reuk zenuwen)
Verloop: sensor – perifere zenuw – CZS
Synaps: plaats van prikkeloverdracht
Het elektrische signaal wordt omgezet in een chemisch signaal: de neurotransmitter.
Bij het fight or flight gedrag wordt er een stofje vrijgemaakt zoals endorfine, die blokkeren de
pijnbaan tijdelijk. Hierdoor komen er minder pijnsignalen aan.
, 1.2 Hogere cerebrale functies
Inkomende impulsen:
- Horizontale route: overgebracht naar een motorisch neuron in het ruggenmerg dat voor het
uitgaande impuls zorgt. (reflexen)
- Verticale route: naar de hersenen, leidt tot bewustwording en willekeurige reacties.
Hogere cerebrale functies: het verwerken van impulsen en opslaan van nuttige gegevens in het CZS,
waaruit bewustwording van de omgeving ontstaat en adequaat gereageerd kan worden op deze
omgeving.
1. Prikkelvorming door zintuigcellen (sensoren in
de huid, spieren, organen.
2. Afferente (sensorische) prikkelgeleiding via
perifere zenuwen naar het CZS.
3. Verwerking en neurale integratie (cognitief,
emotioneel) in het CZS.
4. Efferente (motorische) impulsen via perifere
zenuwen naar spieren en/of klieren.
5. Spiercontractie en/of kliersecretie en
sensorische re-afferente feedback uit
zintuigcellen.
Neurale netwerken: deze bestaan uit lokale gebieden met clusters van zenuwcellen en korte of lange
bundels van zenuwvezels die deze hersenonderdelen onderling verbinden.
Gebieden in het brein met
bijpassende functies:
Glutamaat: belangrijkste stimulerende
neurotransmitter
GABA (gamma-aminoboterzuur):
belangrijkste remmende neurotransmitter
Agonisten: stoffen die de werking van een
neurotransmitter stimuleren.
Antagonisten: stoffen die de werking van
een neurotransmitter remmen.
Arousal: de activatietoestand van het
zenuwstelsel.
Niet alle impulsen komen aan in het bewustzijn, een deel van de impulsen doven uit in de
hersenstam of de thalamus.
