Jurisprudentie week 1
HR Café ’t Brouwertje
Feiten
Damen is eigenaar van café ’t Brouwertje dat hij in oktober 1979 verkoopt. Hij laat zich
echter pas in augustus 1980 bij het Handelsregister als eigenaar uitschrijven.
Groothandel Geho ontvangt in februari 1980 een bestelling van het café voor een partij
glaswerk. De bestelling wordt geleverd en de factuur blijft onbetaald, waarop Geho het
Handelsregister raadpleegt. Volgens de KvK is Damen eigenaar van het café en daarmee
hoofdelijk verbonden voor betaling van de factuur.
Rechtsvraag
Geho stelt dat art. 25 lid 3 van toepassing is: een feit dat niet in het Handelsregister
stond kan aan derden (Geho) niet worden tegengeworpen wanneer de derde van dit feit
onkundig is. Damen stelt zich op het standpunt dat Geho geen beroep kan doen op de
inschrijving, nu Geho voor het aangaan van de koopovereenkomst het Handelsregister
niet heeft geraadpleegd. Geho stelt nog dat het tijdstip van raadpleging geen rol speelt.
Rechtsregel
Volgens de HR zou het checken van het Handelsregister voor het afsluiten voor elke
transactie in strijd zijn met de behoeften van een vlot verlopend handelsverkeer. Een
partij moet kunnen vertrouwen op de gegevens in het Handelsregister, ook in de gevallen
dat dit register niet of pas later wordt geraadpleegd.
HR Bodam Jachtservice (voorzover betrekking hebbend op de werking
van het handelsregister, r.o. 3.3)
Feiten
Bodam BV is op 16 januari 1985 opgericht als voortzetting van de vof De Frije Frosk. Bij
de oprichting is Brijder benoemd als directeur. Op de algemene vergadering van
aandeelhouders van 10 februari 1985 is aan Brijder eervol ontslag verleend als directeur.
Brijder verweert zich met de stelling dat hij slechts in de periode van 16 januari 1985 tot
10 februari 1985 bestuurder is geweest. De curator werpt tegen dat Brijders ontslag pas
op 22 januari 1987 in het handelsregister is ingeschreven en hij zich daarom kan
beroepen op art. 25 Hrgw.
Rechtsvraag
Is de curator een derde in de zin van art. 25 Hrgw en kan hij dus bescherming genieten
op grond van deze bepaling?
Rechtsregel
De HR verwerpt de benadering van de curator en oordeelt dat de curator geen derde is
die door art. 25 Hrgw wordt beschermd, omdat zijn vordering berust op de wet en niet
voortvloeit uit “een rechtsbetrekking op het aangaan waarvan het ontbreken van een
juiste en volledige inschrijving in het handelsregister van hetgeen daarin wettelijk
ingeschreven moet worden, in het algemeen van invloed kan zijn”. Brijder moet worden
geacht slechts bestuurder te zijn geweest in de periode van 16 januari 1985 tot 10
februari 1985.
,Jurisprudentie week 2
HR Nimox
Feiten
Nimox NV is enig aandeelhouder van Auditrade BV, een onderneming die handelt in hi-fi-
apparatuur. Op 20 december 1983 besluit Nimox, in haar hoedanigheid van algemene
vergadering van aandeelhouders van Auditrade BV tot een dividenduitkering aan de
aandeelhouders. Samen met een oude schuld van Auditrade aan Nimox resulteert dit in
een vordering van Nimox op Auditrade van ƒ 1.500.000. Op 7 augustus 1984 wordt
Auditrade failliet verklaard.
De curator van Auditrade vordert bij de rechtbank vernietiging van het dividendbesluit en
klaagt Nimox aan wegens onrechtmatige daad; Nimox heeft onrechtmatig gehandeld
jegens de overige schuldeisers van Auditrade door te stemmen voor de dividenduitkering.
Door deze dividenduitkering heeft Nimox in het faillissement een concurrente plaats van
een achtergestelde vordering op andere schuldeisers. De rechtbank en het hof wijzen
deze vordering toe en Nimox gaat in cassatie.
Rechtsvraag
De vraag is of een besluit tot dividenduitkering dat niet op grond van art. 2:11 kan
worden vernietigd, toch onrechtmatig kan zijn.
Rechtsregel
De HR overwoog in (r.o. 3.3.1 en 3.3.3) dat een besluit tot dividenduitkering door de
aandeelhouders onrechtmatig kan zijn tegenover andere crediteuren, indien de
aandeelhouders er ernstig rekening mee hadden moeten houden dat door de uitkering
een tekort bij de vennootschap zou ontstaan.
Jurisprudentie week 3
HR Forumbank
Feiten
Twee aandeelhouders van de Forumbank riepen een algemene vergadering van
aandeelhouders bijeen, omdat ze een voorstel wilden doen om de vennootschap eigen
aandelen in te laten kopen. Het voorstel werd aangenomen, ondanks dat het bestuur het
er niet mee eens was.
Rechtsvraag
Kan de algemene vergadering van een nv een rechtsgeldig besluit nemen, waarbij zij aan
de directie opdraagt eigen aandelen in te laten kopen, terwijl die bevoegdheid volgens
wet en statuten tot de bevoegdheid van het bestuur behoort?
Rechtsregel
De Hoge Raad gaat mee in het oordeel van het Hof dat het besluit nietig is wegens strijd
met wet en statuten en overwoog “dat ook de algemene vergadering de bij wet en
statuten getrokken grenzen haar bevoegdheid niet mag overschrijden en dat het Hof
heeft vastgesteld dat de inkoop van eigen aandelen uitsluitend tot de bevoegdheid van
het bestuur behoort.”
HR ABN AMRO
Feiten
, Een belangrijk bedrijfsonderdeel van ABN AMRO, LaSalle, wordt verkocht terwijl sprake is
van een overnamesituatie waarin zich ook een groep bieders heeft aangediend die
geïnteresseerd is in de verwerving van ABN AMRO met inbegrip van LaSalle. Het bestuur
heeft LaSalle verkocht zonder goedkeuring van de algemene vergadering en zonder de
algemene vergadering van tevoren in te lichten.
Rechtsvraag
Mocht het bestuur van ABN AMRO LaSalle in deze overnamesituatie verkopen zonder
goedkeuring van de algemene vergadering of is er een zogenaamd goedkeuringsrecht
ontstaan van de algemene vergadering?
Rechtsregel
Zonder dat de wet of statuten daarin voorzien, kan deze overnamesituatie niet leiden tot
een goedkeuringsrecht van de algemene vergadering m.b.t. de verkoop van LaSalle. Zij
leiden op zichzelf evenmin tot een verplichting van het bestuur de algemene vergadering
terzake te consulteren. Het besluit tot afsplitsing en verkoop van LaSalle kan niet worden
aangemerkt als een besluit omtrent een ‘belangrijke verandering van de identiteit of het
karakter van de vennootschap’ als bedoeld in art. 2:107a lid 1.
De ondernemingskamer heeft terecht vooropgesteld (i) dat het bepalen van de strategie
van een vennootschap en de daaraan verbonden onderneming in beginsel een
aangelegenheid is van het bestuur van de vennootschap, (ii) dat de raad van
commissarissen daarop toezicht houdt en (iii) dat de algemene vergadering haar
opvattingen terzake tot uitdrukking kan brengen door uitoefening van de haar in wet en
statuten toegekende rechten.
HR Roovers/Cancun Holding I
Rechtsregel
De HR overweegt dat in geval van een joint venture het belang van de vennootschap
mede wordt bepaald door de aard en de inhoud van de tussen de aandeelhouders
overeengekomen samenwerking. Dit kan meebrengen dat (ook) het
vennootschapsbelang is gebaat bij continuering van evenwichtige verhoudingen tussen
de aandeelhouders.
In het onderhavige geval had het bestuur van de vennootschap de derde aandeelhouder
moeten informeren over de beoogde aandelenoverdracht. Zelfs bij gebreke van een
wettelijke of statutaire informatieplicht kan het bestuur gehouden zijn de aandeelhouders
te informeren over een door een van de aandeelhouders beoogde aandelenoverdracht.
Ook het handelen van de overdragende aandeelhouder en de verkrijgende
aandeelhouder acht de HR in strijd met de redelijkheid en billijkheid die zij op grond van
art. 2:8 jegens de derde aandeelhouder in acht behoorden te nemen. Deze regel is
dwingend en geldt ook indien de minderheidsaandeelhouder zijn aandelen vrijelijk kan
overdragen op grond van de wet, statuten en aandeelhoudersovereenkomst.
HR Boskalis/Fugro
Feiten
Fugro is een beursgenoteerde vennootschap, waarin Boskalis een belang van ruim 28%
hield. Boskalis heeft bezwaar tegen een door Fugro ingestelde Antilliaanse
beschermingsconstructie op het niveau van twee dochtervennootschappen van Fugro. De
moedermaatschappij van Boskalis heeft Fugro verzocht over te gaan tot ontmanteling
van de beschermingsconstructie. Fugro heeft dit geweigerd. Boskalis heeft Fugro
HR Café ’t Brouwertje
Feiten
Damen is eigenaar van café ’t Brouwertje dat hij in oktober 1979 verkoopt. Hij laat zich
echter pas in augustus 1980 bij het Handelsregister als eigenaar uitschrijven.
Groothandel Geho ontvangt in februari 1980 een bestelling van het café voor een partij
glaswerk. De bestelling wordt geleverd en de factuur blijft onbetaald, waarop Geho het
Handelsregister raadpleegt. Volgens de KvK is Damen eigenaar van het café en daarmee
hoofdelijk verbonden voor betaling van de factuur.
Rechtsvraag
Geho stelt dat art. 25 lid 3 van toepassing is: een feit dat niet in het Handelsregister
stond kan aan derden (Geho) niet worden tegengeworpen wanneer de derde van dit feit
onkundig is. Damen stelt zich op het standpunt dat Geho geen beroep kan doen op de
inschrijving, nu Geho voor het aangaan van de koopovereenkomst het Handelsregister
niet heeft geraadpleegd. Geho stelt nog dat het tijdstip van raadpleging geen rol speelt.
Rechtsregel
Volgens de HR zou het checken van het Handelsregister voor het afsluiten voor elke
transactie in strijd zijn met de behoeften van een vlot verlopend handelsverkeer. Een
partij moet kunnen vertrouwen op de gegevens in het Handelsregister, ook in de gevallen
dat dit register niet of pas later wordt geraadpleegd.
HR Bodam Jachtservice (voorzover betrekking hebbend op de werking
van het handelsregister, r.o. 3.3)
Feiten
Bodam BV is op 16 januari 1985 opgericht als voortzetting van de vof De Frije Frosk. Bij
de oprichting is Brijder benoemd als directeur. Op de algemene vergadering van
aandeelhouders van 10 februari 1985 is aan Brijder eervol ontslag verleend als directeur.
Brijder verweert zich met de stelling dat hij slechts in de periode van 16 januari 1985 tot
10 februari 1985 bestuurder is geweest. De curator werpt tegen dat Brijders ontslag pas
op 22 januari 1987 in het handelsregister is ingeschreven en hij zich daarom kan
beroepen op art. 25 Hrgw.
Rechtsvraag
Is de curator een derde in de zin van art. 25 Hrgw en kan hij dus bescherming genieten
op grond van deze bepaling?
Rechtsregel
De HR verwerpt de benadering van de curator en oordeelt dat de curator geen derde is
die door art. 25 Hrgw wordt beschermd, omdat zijn vordering berust op de wet en niet
voortvloeit uit “een rechtsbetrekking op het aangaan waarvan het ontbreken van een
juiste en volledige inschrijving in het handelsregister van hetgeen daarin wettelijk
ingeschreven moet worden, in het algemeen van invloed kan zijn”. Brijder moet worden
geacht slechts bestuurder te zijn geweest in de periode van 16 januari 1985 tot 10
februari 1985.
,Jurisprudentie week 2
HR Nimox
Feiten
Nimox NV is enig aandeelhouder van Auditrade BV, een onderneming die handelt in hi-fi-
apparatuur. Op 20 december 1983 besluit Nimox, in haar hoedanigheid van algemene
vergadering van aandeelhouders van Auditrade BV tot een dividenduitkering aan de
aandeelhouders. Samen met een oude schuld van Auditrade aan Nimox resulteert dit in
een vordering van Nimox op Auditrade van ƒ 1.500.000. Op 7 augustus 1984 wordt
Auditrade failliet verklaard.
De curator van Auditrade vordert bij de rechtbank vernietiging van het dividendbesluit en
klaagt Nimox aan wegens onrechtmatige daad; Nimox heeft onrechtmatig gehandeld
jegens de overige schuldeisers van Auditrade door te stemmen voor de dividenduitkering.
Door deze dividenduitkering heeft Nimox in het faillissement een concurrente plaats van
een achtergestelde vordering op andere schuldeisers. De rechtbank en het hof wijzen
deze vordering toe en Nimox gaat in cassatie.
Rechtsvraag
De vraag is of een besluit tot dividenduitkering dat niet op grond van art. 2:11 kan
worden vernietigd, toch onrechtmatig kan zijn.
Rechtsregel
De HR overwoog in (r.o. 3.3.1 en 3.3.3) dat een besluit tot dividenduitkering door de
aandeelhouders onrechtmatig kan zijn tegenover andere crediteuren, indien de
aandeelhouders er ernstig rekening mee hadden moeten houden dat door de uitkering
een tekort bij de vennootschap zou ontstaan.
Jurisprudentie week 3
HR Forumbank
Feiten
Twee aandeelhouders van de Forumbank riepen een algemene vergadering van
aandeelhouders bijeen, omdat ze een voorstel wilden doen om de vennootschap eigen
aandelen in te laten kopen. Het voorstel werd aangenomen, ondanks dat het bestuur het
er niet mee eens was.
Rechtsvraag
Kan de algemene vergadering van een nv een rechtsgeldig besluit nemen, waarbij zij aan
de directie opdraagt eigen aandelen in te laten kopen, terwijl die bevoegdheid volgens
wet en statuten tot de bevoegdheid van het bestuur behoort?
Rechtsregel
De Hoge Raad gaat mee in het oordeel van het Hof dat het besluit nietig is wegens strijd
met wet en statuten en overwoog “dat ook de algemene vergadering de bij wet en
statuten getrokken grenzen haar bevoegdheid niet mag overschrijden en dat het Hof
heeft vastgesteld dat de inkoop van eigen aandelen uitsluitend tot de bevoegdheid van
het bestuur behoort.”
HR ABN AMRO
Feiten
, Een belangrijk bedrijfsonderdeel van ABN AMRO, LaSalle, wordt verkocht terwijl sprake is
van een overnamesituatie waarin zich ook een groep bieders heeft aangediend die
geïnteresseerd is in de verwerving van ABN AMRO met inbegrip van LaSalle. Het bestuur
heeft LaSalle verkocht zonder goedkeuring van de algemene vergadering en zonder de
algemene vergadering van tevoren in te lichten.
Rechtsvraag
Mocht het bestuur van ABN AMRO LaSalle in deze overnamesituatie verkopen zonder
goedkeuring van de algemene vergadering of is er een zogenaamd goedkeuringsrecht
ontstaan van de algemene vergadering?
Rechtsregel
Zonder dat de wet of statuten daarin voorzien, kan deze overnamesituatie niet leiden tot
een goedkeuringsrecht van de algemene vergadering m.b.t. de verkoop van LaSalle. Zij
leiden op zichzelf evenmin tot een verplichting van het bestuur de algemene vergadering
terzake te consulteren. Het besluit tot afsplitsing en verkoop van LaSalle kan niet worden
aangemerkt als een besluit omtrent een ‘belangrijke verandering van de identiteit of het
karakter van de vennootschap’ als bedoeld in art. 2:107a lid 1.
De ondernemingskamer heeft terecht vooropgesteld (i) dat het bepalen van de strategie
van een vennootschap en de daaraan verbonden onderneming in beginsel een
aangelegenheid is van het bestuur van de vennootschap, (ii) dat de raad van
commissarissen daarop toezicht houdt en (iii) dat de algemene vergadering haar
opvattingen terzake tot uitdrukking kan brengen door uitoefening van de haar in wet en
statuten toegekende rechten.
HR Roovers/Cancun Holding I
Rechtsregel
De HR overweegt dat in geval van een joint venture het belang van de vennootschap
mede wordt bepaald door de aard en de inhoud van de tussen de aandeelhouders
overeengekomen samenwerking. Dit kan meebrengen dat (ook) het
vennootschapsbelang is gebaat bij continuering van evenwichtige verhoudingen tussen
de aandeelhouders.
In het onderhavige geval had het bestuur van de vennootschap de derde aandeelhouder
moeten informeren over de beoogde aandelenoverdracht. Zelfs bij gebreke van een
wettelijke of statutaire informatieplicht kan het bestuur gehouden zijn de aandeelhouders
te informeren over een door een van de aandeelhouders beoogde aandelenoverdracht.
Ook het handelen van de overdragende aandeelhouder en de verkrijgende
aandeelhouder acht de HR in strijd met de redelijkheid en billijkheid die zij op grond van
art. 2:8 jegens de derde aandeelhouder in acht behoorden te nemen. Deze regel is
dwingend en geldt ook indien de minderheidsaandeelhouder zijn aandelen vrijelijk kan
overdragen op grond van de wet, statuten en aandeelhoudersovereenkomst.
HR Boskalis/Fugro
Feiten
Fugro is een beursgenoteerde vennootschap, waarin Boskalis een belang van ruim 28%
hield. Boskalis heeft bezwaar tegen een door Fugro ingestelde Antilliaanse
beschermingsconstructie op het niveau van twee dochtervennootschappen van Fugro. De
moedermaatschappij van Boskalis heeft Fugro verzocht over te gaan tot ontmanteling
van de beschermingsconstructie. Fugro heeft dit geweigerd. Boskalis heeft Fugro
