Week 1. De verdachte
HR 5 december 2017, NJ 2018, 9 – Bestuursrechtelijke sanctie van huisverbod i.c.m. strafrechtelijke
vervolging:
Rechtsvraag: Is het huisverbod (art. 2 Wet tijdelijk huisverbod) een punitieve (bestraffende) sanctie?
Rechtsregel: Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat het huisverbod opgelegd door de burgemeester ertoe
strekt de veiligheid van personen met wie een huishouden wordt gedeeld te waarborgen en een
periode te creëren, waarin maatregelen kunnen worden genomen om de dreiging van huiselijk geweld
te doen wegnemen en dus om in een noodsituatie escalatie te voorkomen en hulp te bieden. Het
voorziet primair in de mogelijkheid om vroegtijdig op te treden uit een oogpunt van bescherming en
preventie waardoor huiselijk geweld kan worden voorkomen en kan worden voorzien in een
afkoelingsperiode. Gelet hierop is een besluit tot oplegging en verlenging van een huisverbod niet
punitief van aard en geen 'criminal charge' a.b.i. art. 6 EVRM.
HR 6 november 2018, ECLI:NL:HR:2018:2056 - Schending consultatierecht, verhoorsituatie:
Rechtsvraag: Ontstaat de verplichting om een verdachte te wijzen op het recht op raadpleging van een
advocaat alleen als vaststaat dat een strafbaar feit is gepleegd?
Rechtsregel: Indien door de politie aan een aangehouden verdachte gestelde vragen betrekking
hebben op diens betrokkenheid bij een strafbaar feit ten aanzien waarvan hij als verdachte is
aangemerkt, is sprake van een verhoor, zodat hij op dat moment dient te worden gewezen op zijn
recht op raadpleging van een advocaat. Ook indien (nog) niet vaststaat dat een strafbaar feit
plaatsvindt of heeft plaatsgevonden, kan sprake zijn van een redelijk vermoeden van schuld aan een
strafbaar feit en dientengevolge van een verhoorsituatie (art. 27 lid 1 Sv).
Week 2. Opsporing I – dwangmiddelen
HR 12-12-1978, NJ 1979, 142 (Braak bij binnentreden) – Beginselen van een goede procesorde,
subsidiariteits- en proportionaliteitseis:
Rechtsfeiten: Een opsporingsambtenaar treedt een woning binnen d.m.v. het indrukken van een ruit.
Rechtsvraag: Is het bewijs hierdoor onrechtmatig verkregen?
Rechtsregel: Ambtenaren die een woning binnen willen treden met inachtneming van de daarvoor
voorgeschreven vormen, moeten ook rekening houden met het proportionaliteitsbeginsel: de inbreuk
mag niet groter zijn dan door de omstandigheden wordt gevorderd. De bedoelde ambtenaar moet zo
mogelijk aan de bewoners de gelegenheid geven hem vrijwillig in de woning toe te laten.
Daarbij verdient ook het subsidiariteitsbeginsel de aandacht: alvorens dwang te gebruiken, dient men
de gelegenheid tot vrijwillige medewerking te verlenen, zoals ook het geval is bij inbeslagneming,
waaraan een uitnodiging tot vrijwillige afgifte vooraf dient te gaan, terwijl bij een huiszoeking de
betrokkenen eveneens in de gelegenheid moeten worden gesteld tot vrijwillige medewerking. De
Hoge Raad komt tot het oordeel dat opsporingsambtenaar Roth heeft gehandeld in strijd met de
beginselen van een goede procesorde, waarbij hij de grenzen van hetgeen voor een rechtmatige
inbreuk op requirantes recht op huisvrede noodzakelijk was, heeft overschreden hetgeen meebrengt
dat het ambtsedig proces-verbaal, eveneens opgemaakt door Roth, in zoverre niet zou mogen
meewerken tot het bewijs. Een opsporingsambtenaar is niet onder alle omstandigheden gerechtigd
zich de toegang tot die woning te verschaffen door middel van braak.
HR 19 juni 2001, NJ 2001, 574 (Woning) – Binnentreden in een pand zonder schriftelijke machtiging,
maatstaf voor oordeel of pand woning is:
Rechtsregel: Voor het oordeel of een pand een woning is, is beslissend te achten of de verbalisanten
ervan mochten uitgaan dat het pand niet werd bewoond. De rechter dient dit oordeel te baseren op
hetgeen hij vaststelt omtrent het pand ten tijde van het binnentreden. Bij schending van voor het
Ilse Wezenberg Samenvatting arresten Formeel strafrecht 1
RS0802181944
HR 5 december 2017, NJ 2018, 9 – Bestuursrechtelijke sanctie van huisverbod i.c.m. strafrechtelijke
vervolging:
Rechtsvraag: Is het huisverbod (art. 2 Wet tijdelijk huisverbod) een punitieve (bestraffende) sanctie?
Rechtsregel: Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat het huisverbod opgelegd door de burgemeester ertoe
strekt de veiligheid van personen met wie een huishouden wordt gedeeld te waarborgen en een
periode te creëren, waarin maatregelen kunnen worden genomen om de dreiging van huiselijk geweld
te doen wegnemen en dus om in een noodsituatie escalatie te voorkomen en hulp te bieden. Het
voorziet primair in de mogelijkheid om vroegtijdig op te treden uit een oogpunt van bescherming en
preventie waardoor huiselijk geweld kan worden voorkomen en kan worden voorzien in een
afkoelingsperiode. Gelet hierop is een besluit tot oplegging en verlenging van een huisverbod niet
punitief van aard en geen 'criminal charge' a.b.i. art. 6 EVRM.
HR 6 november 2018, ECLI:NL:HR:2018:2056 - Schending consultatierecht, verhoorsituatie:
Rechtsvraag: Ontstaat de verplichting om een verdachte te wijzen op het recht op raadpleging van een
advocaat alleen als vaststaat dat een strafbaar feit is gepleegd?
Rechtsregel: Indien door de politie aan een aangehouden verdachte gestelde vragen betrekking
hebben op diens betrokkenheid bij een strafbaar feit ten aanzien waarvan hij als verdachte is
aangemerkt, is sprake van een verhoor, zodat hij op dat moment dient te worden gewezen op zijn
recht op raadpleging van een advocaat. Ook indien (nog) niet vaststaat dat een strafbaar feit
plaatsvindt of heeft plaatsgevonden, kan sprake zijn van een redelijk vermoeden van schuld aan een
strafbaar feit en dientengevolge van een verhoorsituatie (art. 27 lid 1 Sv).
Week 2. Opsporing I – dwangmiddelen
HR 12-12-1978, NJ 1979, 142 (Braak bij binnentreden) – Beginselen van een goede procesorde,
subsidiariteits- en proportionaliteitseis:
Rechtsfeiten: Een opsporingsambtenaar treedt een woning binnen d.m.v. het indrukken van een ruit.
Rechtsvraag: Is het bewijs hierdoor onrechtmatig verkregen?
Rechtsregel: Ambtenaren die een woning binnen willen treden met inachtneming van de daarvoor
voorgeschreven vormen, moeten ook rekening houden met het proportionaliteitsbeginsel: de inbreuk
mag niet groter zijn dan door de omstandigheden wordt gevorderd. De bedoelde ambtenaar moet zo
mogelijk aan de bewoners de gelegenheid geven hem vrijwillig in de woning toe te laten.
Daarbij verdient ook het subsidiariteitsbeginsel de aandacht: alvorens dwang te gebruiken, dient men
de gelegenheid tot vrijwillige medewerking te verlenen, zoals ook het geval is bij inbeslagneming,
waaraan een uitnodiging tot vrijwillige afgifte vooraf dient te gaan, terwijl bij een huiszoeking de
betrokkenen eveneens in de gelegenheid moeten worden gesteld tot vrijwillige medewerking. De
Hoge Raad komt tot het oordeel dat opsporingsambtenaar Roth heeft gehandeld in strijd met de
beginselen van een goede procesorde, waarbij hij de grenzen van hetgeen voor een rechtmatige
inbreuk op requirantes recht op huisvrede noodzakelijk was, heeft overschreden hetgeen meebrengt
dat het ambtsedig proces-verbaal, eveneens opgemaakt door Roth, in zoverre niet zou mogen
meewerken tot het bewijs. Een opsporingsambtenaar is niet onder alle omstandigheden gerechtigd
zich de toegang tot die woning te verschaffen door middel van braak.
HR 19 juni 2001, NJ 2001, 574 (Woning) – Binnentreden in een pand zonder schriftelijke machtiging,
maatstaf voor oordeel of pand woning is:
Rechtsregel: Voor het oordeel of een pand een woning is, is beslissend te achten of de verbalisanten
ervan mochten uitgaan dat het pand niet werd bewoond. De rechter dient dit oordeel te baseren op
hetgeen hij vaststelt omtrent het pand ten tijde van het binnentreden. Bij schending van voor het
Ilse Wezenberg Samenvatting arresten Formeel strafrecht 1
RS0802181944
