hoofdstuk 7 Controverse en
creativiteit
7.2 Verschillende manieren van besluitvorming bij conflicten
Controverse
Een controverse is een twistpunt of conflict waarin de verschillende partijen oog hebben
voor elkaars ideeën en ernaar streven om het onderling eens te worden. Een controverse
kan door een middel van een systematische dialoog (Aristoteles) worden opgelost. Dit
houdt in dat de voor- en nadelen van de ingediende voorstellen worden besproken en dat
getracht wordt nieuwe oplossingen te vinden (creatieve probleemoplossing). Om te bereiken
dat ieder alternatief volledig aan bod komt, volgt de groep de volgende stappen van een
systematische dialoog om tot een gestructureerde oplossing van de controverse en
besluitvorming te komen:
1. Onderzoeken en voorbereiden van een standpunt. Elk alternatief wordt aan een team
van verdedigers toegewezen. De teams krijgen tijd om onderzoek te verrichten en
materiaal te verzamelen waarmee zij hun standpunt kunnen onderbouwen.
2. Presenteren en verdedigen van een standpunt. Elk team presenteert zijn standpunt
en doet dat duidelijk, oprecht en met overtuiging.
3. Open discussie. Elk team gaat door met het verdedigen van zijn tandpunt en probeert
de andere standpunten en de kritiek op het eigen standpunt te weerleggen.
4. Wisselen van standpunt. De teams nemen nu het tegenovergestelde standpunt in en
gaan dit verdedigen. Zij kunnen nieuwe argumenten toevoegen.
5. Consensus en besluitvorming. De groepsleden verlaten de ingenomen standpunten
en proberen alle bevindingen in een weloverwogen besluit in integreren waar alle
groepsleden mee instemmen.
Overige vormen
Naast de bovengenoemde systematische dialoog zijn er andere manieren om tot een besluit
te komen:
- Debat. In een debat verdedigen twee of meer individuen onverenigbare standpunten,
waarbij eventueel een van hen door een jury of scheidsrechter tot winnaar wordt
uitgeroepen.
- Streven naar eenstemmigheid. Als groepsleden streven naar eenstemmigheid
remmen zij een discussie af om te voorkomen dat er meningsverschillen naar voren
komen. De meeste besluitvormingsprocedures in groepen worden gedomineerd door
het streven naar eenstemmigheid (Dalton, 1987). Dit lijkt veel op ‘groepsdenken’
(Janis, 1982).
- Individuele besluitvorming. Individuen nemen zonder onderling overleg en
interactie zelfstandig een besluit.
Effectieve besluitvorming
De sleutel tot effectieve besluitvorming is een combinatie van zowel coöperatieve als
competitieve elementen in een conflictprocedure. Controversen worden dus gekenmerkt
door het samenwerken om doelen te halen en de aanwezigheid van conflicten. Besluiten zijn
per definitie controversieel omdat een keuze gemaakt wordt uit een aantal mogelijkheden.
Een genomen besluit betekent namelijk het einde van de controverse.