2.18 college uitwerking health coping

Cyclus 2.17-2.18 stoornissen in groei en ontwikkeling: college health, stress and coping
 Stress
o Spanning als reactie op een (meestal aversieve) externe prikkel.
o Normaal en in principe onschuldig verschijnsel.
o De mens heeft een groot aanpassingsvermogen en is veerkrachtig genoeg om stress te doorstaan.
 vb. te vergelijken met palmbomen.
o Nadat stress verdwijnt, keert lichaam weer terug in normale toestand.
o Wordt pas een probleem als de belasting de belastbaarheid van een persoon te groot wordt:
 Te intens
 Te langdurig
 Onvoldoende steun van buitenwereld
o Maar ook dan is herstel mogelijk:
 Stress: een toestand waarin iemand niet in staat is of zich niet in staat acht aan bepaalde eisen te voldoen. (Eisen die de persoon zelf
oplegd en waarvan de buitenwereld ze irreëel vindt) Voorwaarden voor het ontstaan van stress:
o De persoon heeft belang bij de situatie (er is iets te verliezen).
o De persoon kan of wil zich niet aan de situatie onttrekken
o Er is onzekerheid over de loop van de gebeurtenissen, vooral in het geval van een eventuele beloning of verlies.
 Stressoren
o Gebeurtenissen die stress kunnen veroorzaken
o Tot op zekere hoogte universeel bepaald, maar grote individuele
component:
 Life events  vaak voor iedereen naar vb. scheiding
 Zeer nare gebeurtenissen, rampen  vb. ziek kind
 Acute stressoren microstressoren per dag  bij
ophoping kunnen deze chronisch worden.
 Dagelijkse ergernissen
 Chronische stressoren
 Stresstest
o Stressfactorentest, Holmes & Rahe
 >300 punten: zeer veel stressfactoren
 150-300 punten: veel stressfactoren
 <150 punten: weinig tot matig aantal stressfactoren
o ‘Social readjustment rating scale’ genoemd: alle items op de
vragenlijst vergen (enige) aanpassing van het individu veerkracht.
 Gaat erom hoe flexibel je bent met het meebewegen van
de wind.
o Hoe hoger de score, hoe hoger het risico op ziekte (70% bij >300
punten)
 VB. slechter eten door stress  zieker




 Kanttekeningen Homes & Rahe SRRS
o Zowel positieve als negatieve gebeurtenissen. Maar: beiden vergen aanpassing/flexibiliteit
o De items zijn afhankelijk van de betekenis voor het individu en sterkte van het effect verschilt ook per individu. Maar:
toepassing in onderzoek met grote groepen en ‘globale indruk’ bij individueel gebruik (iemand die 5 punten heeft ivm 30 geeft
wel verschil)
o Sommige items zijn sterk met elkaar gecorreleerd (zwangerschap en komst van een nieuw familielid)  zwak punt test.
o Belang van dagelijkse ergernissen niet meegewogen (tijdsdruk)  deze stapelen ook op en kunnen in geheel een stressor
worden.
 ..en evt. neutraliserende positieve gebeurtenissen (vb sporten geeft rust).
o Tijdsduur niet meegewogen
 Vooral over jaren, zegt niks over dagen
 Een stressor alleen kan stress slechts maar ten dele verklaren
 Individuele verschillen
o Betekenis van de stressor
o Persoonlijkheidstrekken
o Te hoge verwachtingen/ eisen stellen teleurstellingen
 Constant te hoge verwachtingen  je krijgt de hele tijd een misluk ervaring. Beter iets lagere verwachtingen en
daardoor steeds een succeservaring krijgen.
o Piekerneiging
o Eigen grenzen niet goed kennen of daar steeds overheen gaan (bijv. structureel te weinig rust nemen)
o Verschillen in draagkracht en draaglast
o Interpretatiebias (uitdaging of probleem)
 Sommige mensen hebben een neiging om iets negatiefs te interpreteren en sommige mensen juist positief.
o Attributiestijl (wijten aan externe factoren of interne factoren: zowel positief als negatief)
 Neiging om succes of rampen aan jezelf toe te schrijven of aan andere factoren.
 VB. Succes aan iets anders toeschrijven en pech aan jezelf  je krijgt hierdoor minder draagkracht i.p.v. andersom.
o Geleerd om met tegenslag om te gaan: veerkracht
o Coping