Leerpunten voor elke week strafrecht 1
Week 1a
Voorwaarden strafbaarheid art. 350:
1. Een gedraging (doen of nalaten)
2. Aan delictsomschrijving beantwoorden (legaliteit beginsel)
3. Wederrechtelijk (geen rechtvaardigingsgrond)
4. Aan schuld te wijten (geen schulduitsluitingsgrond).
Wat niet in de TLL staat kan niet bewezen worden.
Legaliteitsbeginsel art. 1 Sr:
1. Wettelijke strafbepaling
2. Voorafgegane strafbepaling, verbod van terugwerkende kracht
3. Voldoende duidelijk (lex-certa)
4. Verbod van analogie
Extensief: interpreteren toegestaan, via interpretatie methoden
Jurisprudentie
Stiefkind: Restrictieve uitleg begrip stiefkind, wetshistorische interpretatie: aan de
wetgever om uitleg te bepalen.
Mensenroof: Extensieve uitleg bestanddeel mensenroof, theologische interpretatie
methode: wat is het doel van de wetsbepaling?
Week 1b
Twee vormen overmacht art. 40:
1. Overmacht-noodtoestand (rechtvaardigingsgrond)
Proportionaliteit: belangenafweging tussen overtreding en verplichting
Subsidiariteit: was er een minder zwaar middel voor handen?
Slaagt niet vaak want wetgever bij regels opstellen zelf al afweging gemaakt.
Jurisprudentie: Noodtoestand en Opiumwet
2. Psychische overmacht (schulduitsluitingsgrond)
Psychisch: aantasting wilsvrijheid waardoor naleving strafwet moeilijk
is. Geen weerstand kunnen bieden.
Normatief: Welke weerstand vraagt het recht aan vergelijkbare
mensen?
Ook prop. En subs. Van belang, ook eventuele Garantenstellung en culpa in
causa.
Wettelijk voorschrift art. 42 (rechtvaardigingsgrond)
Voorschrift moet verplichtend karakter hebben
Eisen van prop. en subs.
, Week 2a
Ontoerekeningsvatbaarheid art. 39 (schulduitsluitingsgrond)
1. Psychische stoornis
2. Oorzakelijk verband tussen stoornis en begaan feit
3. Feit vanwege stoornis niet toe te rekenen
Wel toe te rekenen als van de verdachte gevergd kon worden ander te
handelen of de verdachte heeft het bestaan van de stoornis zelf in de
hand gewerkt (culpa in causa)
Indien wel toerekenbaar: verminderd toerekenbaar (Bij sanctie)
Noodweer/noodweerexces art. 41
Stap 1 Sprake van een aanranding?
Fysiek geweld, wegnemen goed, inbreuk op bewegingsvrijheid, fysieke
inbreuk op seksuele eerbaarheid. Niet: eer, huisvredebreuk.
Stap 2 Ogenblikkelijk?
Aanranding is begonnen en nog niet afgelopen
Ook: onmiddellijk dreigend gevaar voor aanranding, enkele vrees niet
voldoende.
Stap 3 Wederrechtelijk?
Aanrander hoeft niet per se een strafbaar feit te plegen
Stap 4 Noodzakelijk?
Subsidiariteit: kan onttrekking gevergd worden? Soms wel mogelijk
maar wordt niet gevergd.
Noodweersituatie
Stap 6 Strafbaar feit geboden?
Proportionaliteit: Wijze van verdediging en ernst aanranding
Subsidiariteit: was er een ander middel voorhanden? Kiezen voor
minst ernstige feit.
Garantenstellung, bv. Politieagent mogen bepaalde capaciteiten
verwacht worden. Soms echter niet: Meta hofman arrest.
Belang dat opgeofferd wordt hoeft niet even zwaar te zijn dan het
belang dat gered wordt.
Stap 7 Ja? Noodweer
Stap 8 Nee? Mogelijk noodweerexces: noodweersituatie maar disproportioneel
Stap 9 Twee vormen:
1. Intensief exces: disproportioneel handelen tijdens noodweersituatie
2. Extensief exces: noodweersituatie bestaat niet meer, verdediging is niet meer
noodzakelijk en dus niet geboden. Twee graden:
1e graad: Aangerande verdedigt zicht ten tijde van aanranding maar
gaat door als aanranding voorbij is.
2e graad: (Tardief exces) verdediging pas ingezet als aanranding al
voorbij is. Arrest: ruzie te loon op zand.
Week 1a
Voorwaarden strafbaarheid art. 350:
1. Een gedraging (doen of nalaten)
2. Aan delictsomschrijving beantwoorden (legaliteit beginsel)
3. Wederrechtelijk (geen rechtvaardigingsgrond)
4. Aan schuld te wijten (geen schulduitsluitingsgrond).
Wat niet in de TLL staat kan niet bewezen worden.
Legaliteitsbeginsel art. 1 Sr:
1. Wettelijke strafbepaling
2. Voorafgegane strafbepaling, verbod van terugwerkende kracht
3. Voldoende duidelijk (lex-certa)
4. Verbod van analogie
Extensief: interpreteren toegestaan, via interpretatie methoden
Jurisprudentie
Stiefkind: Restrictieve uitleg begrip stiefkind, wetshistorische interpretatie: aan de
wetgever om uitleg te bepalen.
Mensenroof: Extensieve uitleg bestanddeel mensenroof, theologische interpretatie
methode: wat is het doel van de wetsbepaling?
Week 1b
Twee vormen overmacht art. 40:
1. Overmacht-noodtoestand (rechtvaardigingsgrond)
Proportionaliteit: belangenafweging tussen overtreding en verplichting
Subsidiariteit: was er een minder zwaar middel voor handen?
Slaagt niet vaak want wetgever bij regels opstellen zelf al afweging gemaakt.
Jurisprudentie: Noodtoestand en Opiumwet
2. Psychische overmacht (schulduitsluitingsgrond)
Psychisch: aantasting wilsvrijheid waardoor naleving strafwet moeilijk
is. Geen weerstand kunnen bieden.
Normatief: Welke weerstand vraagt het recht aan vergelijkbare
mensen?
Ook prop. En subs. Van belang, ook eventuele Garantenstellung en culpa in
causa.
Wettelijk voorschrift art. 42 (rechtvaardigingsgrond)
Voorschrift moet verplichtend karakter hebben
Eisen van prop. en subs.
, Week 2a
Ontoerekeningsvatbaarheid art. 39 (schulduitsluitingsgrond)
1. Psychische stoornis
2. Oorzakelijk verband tussen stoornis en begaan feit
3. Feit vanwege stoornis niet toe te rekenen
Wel toe te rekenen als van de verdachte gevergd kon worden ander te
handelen of de verdachte heeft het bestaan van de stoornis zelf in de
hand gewerkt (culpa in causa)
Indien wel toerekenbaar: verminderd toerekenbaar (Bij sanctie)
Noodweer/noodweerexces art. 41
Stap 1 Sprake van een aanranding?
Fysiek geweld, wegnemen goed, inbreuk op bewegingsvrijheid, fysieke
inbreuk op seksuele eerbaarheid. Niet: eer, huisvredebreuk.
Stap 2 Ogenblikkelijk?
Aanranding is begonnen en nog niet afgelopen
Ook: onmiddellijk dreigend gevaar voor aanranding, enkele vrees niet
voldoende.
Stap 3 Wederrechtelijk?
Aanrander hoeft niet per se een strafbaar feit te plegen
Stap 4 Noodzakelijk?
Subsidiariteit: kan onttrekking gevergd worden? Soms wel mogelijk
maar wordt niet gevergd.
Noodweersituatie
Stap 6 Strafbaar feit geboden?
Proportionaliteit: Wijze van verdediging en ernst aanranding
Subsidiariteit: was er een ander middel voorhanden? Kiezen voor
minst ernstige feit.
Garantenstellung, bv. Politieagent mogen bepaalde capaciteiten
verwacht worden. Soms echter niet: Meta hofman arrest.
Belang dat opgeofferd wordt hoeft niet even zwaar te zijn dan het
belang dat gered wordt.
Stap 7 Ja? Noodweer
Stap 8 Nee? Mogelijk noodweerexces: noodweersituatie maar disproportioneel
Stap 9 Twee vormen:
1. Intensief exces: disproportioneel handelen tijdens noodweersituatie
2. Extensief exces: noodweersituatie bestaat niet meer, verdediging is niet meer
noodzakelijk en dus niet geboden. Twee graden:
1e graad: Aangerande verdedigt zicht ten tijde van aanranding maar
gaat door als aanranding voorbij is.
2e graad: (Tardief exces) verdediging pas ingezet als aanranding al
voorbij is. Arrest: ruzie te loon op zand.
