Thema 6 VWO 4 Ecologie
Abiotische factoren hebben veel invloed op levende organismen en levende organismen hebben
invloed op abiotische factoren.
De abiotische factoren bepalen de randvoorwaarde voor het leven van allerlei soorten
Vb: brasem die helderheid van water beïnvloedt.
Abiotische factoren: licht, temperatuur, lucht, water, bodem (invloeden levenloze natuur)
Biotische factoren: organismen (invloeden uit de levende natuur)
Ecosysteem: verzameling van populaties en abiotische factoren in een natuurlijk begrensd gebied.
Vb: sloot, bos, eiland; alle ecosystemen = systeem aarde
Met voor iedere soort een:
Habitat: specifieke leefomgeving met biotische en abiotische factoren
Niche: nis, specifieke functie van een soort in een ecosysteem
Natuurlijk evenwicht: stabiele toestand waarin elke factor in een ecosysteem min of meer constant
blijft.
- Een ecosysteem kan in verschillende (dynamische) evenwichtssituaties verkeren
Kenmerk
Populatiedichtheden schommelen om bepaalde waarden afhankelijk van de mogelijkheden voor
groei, ontwikkeling en het functioneren van organismen.
Afhankelijk van: vb
- Licht: levert energie voor fotosynthese: plantengroei
- Wind: bevordert verdamping, bestuiving bij planten, verspreiding zaden
- Temperatuur: beïnvloedt verdamping en enzymactiviteit van cellen
- Water: met kenmerkende samenstelling en temperatuur
- Vochtigheid: bepaalt mate van verdamping; invloed plantengroei
Biotische factoren: aantal organismen variëren onder invloed van veranderd milieu
- geboorte en sterfte
- exoten: nieuwe organismen die immigreren vanuit andere gebieden
- concurrentie binnen en tussen populaties
Een ecosysteem verandert niet snel bij een kleine
verstoring.
Als er veel meststoffen in het oppervlakte water komen kan de waterbloei lang aanhouden, gevolg:
- Afname van de kwaliteit als drink- en recreatiewater
- Zuurstofgebrek omdat veel zuurstof wordt verbruikt dood het toenemend aantal reducenten en ’s
nachts ook door algen.
- Waterdieren sterven door veranderd milieu o.a. zuurstofgebrek
- Zelfreinigend vermogen neemt af doordat reducenten sterven.
* Dit verschijnsel wordt vaak gevraagd in toetsen en examens!
Biosfeer: deel van de aarde en de dampkring dat door organismen wordt bewoond. Hier binnen
komen ecosystemen voor.
Abiotische factoren hebben veel invloed op levende organismen en levende organismen hebben
invloed op abiotische factoren.
De abiotische factoren bepalen de randvoorwaarde voor het leven van allerlei soorten
Vb: brasem die helderheid van water beïnvloedt.
Abiotische factoren: licht, temperatuur, lucht, water, bodem (invloeden levenloze natuur)
Biotische factoren: organismen (invloeden uit de levende natuur)
Ecosysteem: verzameling van populaties en abiotische factoren in een natuurlijk begrensd gebied.
Vb: sloot, bos, eiland; alle ecosystemen = systeem aarde
Met voor iedere soort een:
Habitat: specifieke leefomgeving met biotische en abiotische factoren
Niche: nis, specifieke functie van een soort in een ecosysteem
Natuurlijk evenwicht: stabiele toestand waarin elke factor in een ecosysteem min of meer constant
blijft.
- Een ecosysteem kan in verschillende (dynamische) evenwichtssituaties verkeren
Kenmerk
Populatiedichtheden schommelen om bepaalde waarden afhankelijk van de mogelijkheden voor
groei, ontwikkeling en het functioneren van organismen.
Afhankelijk van: vb
- Licht: levert energie voor fotosynthese: plantengroei
- Wind: bevordert verdamping, bestuiving bij planten, verspreiding zaden
- Temperatuur: beïnvloedt verdamping en enzymactiviteit van cellen
- Water: met kenmerkende samenstelling en temperatuur
- Vochtigheid: bepaalt mate van verdamping; invloed plantengroei
Biotische factoren: aantal organismen variëren onder invloed van veranderd milieu
- geboorte en sterfte
- exoten: nieuwe organismen die immigreren vanuit andere gebieden
- concurrentie binnen en tussen populaties
Een ecosysteem verandert niet snel bij een kleine
verstoring.
Als er veel meststoffen in het oppervlakte water komen kan de waterbloei lang aanhouden, gevolg:
- Afname van de kwaliteit als drink- en recreatiewater
- Zuurstofgebrek omdat veel zuurstof wordt verbruikt dood het toenemend aantal reducenten en ’s
nachts ook door algen.
- Waterdieren sterven door veranderd milieu o.a. zuurstofgebrek
- Zelfreinigend vermogen neemt af doordat reducenten sterven.
* Dit verschijnsel wordt vaak gevraagd in toetsen en examens!
Biosfeer: deel van de aarde en de dampkring dat door organismen wordt bewoond. Hier binnen
komen ecosystemen voor.
