SAMENVATTING HOORCOLLEGES
& LITERATUUR
Vak: Internationaal privaatrecht
25 MEI 2019
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
, Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: Inleiding IPR .................................................................................................................. 2
Hoorcollege 2: Internationaal procesrecht............................................................................................... 4
Hoorcollege 3: Internationale bevoegdheid............................................................................................. 6
Hoorcollege 4 & 5: Bevoegdheid op grond van EEX ............................................................................. 8
Trede 1: artikel 35 ........................................................................................................................... 8
Trede 2: artikel 24 ........................................................................................................................... 8
Trede 3: artikel 26 ........................................................................................................................... 9
Trede 4: artikel 10-23 ...................................................................................................................... 9
Trede 5: artikel 25 ......................................................................................................................... 10
Trede 6: artikel 4 lid 1 en artikel 7-9 ............................................................................................. 10
Hoorcollege 6: Trede 6 nader uitgewerkt en commune recht ............................................................... 11
6.1 Trede 6......................................................................................................................................... 11
6.2 Commune recht ........................................................................................................................... 13
Hoorcollege 7: Erkenning en tenuitvoerlegging van internationale vonnissen ..................................... 13
Stap 1: Arbitrage of overheidsrechter............................................................................................ 13
Stap 2a: Is er een internationale regeling van toepassing? ............................................................ 14
Stap 2b: Commune recht inzake erkenning van buitenlandse vonnissen ...................................... 16
Hoorcollege 8 & 9: Toepasselijk recht .................................................................................................. 17
8.1Conflictenrecht – algemeen deel .................................................................................................. 17
8.2 Toepasselijk recht ........................................................................................................................ 20
Mapje 1: Internationale overeenkomsten ...................................................................................... 20
Mapje 2: andere verbintenissen dan overeenkomst ....................................................................... 22
Mapje 3: Internationale rechtspersonen......................................................................................... 23
Mapje 4: Internationale insolventie ............................................................................................... 24
Mapje 5: Internationaal goederenrecht .......................................................................................... 25
1
, Hoorcollege 1: Inleiding IPR
Internationaal privaatrecht (IPR)
• Definitie => het geheel van rechtsregelen dat de privaatrechtelijke verhoudingen in
internationaal verband regelt (deze definitie kan per land verschillen).
• 2 onderdelen
o Formeel IPR => ziet op internationaal procesrecht en omvat problemen m.b.t.
bevoegdheid, erkenning en tenuitvoerlegging van gerechtelijke/scheidsrechtelijke
uitspraken of authentieke akten.
o Materieel IPR => ziet op het toepasselijke recht bij internationale verhoudingen.
• IPR bestaat uit 3 elementen:
1. IPR is recht => dit impliceert dat IPR beoogt om maatschappelijke fenomenen en
gedragingen op een bindende en afdwingbare wijze te ordenen. Lex caterio betekent
zelfregulering, vb. de Incoterms die door de internationale Kamer van Koophandel
zijn opgesteld.
o Formele rechtsbronnen => verdragen, verordeningen, richtlijnen etc.
o Materiële rechtsbronnen => interpretatie door doctrine en jurisprudentie
2. IPR ziet op internationale grensoverschrijdende geschillen => dit is het geval als
er een grensoverschrijding is van meerdere lidstaten (relevante aanknopingspunten).
IPR lost deze problemen op door nationale regels op deze internationale verhoudingen
toe te passen.
o Verschil internationaal privaat- en publiekrecht => bij int. publiekrecht
gaat het om verhoudingen tussen staten, bij int. Privaatrecht om verhoudingen
tussen privaatrechtelijke rechtssubjecten, natuurlijke- en rechtspersonen.
o Interregionaal privaatrecht => hierbij bestaat een band met een bepaald
gebiedsdeel binnen eenzelfde staat, maar waar andere rechtsregels gelden.
❖ Vb. Binnen Nederland bijv. het Koninkrijk. De Eilanden die overzees
bij het Nl koninkrijk horen hebben ander recht dan Nederland. Er is
weinig jurisprudentie en is weinig casuïstisch. Het enige wat bestaat is
een bepaling in het Statuut over erkenning en tenuitvoerlegging van
overzeese rechters. Ander voorbeeld zijn de verschillende deelstaten
in de Verenigde Staten.
▪ Oplossing => een rechtskeuze maken in het contract/ovk. Let op: dit
is alleen mogelijk als partijen autonomie hebben.
▪ Oplossing 2 => is een Rijkswet invoeren, maar dit is puur retorisch,
want een dergelijke wet bestaat in de praktijk niet.
3. IPR is privaatrecht => IPR is niet eenvoudig te kwalificeren als privaatrecht, nu
daaronder zowel het int. procesrecht als het toepasselijk recht valt.
o Int procesrecht => heeft een gemengd karakter met zowel privaat- als
publiekrechtelijke elementen. Regelgeving omtrent bevoegdheid van Nl
rechtbanken betreft de werking van de Nederlandse gerechten en
inschakelijking van dwangmiddelen, zodat een publiekrechtelijke dimensie
aanwezig is.
o Toepasselijk recht => meer privaatrechtelijk karakter.
IPR en andere gebieden
• IPR en publiekrecht => Bij het publiekrecht geldt het territorialiteitsbeginsel, waarbij
gebruik wordt gemaakt van afbakeningsregels en scope rules. Op grond hiervan geldt dat waar
men zich bevindt het toepasselijke recht bepaalt. In beginsel geen extraterritoriale werking;
zodra men in het buitenland komt is het Nl recht niet meer van toepassing. Een staat heeft wel
de mogelijkheid om hun publiekrechtelijke regelgeving extraterritoriale gelding toe te kennen,
maar dit gebeurt zelden.
❖ Vb. van een uitzondering; strafbaarheid van sekstoerisme in Thailand.
o Anders in IPR => Een Nl skiet in Oostenrijk een Italiaan omver. Plaats van ongeval
is Oostenrijk, dus Oostenrijks recht op grond van Rome II. De Nl civiele rechter zal
2
& LITERATUUR
Vak: Internationaal privaatrecht
25 MEI 2019
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
, Inhoudsopgave
Hoorcollege 1: Inleiding IPR .................................................................................................................. 2
Hoorcollege 2: Internationaal procesrecht............................................................................................... 4
Hoorcollege 3: Internationale bevoegdheid............................................................................................. 6
Hoorcollege 4 & 5: Bevoegdheid op grond van EEX ............................................................................. 8
Trede 1: artikel 35 ........................................................................................................................... 8
Trede 2: artikel 24 ........................................................................................................................... 8
Trede 3: artikel 26 ........................................................................................................................... 9
Trede 4: artikel 10-23 ...................................................................................................................... 9
Trede 5: artikel 25 ......................................................................................................................... 10
Trede 6: artikel 4 lid 1 en artikel 7-9 ............................................................................................. 10
Hoorcollege 6: Trede 6 nader uitgewerkt en commune recht ............................................................... 11
6.1 Trede 6......................................................................................................................................... 11
6.2 Commune recht ........................................................................................................................... 13
Hoorcollege 7: Erkenning en tenuitvoerlegging van internationale vonnissen ..................................... 13
Stap 1: Arbitrage of overheidsrechter............................................................................................ 13
Stap 2a: Is er een internationale regeling van toepassing? ............................................................ 14
Stap 2b: Commune recht inzake erkenning van buitenlandse vonnissen ...................................... 16
Hoorcollege 8 & 9: Toepasselijk recht .................................................................................................. 17
8.1Conflictenrecht – algemeen deel .................................................................................................. 17
8.2 Toepasselijk recht ........................................................................................................................ 20
Mapje 1: Internationale overeenkomsten ...................................................................................... 20
Mapje 2: andere verbintenissen dan overeenkomst ....................................................................... 22
Mapje 3: Internationale rechtspersonen......................................................................................... 23
Mapje 4: Internationale insolventie ............................................................................................... 24
Mapje 5: Internationaal goederenrecht .......................................................................................... 25
1
, Hoorcollege 1: Inleiding IPR
Internationaal privaatrecht (IPR)
• Definitie => het geheel van rechtsregelen dat de privaatrechtelijke verhoudingen in
internationaal verband regelt (deze definitie kan per land verschillen).
• 2 onderdelen
o Formeel IPR => ziet op internationaal procesrecht en omvat problemen m.b.t.
bevoegdheid, erkenning en tenuitvoerlegging van gerechtelijke/scheidsrechtelijke
uitspraken of authentieke akten.
o Materieel IPR => ziet op het toepasselijke recht bij internationale verhoudingen.
• IPR bestaat uit 3 elementen:
1. IPR is recht => dit impliceert dat IPR beoogt om maatschappelijke fenomenen en
gedragingen op een bindende en afdwingbare wijze te ordenen. Lex caterio betekent
zelfregulering, vb. de Incoterms die door de internationale Kamer van Koophandel
zijn opgesteld.
o Formele rechtsbronnen => verdragen, verordeningen, richtlijnen etc.
o Materiële rechtsbronnen => interpretatie door doctrine en jurisprudentie
2. IPR ziet op internationale grensoverschrijdende geschillen => dit is het geval als
er een grensoverschrijding is van meerdere lidstaten (relevante aanknopingspunten).
IPR lost deze problemen op door nationale regels op deze internationale verhoudingen
toe te passen.
o Verschil internationaal privaat- en publiekrecht => bij int. publiekrecht
gaat het om verhoudingen tussen staten, bij int. Privaatrecht om verhoudingen
tussen privaatrechtelijke rechtssubjecten, natuurlijke- en rechtspersonen.
o Interregionaal privaatrecht => hierbij bestaat een band met een bepaald
gebiedsdeel binnen eenzelfde staat, maar waar andere rechtsregels gelden.
❖ Vb. Binnen Nederland bijv. het Koninkrijk. De Eilanden die overzees
bij het Nl koninkrijk horen hebben ander recht dan Nederland. Er is
weinig jurisprudentie en is weinig casuïstisch. Het enige wat bestaat is
een bepaling in het Statuut over erkenning en tenuitvoerlegging van
overzeese rechters. Ander voorbeeld zijn de verschillende deelstaten
in de Verenigde Staten.
▪ Oplossing => een rechtskeuze maken in het contract/ovk. Let op: dit
is alleen mogelijk als partijen autonomie hebben.
▪ Oplossing 2 => is een Rijkswet invoeren, maar dit is puur retorisch,
want een dergelijke wet bestaat in de praktijk niet.
3. IPR is privaatrecht => IPR is niet eenvoudig te kwalificeren als privaatrecht, nu
daaronder zowel het int. procesrecht als het toepasselijk recht valt.
o Int procesrecht => heeft een gemengd karakter met zowel privaat- als
publiekrechtelijke elementen. Regelgeving omtrent bevoegdheid van Nl
rechtbanken betreft de werking van de Nederlandse gerechten en
inschakelijking van dwangmiddelen, zodat een publiekrechtelijke dimensie
aanwezig is.
o Toepasselijk recht => meer privaatrechtelijk karakter.
IPR en andere gebieden
• IPR en publiekrecht => Bij het publiekrecht geldt het territorialiteitsbeginsel, waarbij
gebruik wordt gemaakt van afbakeningsregels en scope rules. Op grond hiervan geldt dat waar
men zich bevindt het toepasselijke recht bepaalt. In beginsel geen extraterritoriale werking;
zodra men in het buitenland komt is het Nl recht niet meer van toepassing. Een staat heeft wel
de mogelijkheid om hun publiekrechtelijke regelgeving extraterritoriale gelding toe te kennen,
maar dit gebeurt zelden.
❖ Vb. van een uitzondering; strafbaarheid van sekstoerisme in Thailand.
o Anders in IPR => Een Nl skiet in Oostenrijk een Italiaan omver. Plaats van ongeval
is Oostenrijk, dus Oostenrijks recht op grond van Rome II. De Nl civiele rechter zal
2
