Essay
Wel of geen verplichte
opvoedcursus voor alle
ouders?
Datum: 26-04-2019
Capita Selecta Kindermishandeling
Aantal woorden: 2502
Social work SWVT-4 2018-2019
, Inleiding
Nederland is een voorloper in de aanpak van kindermishandeling. In de afgelopen jaren is de
discussie over het wel of niet invoeren van een verplichte opvoedcursus voor ouders meer dan
eens opgedoken in de media. Er zijn vele argumenten voor en tegen de cursus. Het is een
kwestie waar ik zelf lang en hard over na heb moeten denken alvorens ik het eens kon worden
met mezelf.
In dit essay zal ik mijn mening geven en zal ik uitleggen waarom de nadelen in mijn ogen
zwaarder wegen dan de voordelen.
Voor ik hier dieper op inga, wil ik eerst de begrippen ‘opvoeding’ en ‘ouderschap’ definiëren.
Dit zijn immers brede termen die een ieder op een andere manier kan opvatten.
Opvoeding houdt in dat een kind begeleid wordt bij zijn of haar ontwikkeling om zelfstandig
te kunnen deelnemen aan de samenleving. Ouders of opvoeders doen dit door een
verzorgende en beschermende omgeving te bieden. Bijvoorbeeld door het tonen van affectie
en door sensitief en adequaat te reageren op de behoeften van het kind. Maar ook door het
bieden van structuur. Bijvoorbeeld door stelselmatig te handelen en door te zorgen voor rust
en regelmaat. Ook het overdragen van kennis, waarden en normen hoort bij de opvoeding.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid, het
ontmoedigen van ongewenst gedrag en het belonen van goed gedrag (NJI, z.d.).
Ouderschap is meer dan opvoederschap. Ouderschap gaat verder, wanneer opvoederschap
stopt (Remmerswaal & De Gouw, 2016). Als ouder of opvoeder ben je verantwoordelijk voor
je kind. Je bent verantwoordelijk voor hun opvoeding, ontwikkeling en welzijn. Dit is een
verantwoordelijkheid die vast is gelegd binnen de Nederlandse wetgeving. Maar deze
verantwoordelijkheid is vooral iets wat ouders en opvoeders voelen.
Verschillende behoeften
Net omdat opvoeding zo’n brede term is waaraan iedereen een andere invulling geeft, is het
lastig om in te schatten wat een verplichte opvoedcursus zou moeten opleveren. Een
eerste vraag die dit bij me oproept is wanneer een dergelijke cursus zou moeten
plaatsvinden? Voor de geboorte van het kind? Tijdens de basisschooltijd van het kind? Of
misschien rond de pubertijd? Kinderen vertonen immers niet allemaal rond dezelfde leeftijd
hetzelfde gedrag. Nieuwboer (2016) spreekt in haar Column ‘Opvoeden: Een vak apart’ over
zogenaamde transitie momenten waarop ouders wel degelijk meer opvoedvragen hebben.
Bijvoorbeeld na de geboorte van het kind en bij de schoolkeuze. Ik ben me er dan ook van
bewust dat er bepaalde leeftijdscategorieën zijn waarbij bepaalde opvoedvraagstukken of
opvoedproblemen meer voorkomen en waarbij ouders of opvoeders dus ook meer vragen
1
Wel of geen verplichte
opvoedcursus voor alle
ouders?
Datum: 26-04-2019
Capita Selecta Kindermishandeling
Aantal woorden: 2502
Social work SWVT-4 2018-2019
, Inleiding
Nederland is een voorloper in de aanpak van kindermishandeling. In de afgelopen jaren is de
discussie over het wel of niet invoeren van een verplichte opvoedcursus voor ouders meer dan
eens opgedoken in de media. Er zijn vele argumenten voor en tegen de cursus. Het is een
kwestie waar ik zelf lang en hard over na heb moeten denken alvorens ik het eens kon worden
met mezelf.
In dit essay zal ik mijn mening geven en zal ik uitleggen waarom de nadelen in mijn ogen
zwaarder wegen dan de voordelen.
Voor ik hier dieper op inga, wil ik eerst de begrippen ‘opvoeding’ en ‘ouderschap’ definiëren.
Dit zijn immers brede termen die een ieder op een andere manier kan opvatten.
Opvoeding houdt in dat een kind begeleid wordt bij zijn of haar ontwikkeling om zelfstandig
te kunnen deelnemen aan de samenleving. Ouders of opvoeders doen dit door een
verzorgende en beschermende omgeving te bieden. Bijvoorbeeld door het tonen van affectie
en door sensitief en adequaat te reageren op de behoeften van het kind. Maar ook door het
bieden van structuur. Bijvoorbeeld door stelselmatig te handelen en door te zorgen voor rust
en regelmaat. Ook het overdragen van kennis, waarden en normen hoort bij de opvoeding.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid, het
ontmoedigen van ongewenst gedrag en het belonen van goed gedrag (NJI, z.d.).
Ouderschap is meer dan opvoederschap. Ouderschap gaat verder, wanneer opvoederschap
stopt (Remmerswaal & De Gouw, 2016). Als ouder of opvoeder ben je verantwoordelijk voor
je kind. Je bent verantwoordelijk voor hun opvoeding, ontwikkeling en welzijn. Dit is een
verantwoordelijkheid die vast is gelegd binnen de Nederlandse wetgeving. Maar deze
verantwoordelijkheid is vooral iets wat ouders en opvoeders voelen.
Verschillende behoeften
Net omdat opvoeding zo’n brede term is waaraan iedereen een andere invulling geeft, is het
lastig om in te schatten wat een verplichte opvoedcursus zou moeten opleveren. Een
eerste vraag die dit bij me oproept is wanneer een dergelijke cursus zou moeten
plaatsvinden? Voor de geboorte van het kind? Tijdens de basisschooltijd van het kind? Of
misschien rond de pubertijd? Kinderen vertonen immers niet allemaal rond dezelfde leeftijd
hetzelfde gedrag. Nieuwboer (2016) spreekt in haar Column ‘Opvoeden: Een vak apart’ over
zogenaamde transitie momenten waarop ouders wel degelijk meer opvoedvragen hebben.
Bijvoorbeeld na de geboorte van het kind en bij de schoolkeuze. Ik ben me er dan ook van
bewust dat er bepaalde leeftijdscategorieën zijn waarbij bepaalde opvoedvraagstukken of
opvoedproblemen meer voorkomen en waarbij ouders of opvoeders dus ook meer vragen
1
