Huisvesting
Lesstof
Les 1 hergebruik/ herbestemmen gebouw
Why: Hergebruiken/ Herbestemmen
• Minder CO2 uitstoot
• Geen nieuwe materialen / grondstoffen, minder verspilling materialen
• Minder energie
• Schaarste/ eindige grondstoffen (bijvoorbeeld olie)
Duurzaamheid gebouw
• Energie vraag zo min mogelijk
• Gezondheid -> binnenklimaat
• Grondstof/ materialen
Begrip duurzaamheid: niet alleen levensduur, maar ook rekening houden met schaarste en uitstoot.
Hergebruik/ revitaliseren: de oorspronkelijke bestemming blijft ongewijzigd
Herbestemmen: de oorspronkelijke bestemming wijzigt.
Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden vraag naar bestemming/ gebruik panden.
➔ Kunnen leiden tot leegstand
Leegstand door bijvoorbeeld:
• Technologische ontwikkelingen
• Het nieuwe werken
• Gebouwen op een verkeerde plek
• Maatschappelijke ontwikkelingen
• Gebouwen voldoen niet meer
➔ Functies passen niet, technisch verouderd, esthetisch, kosten
CO2 problematiek
- Hoe ontstaan broeikasgassen?
Stijging temperatuur
CO2 is een belangrijke broeikasgas, zorgt dat warmte niet terugkaatsten
Hoe meer broeikasgassen hoe sneller de aarde opwarmt.
Wie stoten broeikassen uit:
• Productie goederen
, • En verkeer
• Gebouwen
• Landbouw (koeien methaan)
• Afval verwerking (methaan)
- Wat is de bijdrage van gebouwen aan de CO2 problematiek?
• Verwarmen en verkoelen (slechte isolatie)
Wat wordt er beïnvloed?
• Water
• Dieren/ planten
• Koraal verbleken
• Meer overstromingen
• Minder gewas opbrengsten
• Onder zee niveau/ zeespiegel stijgt
• Gezondheid
• Plant en diersoorten sterven uit
Wat zijn de maatregelen
• Samenwerken
• Voorkomen
• Duurzame industrie
• Duurzamer vervoer
• Duurzame landbouw
Einde grondstoffen
Belangrijkste milieu problemen
• Uitputting grondstoffen
- Fossiele brandstoffen
- Olie, kolen, gas
▪ Raken op + CO2 uitstoot
- Ertsen en metalen
• Aantasting landschap, verstoring ecosystemen
• Vervuiling door productie, verwerking, onderhoud, sloop en bouwafval
• Verontreiniging van het binnenmilieu
• Emissies naar bodem, water en lucht
Belangrijke broeikasgassen
• CO2 en methaan
Aluminium bestaat uit bauxiet. Komt uit de grond.
Welke factoren levensactiviteiten dragen bij aan CO2 uitstoot:
, • Wonen
• Voeding
• Lifestyle
• Reizen
Duurzaam gebouw
3 stappen model: trias ecologica
• Beperk het gebruik van bronnen (energie, materiaal en water)
- Schil van het gebouw zo goed mogelijk, isolatie (energie)
- Opvangen van water, voor meer dingen gebruiken, doorstroombegrenzer (water)
- Compact bouwen (materiaal)
• Maak gebruik van duurzame bronnen
- Groene stroom, zonnepanelen
- Energie uit zon, water, wind, geothermie (aardwarmte)
- Materialen die weer groeien: hout, planten (bamboe),
vlas (wol),
- Regenwater
• Gebruik niet duurzame bronnen zo efficiënt mogelijk
- Waterpompen, warmte terug win installatie
Lage temperatuur verwarming
- Materiaal goed detailleren
- Water: kraan niet laten openstaan, niet te lang douchen
Voorbeelden duurzame gebouwen
• Actieve en passieve energie
Passief
voorkomen van energieverliezen door compacte bouwvorm, warmte-isolatie, luchtdichting
e.d.
benutten van warmte en licht door de zon, van koeling door wind, schaduw, groen en water,
en van ventilatie door (koele) verse buitenlucht
benutten van warmte-afgifte van materialen, lichamen of apparaten (televisie, computer
e.d.)
actief
omzetten van licht in stroom met zonnepanelen, van warmte in warm water met een
zonneboiler en collectoren
omzetten van koele lucht in warmte en warm water met een warmtepomp
omzetten van windenergie en waterkracht met turbine’s in stroom
• Zongerichte verkaveling
Zongericht verkavelen is het zodanig inrichten van een gebied dat zoveel mogelijk zonlicht op
minimaal één van de gevels valt, waardoor passieve zonne-energie optimaal benut wordt.
Ook heeft de verkaveling (deels) invloed op de mogelijkheid actieve zonne-energie toe te
passen.
• Voorkomen van oververhitting
Gebruik van balkons, zonwerende screens en folies
, • Optimaal gebruik van daglicht
Ontwerpen naar stand van de zon
• Zonering en compartimentering
Zonering: verdeel het gebouw op in zones. Er zijn ruimtes die verwarmd worden en die niet
verwarmd worden. je raakt warmte kwijt wanneer ruimtes koeler zijn want de warmte gaat
naar koelere plekken. Plekken die verwarmd moeten worden moeten bij elkaar zetten.
Compartimentering: ruimtes die je wel verwarmd wil en niet verwarmd wil scheiden door
middel van bijvoorbeeld een deur
• Bufferzones
Bijvoorbeeld een serre. In een serre komt heel veel warmte door de zon. En dit dient als
voorverwarming van de woonkamer
• Compact bouwen
Zo min mogelijk buitenschil, zonder dat het afdoet aan de ruimte die je nodig hebt.
Met een zonnecollector kan je warm water opwekken
Met een zonnepaneel kan je elektriciteit opwekken
Grote openingen in je gebouw wil je zoveel mogelijk in het zuiden hebben, want de zon komt in het
oosten op.
Green deals
Er zijn heel veel green deals. Afspraken tussen overheid en partijen om duurzame initiatieven
makkelijker te maken.
Circulair bouwen doelen
• Minimaal gebruiken en maximaal hergebruiken van grondstoffen en producten bij het
ontwerp en de exploitatie van gebouwen
• Verminderen van de CO2 uitstoot
Wat ben je te weten gekomen over het energiegebruik en hergebruik van materialen bij (Al)Liander?
• Grondstoffenpaspoort: afkomst en functie in genoteerd
• Het gebouw wekt meer energie op dan dat het gebruikt
• Vergaande afvalscheiding hoe ga je met de buurt om en met de locatie zelf
• 90 % van het staal wordt hergebruikt
• Klimaatkas, die de gebouwen met elkaar verbind (atrium)
• Verschillende vloeren
• Meer natuur toevoegen
Les 2 Bouwproces
Rollen en partijen
De opdrachtgever/ principaal
- Particulier
- Rechtspersoon (bevoegd vanuit een organisatie)
Lesstof
Les 1 hergebruik/ herbestemmen gebouw
Why: Hergebruiken/ Herbestemmen
• Minder CO2 uitstoot
• Geen nieuwe materialen / grondstoffen, minder verspilling materialen
• Minder energie
• Schaarste/ eindige grondstoffen (bijvoorbeeld olie)
Duurzaamheid gebouw
• Energie vraag zo min mogelijk
• Gezondheid -> binnenklimaat
• Grondstof/ materialen
Begrip duurzaamheid: niet alleen levensduur, maar ook rekening houden met schaarste en uitstoot.
Hergebruik/ revitaliseren: de oorspronkelijke bestemming blijft ongewijzigd
Herbestemmen: de oorspronkelijke bestemming wijzigt.
Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden vraag naar bestemming/ gebruik panden.
➔ Kunnen leiden tot leegstand
Leegstand door bijvoorbeeld:
• Technologische ontwikkelingen
• Het nieuwe werken
• Gebouwen op een verkeerde plek
• Maatschappelijke ontwikkelingen
• Gebouwen voldoen niet meer
➔ Functies passen niet, technisch verouderd, esthetisch, kosten
CO2 problematiek
- Hoe ontstaan broeikasgassen?
Stijging temperatuur
CO2 is een belangrijke broeikasgas, zorgt dat warmte niet terugkaatsten
Hoe meer broeikasgassen hoe sneller de aarde opwarmt.
Wie stoten broeikassen uit:
• Productie goederen
, • En verkeer
• Gebouwen
• Landbouw (koeien methaan)
• Afval verwerking (methaan)
- Wat is de bijdrage van gebouwen aan de CO2 problematiek?
• Verwarmen en verkoelen (slechte isolatie)
Wat wordt er beïnvloed?
• Water
• Dieren/ planten
• Koraal verbleken
• Meer overstromingen
• Minder gewas opbrengsten
• Onder zee niveau/ zeespiegel stijgt
• Gezondheid
• Plant en diersoorten sterven uit
Wat zijn de maatregelen
• Samenwerken
• Voorkomen
• Duurzame industrie
• Duurzamer vervoer
• Duurzame landbouw
Einde grondstoffen
Belangrijkste milieu problemen
• Uitputting grondstoffen
- Fossiele brandstoffen
- Olie, kolen, gas
▪ Raken op + CO2 uitstoot
- Ertsen en metalen
• Aantasting landschap, verstoring ecosystemen
• Vervuiling door productie, verwerking, onderhoud, sloop en bouwafval
• Verontreiniging van het binnenmilieu
• Emissies naar bodem, water en lucht
Belangrijke broeikasgassen
• CO2 en methaan
Aluminium bestaat uit bauxiet. Komt uit de grond.
Welke factoren levensactiviteiten dragen bij aan CO2 uitstoot:
, • Wonen
• Voeding
• Lifestyle
• Reizen
Duurzaam gebouw
3 stappen model: trias ecologica
• Beperk het gebruik van bronnen (energie, materiaal en water)
- Schil van het gebouw zo goed mogelijk, isolatie (energie)
- Opvangen van water, voor meer dingen gebruiken, doorstroombegrenzer (water)
- Compact bouwen (materiaal)
• Maak gebruik van duurzame bronnen
- Groene stroom, zonnepanelen
- Energie uit zon, water, wind, geothermie (aardwarmte)
- Materialen die weer groeien: hout, planten (bamboe),
vlas (wol),
- Regenwater
• Gebruik niet duurzame bronnen zo efficiënt mogelijk
- Waterpompen, warmte terug win installatie
Lage temperatuur verwarming
- Materiaal goed detailleren
- Water: kraan niet laten openstaan, niet te lang douchen
Voorbeelden duurzame gebouwen
• Actieve en passieve energie
Passief
voorkomen van energieverliezen door compacte bouwvorm, warmte-isolatie, luchtdichting
e.d.
benutten van warmte en licht door de zon, van koeling door wind, schaduw, groen en water,
en van ventilatie door (koele) verse buitenlucht
benutten van warmte-afgifte van materialen, lichamen of apparaten (televisie, computer
e.d.)
actief
omzetten van licht in stroom met zonnepanelen, van warmte in warm water met een
zonneboiler en collectoren
omzetten van koele lucht in warmte en warm water met een warmtepomp
omzetten van windenergie en waterkracht met turbine’s in stroom
• Zongerichte verkaveling
Zongericht verkavelen is het zodanig inrichten van een gebied dat zoveel mogelijk zonlicht op
minimaal één van de gevels valt, waardoor passieve zonne-energie optimaal benut wordt.
Ook heeft de verkaveling (deels) invloed op de mogelijkheid actieve zonne-energie toe te
passen.
• Voorkomen van oververhitting
Gebruik van balkons, zonwerende screens en folies
, • Optimaal gebruik van daglicht
Ontwerpen naar stand van de zon
• Zonering en compartimentering
Zonering: verdeel het gebouw op in zones. Er zijn ruimtes die verwarmd worden en die niet
verwarmd worden. je raakt warmte kwijt wanneer ruimtes koeler zijn want de warmte gaat
naar koelere plekken. Plekken die verwarmd moeten worden moeten bij elkaar zetten.
Compartimentering: ruimtes die je wel verwarmd wil en niet verwarmd wil scheiden door
middel van bijvoorbeeld een deur
• Bufferzones
Bijvoorbeeld een serre. In een serre komt heel veel warmte door de zon. En dit dient als
voorverwarming van de woonkamer
• Compact bouwen
Zo min mogelijk buitenschil, zonder dat het afdoet aan de ruimte die je nodig hebt.
Met een zonnecollector kan je warm water opwekken
Met een zonnepaneel kan je elektriciteit opwekken
Grote openingen in je gebouw wil je zoveel mogelijk in het zuiden hebben, want de zon komt in het
oosten op.
Green deals
Er zijn heel veel green deals. Afspraken tussen overheid en partijen om duurzame initiatieven
makkelijker te maken.
Circulair bouwen doelen
• Minimaal gebruiken en maximaal hergebruiken van grondstoffen en producten bij het
ontwerp en de exploitatie van gebouwen
• Verminderen van de CO2 uitstoot
Wat ben je te weten gekomen over het energiegebruik en hergebruik van materialen bij (Al)Liander?
• Grondstoffenpaspoort: afkomst en functie in genoteerd
• Het gebouw wekt meer energie op dan dat het gebruikt
• Vergaande afvalscheiding hoe ga je met de buurt om en met de locatie zelf
• 90 % van het staal wordt hergebruikt
• Klimaatkas, die de gebouwen met elkaar verbind (atrium)
• Verschillende vloeren
• Meer natuur toevoegen
Les 2 Bouwproces
Rollen en partijen
De opdrachtgever/ principaal
- Particulier
- Rechtspersoon (bevoegd vanuit een organisatie)
