Aardrijkskunde Hoofdstuk 2 Systeem aarde
Endogene krachten:
Krachten die vanuit het binnenste op de aardkorst inwerking.
• Aardbeweging
• Tsunami’s
• Vulkanisme
• Platentektoniek
Exogene krachten:
Krachten die van buitenaf op de aardkorst inwerking, door de zon/ de temperatuur. Bij exogene
krachten hoort afbraak, ofwel verwering. Afbreken van stukken rots onder invloed van water,
wortels en temperatuurverschillen.
• Erosie
• Verwering
• Transport
Mechanische/fysische verwering:
Processen waarmee stenen worden gespleten.
• Opwarmen en afkoelen van gesteenten (grote temperatuursverschillen -> insolatie).
• Bevriezend water.
• Groeiende planten wortels.
Chemische verwering:
Oplossen vas gesteente in water, meestal kalksteen.
• Grotten ontstaan
- Stalactieten Inloop van duizend jaar
- Stalagmieten ontstaan er een pillar
Zinkgaten:
Door het ontstaan van een grot, door chemische verwering, vlak onder de grond. Zakt de grond in
een keer in de grot.
Hoeveelheid verwering:
Gesteente komt naar beneden door zwaartekracht -> massabeweging. Hoe snel het materiaal naar
beneden komt is afhankelijk van:
• Soort materiaal (grootte)
• Hellingshoek
• Hoeveelheid begroeiing
• Verzadiging water
Pagina 1! van ! 4
Endogene krachten:
Krachten die vanuit het binnenste op de aardkorst inwerking.
• Aardbeweging
• Tsunami’s
• Vulkanisme
• Platentektoniek
Exogene krachten:
Krachten die van buitenaf op de aardkorst inwerking, door de zon/ de temperatuur. Bij exogene
krachten hoort afbraak, ofwel verwering. Afbreken van stukken rots onder invloed van water,
wortels en temperatuurverschillen.
• Erosie
• Verwering
• Transport
Mechanische/fysische verwering:
Processen waarmee stenen worden gespleten.
• Opwarmen en afkoelen van gesteenten (grote temperatuursverschillen -> insolatie).
• Bevriezend water.
• Groeiende planten wortels.
Chemische verwering:
Oplossen vas gesteente in water, meestal kalksteen.
• Grotten ontstaan
- Stalactieten Inloop van duizend jaar
- Stalagmieten ontstaan er een pillar
Zinkgaten:
Door het ontstaan van een grot, door chemische verwering, vlak onder de grond. Zakt de grond in
een keer in de grot.
Hoeveelheid verwering:
Gesteente komt naar beneden door zwaartekracht -> massabeweging. Hoe snel het materiaal naar
beneden komt is afhankelijk van:
• Soort materiaal (grootte)
• Hellingshoek
• Hoeveelheid begroeiing
• Verzadiging water
Pagina 1! van ! 4
