Aantekeningen Stem
Hoorcollege P4.1
Professionele stemgebruikers zijn voor hun broodwinning direct van hun stem afhankelijk.
Stemrisico’s worden niet voortijdig gesignaleerd.
Primair: heesheid, stembreuken, afonie (geen stem), etc.
Secundair: stress, angst, mislukken
Analyse van de stem:
Wat hoor je?
Hoe komt de stem tot stand?
Welk gevoel of emotie hoort daarbij?
Wat is de boodschap?
De stem beoordelen we op:
Luidheid
Toonhoogte
Kwaliteit
Intonatie
Stemgeluid:
Longen > actuator
Larynx > generator
Aanzetstuk > resonator
Articulatoren > formator
Resultaat= timbre
,
,Wanneer is een stem afwijkend?
Niet-economisch stemgebruik; overal waar te voor staat maakt de stem afwijkend. Te
hard praten, te veel praten, etc.
Economisch stemgebruik: een stem wordt als ‘goed’ en gezond bestempeld wanneer de
stem geschikt is voor een bepaalde taak of binnen een bepaalde context.
Fysiologisch kan een goede stemkwaliteit gedefinieerd worden als een helder klinkende
stem.
Belasting van de stem:
De belasting die de stem ondergaat in termen van duur, toonhoogte en volume. In de
volksmond ook spreekvermoeidheid; de larynxspieren kunnen de nodige energie niet
voldoende lang leveren.
Duur van de stem:
Dit is de kern van het probleem bij luider spreken. Hoger praten resulteert in een verhoogd
risico op overbelasting of stemstoornissen.
Trillingsfrequentie: is een tweede belangrijk punt bij belasting. Vrouwen zijn kwetsbaarder
dan mannen.
Luider spreken: is een derde punt. Meeste mensen verheffen de stem bij meer volume, dit
betekent toename van de toonhoogte in plaats van luider spreken.
Duren deze enige tijd, dan is de belasting hoog.
, Supraglottische druk: lucht boven de stembanden. Subglottische druk: lucht onder de
stembanden.
Stembelasting zijn onderverdeeld in persoonsgebonden en niet-persoonsgebonden factoren:
Persoonsgebonden problemen qua stembelasting:
Laryngeale constitutie
Persoonlijkheidskenmerken
Algehele laryngeale conditie (denk aan de slijmvliezen bij de stemplooien)
Niet-persoonsgebonden problemen qua stembelasting:
De taak en de akoestische condities waarbinnen met moet spreken
Stembelastbaarheid:
De cliënt vraagt vaak om zijn belastbaarheid te verbeteren, maar de eerste stap is het
scheppen van betere condities.
Sleutelen aan ongunstige omgevingscondities (akoestiek)
Persoonsgebonden stemzorg (stemhygiëne)
Taak aanpassen (minder lang en frequent praten)
Pauzes
Stemtraining
Streven naar een goed evenwicht tussen belasting en belastbaarheid, dit verschilt per
individu.
Belasting versus belastbaarheid:
Spreekvaardigheid
Extra vaardigheid
Geschikt stemapparaat
Externe factoren
Top 15 voor het ontwikkelen van stemproblemen:
Kleine stemomvang
Veroudering
Luchtweginfecties
Longaandoeningen
Medicamenten
Lichamelijke verzwakking
Verkeerde spreektechniek
Luid
Hoog
Langdurig
Onnatuurlijk
Slechte akoestiek
Veel stof, gassen, dampen
Temperatuurschommelingen
Hoorcollege P4.1
Professionele stemgebruikers zijn voor hun broodwinning direct van hun stem afhankelijk.
Stemrisico’s worden niet voortijdig gesignaleerd.
Primair: heesheid, stembreuken, afonie (geen stem), etc.
Secundair: stress, angst, mislukken
Analyse van de stem:
Wat hoor je?
Hoe komt de stem tot stand?
Welk gevoel of emotie hoort daarbij?
Wat is de boodschap?
De stem beoordelen we op:
Luidheid
Toonhoogte
Kwaliteit
Intonatie
Stemgeluid:
Longen > actuator
Larynx > generator
Aanzetstuk > resonator
Articulatoren > formator
Resultaat= timbre
,
,Wanneer is een stem afwijkend?
Niet-economisch stemgebruik; overal waar te voor staat maakt de stem afwijkend. Te
hard praten, te veel praten, etc.
Economisch stemgebruik: een stem wordt als ‘goed’ en gezond bestempeld wanneer de
stem geschikt is voor een bepaalde taak of binnen een bepaalde context.
Fysiologisch kan een goede stemkwaliteit gedefinieerd worden als een helder klinkende
stem.
Belasting van de stem:
De belasting die de stem ondergaat in termen van duur, toonhoogte en volume. In de
volksmond ook spreekvermoeidheid; de larynxspieren kunnen de nodige energie niet
voldoende lang leveren.
Duur van de stem:
Dit is de kern van het probleem bij luider spreken. Hoger praten resulteert in een verhoogd
risico op overbelasting of stemstoornissen.
Trillingsfrequentie: is een tweede belangrijk punt bij belasting. Vrouwen zijn kwetsbaarder
dan mannen.
Luider spreken: is een derde punt. Meeste mensen verheffen de stem bij meer volume, dit
betekent toename van de toonhoogte in plaats van luider spreken.
Duren deze enige tijd, dan is de belasting hoog.
, Supraglottische druk: lucht boven de stembanden. Subglottische druk: lucht onder de
stembanden.
Stembelasting zijn onderverdeeld in persoonsgebonden en niet-persoonsgebonden factoren:
Persoonsgebonden problemen qua stembelasting:
Laryngeale constitutie
Persoonlijkheidskenmerken
Algehele laryngeale conditie (denk aan de slijmvliezen bij de stemplooien)
Niet-persoonsgebonden problemen qua stembelasting:
De taak en de akoestische condities waarbinnen met moet spreken
Stembelastbaarheid:
De cliënt vraagt vaak om zijn belastbaarheid te verbeteren, maar de eerste stap is het
scheppen van betere condities.
Sleutelen aan ongunstige omgevingscondities (akoestiek)
Persoonsgebonden stemzorg (stemhygiëne)
Taak aanpassen (minder lang en frequent praten)
Pauzes
Stemtraining
Streven naar een goed evenwicht tussen belasting en belastbaarheid, dit verschilt per
individu.
Belasting versus belastbaarheid:
Spreekvaardigheid
Extra vaardigheid
Geschikt stemapparaat
Externe factoren
Top 15 voor het ontwikkelen van stemproblemen:
Kleine stemomvang
Veroudering
Luchtweginfecties
Longaandoeningen
Medicamenten
Lichamelijke verzwakking
Verkeerde spreektechniek
Luid
Hoog
Langdurig
Onnatuurlijk
Slechte akoestiek
Veel stof, gassen, dampen
Temperatuurschommelingen
