Natuurkunde Newton hoofdstuk 5 samenvatting
5.1 Introductie
Röntgenstraling en kernstraling worden uitgezonden door een bron en geabsorbeerd door een
ontvanger.
Röntgenstraling en kernstraling kunnen cellen in het lichaam beschadigen of doden. Dit is een
gevaar, maar soms is het ook gewenst om bijvoorbeeld de groei van kankerstellen te doden.
In een ziekenhuis worden röntgenstraling en kernstraling gebruikt om diagnoses te stellen.
In de industrie worden röntgenstraling en kernstraling gebruikt voor:
• Materiaalonderzoek
• Steriliseren van instrumenten
• Conserveren van voedsel
Een atoom bestaat uit een kern en elektronen die om de kern heen bewegen. De kern bestaat
uit protonen en neutronen.
De massa van protonen en neutronen is ongeveer gelijk. De massa van de elektronen is heel
klein en wordt meestal verwaarloosd.
Een proton is positief geladen, een neutron is negatief geladen. De ladingen zijn even groot.
De lading van een atoom veranderd doordat er een elektron bij komt of af gaat. Het verandert
dus nooit doordat het aantal protonen veranderd (want dan zou het een andere stof worden)
Straling met voldoende energie kan een atoom ioniseren. Het stoot dan een elektron weg. De
lading wordt dan dus positief.
, 5.2 Röntgenstraling
Röntgenstraling lijkt op licht en heeft ook dezelfde snelheid als licht. Ze hebben ook beide
zogenaamde fotonen die energie bevatten.
Bij röntgenstraling hebben de fotonen meer energie dan bij licht en gaan daardoor dwars door
je lichaam heen.
Hoe groter de frequentie (de hoeveelheid trillingen dus) hoe groter de energie van een foton
is. De energie is recht evenredig met de frequentie.
Röntgenstraling en licht zijn vormen van elektromagnetische straling.
Röntgenstraling heeft een doordringend vermogen, het gaat makkelijk door zacht weefsel
heen maar moeilijker door bijvoorbeeld botten.
Röntgenstraling die niet dwars door het lichaam gaat (en dus geabsorbeerd wordt door het
lichaam) kan schadde aanrichten omdat het in het lichaam blijft. Een foton die in het lichaam
blijft heeft genoeg energie om een atoom te ioniseren. Hiermee verdwijnt het foton, we
noemen dit het ioniserend vermogen.
De intensiteit van de elektromagnetische straling is de hoeveelheid energie ‘’E’’ die in 1
seconde een oppervlakte van 1 m2 passeert. De energie eenheid is dus J/s m2 . Dit is hetzelfde
als W/m2 (want J/s = W)
Toepassing van röntgenstraling:
• Opsporing van botbreuken
• Bagage controle op vliegvelden
Hoe groter de dikte van het materiaal, hoe groter de absorptie en des te kleiner is de
doorgelaten straling. De absorptie van röntgenstraling is nooit volledig.
5.1 Introductie
Röntgenstraling en kernstraling worden uitgezonden door een bron en geabsorbeerd door een
ontvanger.
Röntgenstraling en kernstraling kunnen cellen in het lichaam beschadigen of doden. Dit is een
gevaar, maar soms is het ook gewenst om bijvoorbeeld de groei van kankerstellen te doden.
In een ziekenhuis worden röntgenstraling en kernstraling gebruikt om diagnoses te stellen.
In de industrie worden röntgenstraling en kernstraling gebruikt voor:
• Materiaalonderzoek
• Steriliseren van instrumenten
• Conserveren van voedsel
Een atoom bestaat uit een kern en elektronen die om de kern heen bewegen. De kern bestaat
uit protonen en neutronen.
De massa van protonen en neutronen is ongeveer gelijk. De massa van de elektronen is heel
klein en wordt meestal verwaarloosd.
Een proton is positief geladen, een neutron is negatief geladen. De ladingen zijn even groot.
De lading van een atoom veranderd doordat er een elektron bij komt of af gaat. Het verandert
dus nooit doordat het aantal protonen veranderd (want dan zou het een andere stof worden)
Straling met voldoende energie kan een atoom ioniseren. Het stoot dan een elektron weg. De
lading wordt dan dus positief.
, 5.2 Röntgenstraling
Röntgenstraling lijkt op licht en heeft ook dezelfde snelheid als licht. Ze hebben ook beide
zogenaamde fotonen die energie bevatten.
Bij röntgenstraling hebben de fotonen meer energie dan bij licht en gaan daardoor dwars door
je lichaam heen.
Hoe groter de frequentie (de hoeveelheid trillingen dus) hoe groter de energie van een foton
is. De energie is recht evenredig met de frequentie.
Röntgenstraling en licht zijn vormen van elektromagnetische straling.
Röntgenstraling heeft een doordringend vermogen, het gaat makkelijk door zacht weefsel
heen maar moeilijker door bijvoorbeeld botten.
Röntgenstraling die niet dwars door het lichaam gaat (en dus geabsorbeerd wordt door het
lichaam) kan schadde aanrichten omdat het in het lichaam blijft. Een foton die in het lichaam
blijft heeft genoeg energie om een atoom te ioniseren. Hiermee verdwijnt het foton, we
noemen dit het ioniserend vermogen.
De intensiteit van de elektromagnetische straling is de hoeveelheid energie ‘’E’’ die in 1
seconde een oppervlakte van 1 m2 passeert. De energie eenheid is dus J/s m2 . Dit is hetzelfde
als W/m2 (want J/s = W)
Toepassing van röntgenstraling:
• Opsporing van botbreuken
• Bagage controle op vliegvelden
Hoe groter de dikte van het materiaal, hoe groter de absorptie en des te kleiner is de
doorgelaten straling. De absorptie van röntgenstraling is nooit volledig.
