Recht en Ethiek leerdoelen
Week 1 – Zorgethiek:
1. De student weet wat de oorsprong van de zorgethiek is.
Zorgethiek is begonnen bij kritiek van Carol Gilligan op het morele ontwikkelingsmodel van
Lawrence Kohlberg.
2. De student weet wat bedoeld wordt met zorg als een ethisch begrip.
1. Een patiënt is geen geïsoleerde drager van rechten en plichten, maar een onderdeel
van een geheel van betekenisvolle (zorg)relaties.
2. Een patiënt voelt zich thuis in dat geheel van relaties als hij/zij zichzelf kan zijn;
eigenheid van patiënt staat centraal.
Karakter, normen, waarden, vermogens, levensverhaal.
3. Binnen zorgrelaties kunnen verschillende waarden en normen relevant zijn;
zorgethiek is daarom open voor de verscheidenheid aan normen en waarden, die in
de relaties voorkomen.
Plichten, deugden, gevolgen.
3. De student weet wat volgens Tronto de 4 fasen van het zorgproces zijn en welke
deugden bij de fasen horen.
1. Zorgen maken zorgvraag onderkennen: opmerkzaamheid of aandachtige
betrokkenheid voor de noden van de anderen, een ontvankelijke houding en je
aantrekken van iemands lot.
2. Zorg op je nemen aangesproken voelen, het verantwoordelijk nemen voor de zorg
op het niveau van beleid, zorg regelen.
3. Zorg verlenen de activiteit van het zorgen: het zorgen voor iemand, bijbehorende
waarde en deskundigheid.
4. Zorg ontvangen responsiviteit: goede zorg is pas goede zorg als de ontvanger van
de zorg dit aangeeft. Antwoord op de zorgvraag is een gezamenlijke onderneming.
4. De student weet wat de kernprincipes zijn van de zorgethiek.
1. Zorgethiek is geen ethiek alleen voor de zorg.
2. Zorgethiek gaat over een ander mensbeeld.
3. Oorsprong in theorie op morele ontwikkeling en politieke filosofie.
4. Zorg als een fundamenteel ethisch concept.
, Week 2 – Wet Zorg en Dwang:
1. De student weet welke wetten van belang zijn bij de onvrijwillige en verplichte zorg.
De Wzd komt voort uit de Wet BOPZ. Deze is opgesplitst in de Wvggz en Wzd.
2. De student kent de doelen en uitgangspunten van de Wzd.
Doelen:
Het belangrijkste doel van de Wzd is het verbeteren van de rechtspositie van cliënten met
een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening als zij niet instemmen met
de zorg, ongeacht de plaats waar zij verblijven.
Een ander doel is om zo veel mogelijk te voorkomen dat onvrijwillige zorg wordt verleend
door zorgvuldig te investeren in het voortraject. Hiermee wordt bedoeld dat goed wordt
geanalyseerd op welke wijze een cliënt benaderd wil worden en dat dit zorgvuldig in het
dossier wordt vastgelegd.
Uitgangspunten:
‘Geen onvrijwillige zorg, behalve wanneer het niet anders kan’. De zorg voor
psychogeriatrische patiënten op patiënten met een beperking moet zoveel mogelijk op
vrijwillige basis gebeuren.
3. De student kent de criteria voor en toepassing van onvrijwillige zorg.
Voordat een cliënt te maken krijgt met onvrijwillige zorg, moet eerst een stappenplan
worden doorlopen. Als het bestaande zorgplan niet meer voldoende is, waardoor ernstig
nadeel voor de cliënt of anderen kan ontstaan, moet met behulp van het stappenplan
onderzocht worden of er alternatieven kunnen worden ingezet. Van ernstig nadeel is sprake
als:
De cliënt zichzelf of anderen in levensgevaar brengt of als zijn ontwikkeling ernstig
verstoord is of die van anderen verstoort.
De veiligheid van de cliënt bedreigd wordt, al dan niet onder invloed van een ander.
Het gedrag van de cliënt zo hinderlijk is dat het agressie van anderen oproept.
De algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
Het stappenplan bestaat uit 4 stappen:
Stap 1. Heroverweging zorgplan
Als het bestaande zorgplan niet meer voldoende is om ernstig nadeel voor de cliënt weg
te kunnen nemen, moet eerst voldoende worden onderzocht of er (vrijwillige) alternatieven
ingezet kunnen worden.
Stap 2. Onvrijwillige zorg in het zorgplan
Vervolgoverleg is noodzakelijk! Om onvrijwillige zorg in het zorgplan te kunnen opnemen
moet de zorgverantwoordelijke overleggen met ten minste 1 deskundige van een andere
discipline. Als dit geen arts is, moet een arts instemmen. Daarnaast worden de cliënt en/of
zijn vertegenwoordiger uitgenodigd om bij het overleg aanwezig te zijn.
Week 1 – Zorgethiek:
1. De student weet wat de oorsprong van de zorgethiek is.
Zorgethiek is begonnen bij kritiek van Carol Gilligan op het morele ontwikkelingsmodel van
Lawrence Kohlberg.
2. De student weet wat bedoeld wordt met zorg als een ethisch begrip.
1. Een patiënt is geen geïsoleerde drager van rechten en plichten, maar een onderdeel
van een geheel van betekenisvolle (zorg)relaties.
2. Een patiënt voelt zich thuis in dat geheel van relaties als hij/zij zichzelf kan zijn;
eigenheid van patiënt staat centraal.
Karakter, normen, waarden, vermogens, levensverhaal.
3. Binnen zorgrelaties kunnen verschillende waarden en normen relevant zijn;
zorgethiek is daarom open voor de verscheidenheid aan normen en waarden, die in
de relaties voorkomen.
Plichten, deugden, gevolgen.
3. De student weet wat volgens Tronto de 4 fasen van het zorgproces zijn en welke
deugden bij de fasen horen.
1. Zorgen maken zorgvraag onderkennen: opmerkzaamheid of aandachtige
betrokkenheid voor de noden van de anderen, een ontvankelijke houding en je
aantrekken van iemands lot.
2. Zorg op je nemen aangesproken voelen, het verantwoordelijk nemen voor de zorg
op het niveau van beleid, zorg regelen.
3. Zorg verlenen de activiteit van het zorgen: het zorgen voor iemand, bijbehorende
waarde en deskundigheid.
4. Zorg ontvangen responsiviteit: goede zorg is pas goede zorg als de ontvanger van
de zorg dit aangeeft. Antwoord op de zorgvraag is een gezamenlijke onderneming.
4. De student weet wat de kernprincipes zijn van de zorgethiek.
1. Zorgethiek is geen ethiek alleen voor de zorg.
2. Zorgethiek gaat over een ander mensbeeld.
3. Oorsprong in theorie op morele ontwikkeling en politieke filosofie.
4. Zorg als een fundamenteel ethisch concept.
, Week 2 – Wet Zorg en Dwang:
1. De student weet welke wetten van belang zijn bij de onvrijwillige en verplichte zorg.
De Wzd komt voort uit de Wet BOPZ. Deze is opgesplitst in de Wvggz en Wzd.
2. De student kent de doelen en uitgangspunten van de Wzd.
Doelen:
Het belangrijkste doel van de Wzd is het verbeteren van de rechtspositie van cliënten met
een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening als zij niet instemmen met
de zorg, ongeacht de plaats waar zij verblijven.
Een ander doel is om zo veel mogelijk te voorkomen dat onvrijwillige zorg wordt verleend
door zorgvuldig te investeren in het voortraject. Hiermee wordt bedoeld dat goed wordt
geanalyseerd op welke wijze een cliënt benaderd wil worden en dat dit zorgvuldig in het
dossier wordt vastgelegd.
Uitgangspunten:
‘Geen onvrijwillige zorg, behalve wanneer het niet anders kan’. De zorg voor
psychogeriatrische patiënten op patiënten met een beperking moet zoveel mogelijk op
vrijwillige basis gebeuren.
3. De student kent de criteria voor en toepassing van onvrijwillige zorg.
Voordat een cliënt te maken krijgt met onvrijwillige zorg, moet eerst een stappenplan
worden doorlopen. Als het bestaande zorgplan niet meer voldoende is, waardoor ernstig
nadeel voor de cliënt of anderen kan ontstaan, moet met behulp van het stappenplan
onderzocht worden of er alternatieven kunnen worden ingezet. Van ernstig nadeel is sprake
als:
De cliënt zichzelf of anderen in levensgevaar brengt of als zijn ontwikkeling ernstig
verstoord is of die van anderen verstoort.
De veiligheid van de cliënt bedreigd wordt, al dan niet onder invloed van een ander.
Het gedrag van de cliënt zo hinderlijk is dat het agressie van anderen oproept.
De algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.
Het stappenplan bestaat uit 4 stappen:
Stap 1. Heroverweging zorgplan
Als het bestaande zorgplan niet meer voldoende is om ernstig nadeel voor de cliënt weg
te kunnen nemen, moet eerst voldoende worden onderzocht of er (vrijwillige) alternatieven
ingezet kunnen worden.
Stap 2. Onvrijwillige zorg in het zorgplan
Vervolgoverleg is noodzakelijk! Om onvrijwillige zorg in het zorgplan te kunnen opnemen
moet de zorgverantwoordelijke overleggen met ten minste 1 deskundige van een andere
discipline. Als dit geen arts is, moet een arts instemmen. Daarnaast worden de cliënt en/of
zijn vertegenwoordiger uitgenodigd om bij het overleg aanwezig te zijn.
