Storytelling in digitale media
Anouk de Groot
Inhoud
College 1: Introductie.............................................................................................................................2
Blok 1: Eigenschappen van verhalen......................................................................................................6
College 2: Doelen, ervaring en effecten van verhalen.........................................................................6
College 3: Eigenschappen van het verhaal – het verhaal..................................................................14
College 4: Eigenschappen van het verhaal – de vertelling................................................................23
College 5: Eigenschappen van het verhaal – de verhaaltekst...........................................................33
Blok 2: verhalen in nieuwe media.........................................................................................................43
College 6: interactieve verhalen & narratieve games........................................................................43
College 7: Introductie assignment 2.................................................................................................51
College 8: Immersieve verhalen: VR – 360 graden video’s................................................................58
College 9: Storytelling en human-centered design...........................................................................65
College 10: Gastcollege: Storytelling met data.................................................................................72
,College 1: Introductie
Deze cursus…
De kracht van verhalen
De narratieve ervaring: verhalen transporteren ons naar een andere wereld
We stappen in de schoenen van iemand anders: voelt/leeft mee met hoofdpersoon
We beleven de gebeurtenissen intens en alsof we er echt bij zijn
Belangrijke termen die onze narratieve ervaring beschrijven:
Transportatie
Identificatie
Story world absorption
Narrative engagement
Immersie
Strategische verhalen
Die narratieve ervaring staat niet op zichzelf in deze cursus
Verhalen worden steeds meer strategisch ingezet, om bepaalde effecten te bereiken
Bijvoorbeeld om:
o Mensen aan te zetten tot gezonder gedrag
o Mensen bewust te maken van de gevolgen van klimaatverandering
o In onderwijs de lesstof beter te laten landen
o Het imago van een bedrijf te verbeteren of producten te verkopen (bv.
narratieve reclame, corporate storytelling)
Verhalen in nieuwe media
Nieuwe/digitale media geven ons de mogelijkheid om …
Verhalen anders te vertellen (van boek naar film)
Andere verhalen te vertellen (eerst niet mogelijk, nu wel, zoals VR)
Verhalen anders te beleven (VR)
Traditionele media = alle passieve media, bv. tv
Onze focus in deze cursus: professionele, strategische verhalen in digitale media
In allerlei domeinen: gezondheidscommunicatie, marketing, journalistiek
Verhalen en storytelling
Wat is een verhaal?
Een verhaal wordt door Sanders en Van Krieken (2023) gedefinieerd als:
Een reeks in een specifieke tijd geplaatste specifieke gebeurtenissen die
waargenomen en beleefd worden door een specifiek ervarend subject, los van het
hier-en-nu
,Verhaalniveaus – verschillende indelingen in de literatuur
Van boven naar beneden = van abstract naar concreet = van “wat” naar “hoe”
Wij houden Sanders & Van Kriek aan
De drie verhaalniveaus van Sanders & Van Krieken
1. Verhaal: uit welke gebeurtenissen bestaat het verhaal (abstract) – college 3
o Grondstructuur inclusief vertelwaardige gebeurtenis
o Karakterrollen (“actants” – Herman & Vervaeck) (helden, vijanden,
protagonist, antagonist, helpende, helper)
o Setting
2. Vertelling (narratie): hoe worden de gebeurtenissen gepresenteerd? Door welke
personages worden de gebeurtenissen ervaren? (concreter) – college 4
o Temporele structuur: bv. chronologisch of met flashbacks/flashforwards
o Verteller: intradiëgetisch of extradiëgetisch (karakter doet zelf verhaal
vertellen of over hem wordt het verhaal verteld)
o Concrete personages
3. Tekst: het product dat de lezer onder ogen krijgt (meest concreet) – college 5
o Tijdkenmerken: werkwoordstijden en temporele bijwoorden
o Perspectief: ik of hij/zij, focalisatie (toegang tot hoe iemand denkt),
demonstratie vs. invasie
o Citaten: (vrije) directe vs. (vrije) indirecte rede
En “storytelling” dan?
Verhaal = verhaal (“story”) + vertelling (“telling”) + tekst
Een verhaal omvat:
o Zowel de grondstructuur van dit verhaal (gebeurtenissen, karakterrollen,
setting)
o Als de vertelling van het verhaal
o Als de tekst van het verhaal
, Blok 1: eigenschappen van verhalen aan de hand van 3 verhaalniveaus en 2 hoofdstukken
over narratieve analyse:
College 3: verhaal grondstructuur – gebeurtenissen – personagerollen
College 4: vertelling temporele structuur – verteller – concrete personages
College 5: verhaaltekst tijdkenmerken – perspectief - citaten
‘Affordances’ van nieuwe media
‘Affordances’ (mogelijkheden) van digitale media
Janet Murray: “Books are good at delivering essentially linear stories, while computers are
good at telling stories of a different kind: procedural, participatory, encyclopedic, and
spatial.”
Mogelijkheden van computers die het lezen van verhalen kunnen beïnvloeden
Affordance 1: encyclopedisch
o Computers/digitale media kunnen héél véél en veel verschillende soorten
informatie opslaan
o Janet Murray: “the most capacious medium ever invented, the computer can
contain and transmit more information in humanly accessible from than all
previous media combined.”
Affordance 2: ruimtelijk
o De computer genereert virtuele ruimtes (een “(web)site”) die navigeerbaar
zijn door de interactor
o Scrolbare (informatie op een) website/app
o Verkenbare virtuele wereld
o Janet Murray: “Digital space is created out of bits rather than bricks.”
Affordance 3: procedureel
o Computer/digitaal medium is opgebouwd uit uitvoerbare regels
o Je kunt een computer programmeren
o Als je hierop klikt ga je daarheen, enz.
o Je kunt nu zelf als lezer beïnvloeden waar je heen gaat
o Janet Murray: “The biggest difference between the computer and earlier
media of representation is its procedural property, its ability to represent and
execute conditional behaviors.”
Affordance 4: participerend
o Van lezer (passief) naar interactor (actief)
o Computer/digitaal medium nodigt uit tot actie en manipulatie van de
gepresenteerde wereld door de mens
o Je hebt als interactor de agency om een digitaal verhaal te beïnvloeden. Je
kunt dingen laten gebeuren in reactie op jouw acties
“Affordances” (mogelijkheden) van digitale media
Anouk de Groot
Inhoud
College 1: Introductie.............................................................................................................................2
Blok 1: Eigenschappen van verhalen......................................................................................................6
College 2: Doelen, ervaring en effecten van verhalen.........................................................................6
College 3: Eigenschappen van het verhaal – het verhaal..................................................................14
College 4: Eigenschappen van het verhaal – de vertelling................................................................23
College 5: Eigenschappen van het verhaal – de verhaaltekst...........................................................33
Blok 2: verhalen in nieuwe media.........................................................................................................43
College 6: interactieve verhalen & narratieve games........................................................................43
College 7: Introductie assignment 2.................................................................................................51
College 8: Immersieve verhalen: VR – 360 graden video’s................................................................58
College 9: Storytelling en human-centered design...........................................................................65
College 10: Gastcollege: Storytelling met data.................................................................................72
,College 1: Introductie
Deze cursus…
De kracht van verhalen
De narratieve ervaring: verhalen transporteren ons naar een andere wereld
We stappen in de schoenen van iemand anders: voelt/leeft mee met hoofdpersoon
We beleven de gebeurtenissen intens en alsof we er echt bij zijn
Belangrijke termen die onze narratieve ervaring beschrijven:
Transportatie
Identificatie
Story world absorption
Narrative engagement
Immersie
Strategische verhalen
Die narratieve ervaring staat niet op zichzelf in deze cursus
Verhalen worden steeds meer strategisch ingezet, om bepaalde effecten te bereiken
Bijvoorbeeld om:
o Mensen aan te zetten tot gezonder gedrag
o Mensen bewust te maken van de gevolgen van klimaatverandering
o In onderwijs de lesstof beter te laten landen
o Het imago van een bedrijf te verbeteren of producten te verkopen (bv.
narratieve reclame, corporate storytelling)
Verhalen in nieuwe media
Nieuwe/digitale media geven ons de mogelijkheid om …
Verhalen anders te vertellen (van boek naar film)
Andere verhalen te vertellen (eerst niet mogelijk, nu wel, zoals VR)
Verhalen anders te beleven (VR)
Traditionele media = alle passieve media, bv. tv
Onze focus in deze cursus: professionele, strategische verhalen in digitale media
In allerlei domeinen: gezondheidscommunicatie, marketing, journalistiek
Verhalen en storytelling
Wat is een verhaal?
Een verhaal wordt door Sanders en Van Krieken (2023) gedefinieerd als:
Een reeks in een specifieke tijd geplaatste specifieke gebeurtenissen die
waargenomen en beleefd worden door een specifiek ervarend subject, los van het
hier-en-nu
,Verhaalniveaus – verschillende indelingen in de literatuur
Van boven naar beneden = van abstract naar concreet = van “wat” naar “hoe”
Wij houden Sanders & Van Kriek aan
De drie verhaalniveaus van Sanders & Van Krieken
1. Verhaal: uit welke gebeurtenissen bestaat het verhaal (abstract) – college 3
o Grondstructuur inclusief vertelwaardige gebeurtenis
o Karakterrollen (“actants” – Herman & Vervaeck) (helden, vijanden,
protagonist, antagonist, helpende, helper)
o Setting
2. Vertelling (narratie): hoe worden de gebeurtenissen gepresenteerd? Door welke
personages worden de gebeurtenissen ervaren? (concreter) – college 4
o Temporele structuur: bv. chronologisch of met flashbacks/flashforwards
o Verteller: intradiëgetisch of extradiëgetisch (karakter doet zelf verhaal
vertellen of over hem wordt het verhaal verteld)
o Concrete personages
3. Tekst: het product dat de lezer onder ogen krijgt (meest concreet) – college 5
o Tijdkenmerken: werkwoordstijden en temporele bijwoorden
o Perspectief: ik of hij/zij, focalisatie (toegang tot hoe iemand denkt),
demonstratie vs. invasie
o Citaten: (vrije) directe vs. (vrije) indirecte rede
En “storytelling” dan?
Verhaal = verhaal (“story”) + vertelling (“telling”) + tekst
Een verhaal omvat:
o Zowel de grondstructuur van dit verhaal (gebeurtenissen, karakterrollen,
setting)
o Als de vertelling van het verhaal
o Als de tekst van het verhaal
, Blok 1: eigenschappen van verhalen aan de hand van 3 verhaalniveaus en 2 hoofdstukken
over narratieve analyse:
College 3: verhaal grondstructuur – gebeurtenissen – personagerollen
College 4: vertelling temporele structuur – verteller – concrete personages
College 5: verhaaltekst tijdkenmerken – perspectief - citaten
‘Affordances’ van nieuwe media
‘Affordances’ (mogelijkheden) van digitale media
Janet Murray: “Books are good at delivering essentially linear stories, while computers are
good at telling stories of a different kind: procedural, participatory, encyclopedic, and
spatial.”
Mogelijkheden van computers die het lezen van verhalen kunnen beïnvloeden
Affordance 1: encyclopedisch
o Computers/digitale media kunnen héél véél en veel verschillende soorten
informatie opslaan
o Janet Murray: “the most capacious medium ever invented, the computer can
contain and transmit more information in humanly accessible from than all
previous media combined.”
Affordance 2: ruimtelijk
o De computer genereert virtuele ruimtes (een “(web)site”) die navigeerbaar
zijn door de interactor
o Scrolbare (informatie op een) website/app
o Verkenbare virtuele wereld
o Janet Murray: “Digital space is created out of bits rather than bricks.”
Affordance 3: procedureel
o Computer/digitaal medium is opgebouwd uit uitvoerbare regels
o Je kunt een computer programmeren
o Als je hierop klikt ga je daarheen, enz.
o Je kunt nu zelf als lezer beïnvloeden waar je heen gaat
o Janet Murray: “The biggest difference between the computer and earlier
media of representation is its procedural property, its ability to represent and
execute conditional behaviors.”
Affordance 4: participerend
o Van lezer (passief) naar interactor (actief)
o Computer/digitaal medium nodigt uit tot actie en manipulatie van de
gepresenteerde wereld door de mens
o Je hebt als interactor de agency om een digitaal verhaal te beïnvloeden. Je
kunt dingen laten gebeuren in reactie op jouw acties
“Affordances” (mogelijkheden) van digitale media
