Samenvatting Bijeenkomst 2

Bijeenkomst 2 Erfrecht

Algemene zelfstudievragen:

Wat houdt het saisine-beginsel in?
De erfgenamen zijn de personen die, na afwikkeling van de nalatenschap, onderaan de streep achterblijven met
een positief of een negatief saldo; een tegoed of een schuld. Zij treden, met andere woorden, in de rechten en de
plichten van de overledene. Dit beginsel wordt in het recht ook wel 'saisine' genoemd en is verankerd in artikel
4:182 van het Burgerlijk Wetboek. Let wel, dit zegt op zich niets over eventuele aansprakelijkheid van de
erfgenamen met het privévermogen voor schulden van de nalatenschap of de verhaalbaarheid van vorderingen
op de erfgenamen. Aansprakelijkheid en verhaalbaarheid kunnen zich beperken tot het vermogen van de
overledene. De saisine-regel brengt met zich mee dat de erfgenamen in beginsel slechts gezamenlijk kunnen
handelen. Dat kan tot problemen leiden indien één der erven dwarsligt.

Wat is het verschil tussen verkrijging onder algemene titel en verkrijging onder bijzondere titel?
Een rechtsopvolger is een natuurlijk persoon of een rechtspersoon die goederen verkrijgt van zijn of haar
voorganger. Deze verkrijging kan op twee manieren geschieden (art. 3:80 lid 1 BW):

 Onder algemene titel
 Onder bijzondere titel
Het verschil tussen deze twee ligt in het feit dat bij verkrijging onder algemene titel een geheel of gedeelte van
een vermogen rechtstreeks overgaat van de voorganger naar de verkrijger.
Verkrijging onder algemene titel is geregeld in art. 3:80 lid 2 BW en verkrijging onder bijzondere titel is
geregeld in artikel 3:80 lid 3 BW.
Wanneer men goederen verkrijgt onder algemene titel betekent dit dat men een rechtsvoorganger opvolgt in zijn
gehele vermogen of een evenredig deel daarvan. De focus ligt op het continueren van de rechtspositie van die
rechtsvoorganger: een geheel vermogen of een deel daarvan gaat ‘en bloc’ over. Bij verkrijging onder bijzondere
titel gaat het om zowel de tot dat vermogen behorende rechten als de verplichtingen. Met name dit laatste is een
duidelijk verschil ten opzichte van de verkrijging onder bijzondere titel. Bij een verkrijging onder bijzondere titel
gaan verplichtingen als regel juist niet over

Wie zijn de wettelijke erfgenamen?
Wanneer er geen testament is, bepaalt de wet in artikel 4:10 BW wie erfgenaam is en op welk deel men recht
heeft. Dit heet versterferfrecht. De wet verdeelt erfgenamen in vier groepen:

1. Echtgenoten (of geregistreerde partners), kinderen en/of hun afstammelingen
2. Ouders, broers en zussen en hun afstammelingen
3. Grootouders met hun (klein)kinderen; ooms, tantes, neefjes en nichtjes
4. Overgrootouders met hun afstammelingen.

Volgens de wet moet eerst worden bekeken of er erfgenamen in groep 1 aanwezig zijn. Zijn die er, dan erven zij.
Is dat niet zo, dan wordt er gekeken of er erfgenamen zijn die in groep 2 vallen. Ontbreken die ook, dan komt
groep 3 aan de beurt en vervolgens groep 4.

Als iemand geen testament heeft opgemaakt en overlijdt met achterlating van een echtgenoot en kinderen, dan
geldt de wettelijke verdeling. De wettelijke verdeling houdt het volgende in: De langstlevende echtgenoot krijgt
de gehele nalatenschap, inclusief de schulden. De langstlevende echtgenoot is verplicht alle schulden te betalen.
Zolang de kinderen niets ontvangen hebben, kunnen de schuldeisers zich alleen richten tot de langstlevende
echtgenoot. De kinderen krijgen hun erfdeel niet in handen. Hun erfdeel moet worden omgerekend in een
geldbedrag. Zij krijgen daarvoor een geldvordering op de langstlevende echtgenoot. De kinderen kunnen hun
geldbedrag in principe pas opeisen bij overlijden van de langstlevende of bij het faillissement/schuldsanering van
de langstlevende.