Samenvatting Balanslezen voor Juristen

(Elementair) Balanslezen voor
juristen
College 1 – Hoofdstuk 1 & 5
Balans
= overzicht van bezittingen en schulden.
 Geeft inzicht in de financiële positie van een onderneming op een
bepaald tijdstip en hoe de onderneming het in de loop van een
bepaald jaar heeft gedaan.
Dit laatste kan op twee manieren (winstbepaling):
 Vermogensvergelijking: men kan de balans van
een onderneming aan het einde van het jaar
vergelijken met die aan het begin van datzelfde
jaar. Meer eigen vermogen  meer winst.
 Resultatenrekening: = omzet – kosten =
resultaat (winst of verlies)
 Deze is altijd in evenwicht (balanstotaal) (evenveel bezittingen als
schulden).
 Vaak gerangschikt van: lang (vast)  kort (vlottend)  liquide
(vlottend).
 Totaaltelling balans zegt op zich weinig (namelijk momentopname).
 Je kunt bijna nooit een rechtstreeks verband leggen tussen een post
links en een post rechts.
 Wat bij de ene persoon links staat, staat bij een andere rechts (bv.
Vordering en schuld).
 Moeilijkheid: de bedragen die er moeten komen te staan  H2 + H3.
 Als 1 post verandert  tenminste 1 andere post verandert ook 
altijd in balans (zie week 2; syllabus).

Bezittingen / Tegoeden Zelf bekostigd / Van anderen
Debet Credit
Activa Passiva
Investeringskant Financieringskant / Claims (van
derden of van eigenaren)
Hoofdstuk 2 boek Hoofdstuk 3 boek


Balanstotaal € X = Balanstotaal € X


Debet
Vaste activa (gebouwen, machines die je meerdere jaren gebruikt)
Vlottende activa (kan binnen 1 jaar omgezet worden in geld, voorraad,
debiteuren, hypotheek u/g (uitgeleend geld))
Liquide middelen (kas en rekeninggeld)

Credit
Eigen vermogen (geïnvesteerde geld door ondernemer)

, Lang vreemd vermogen (leningen langer dan 1 jaar, hypotheek o/g
(opgenomen geld), lening bij de bank)
Kort vreemd vermogen (leningen korter dan 1 jaar, rood staan op de bank,
crediteuren)

Scrontovorm  creditzijde naast debetzijde in balans (zie figuur
hierboven).
Staffelvorm  creditzijde onder debetzijde in balans.
Eigen vermogen
Interessante post om te volgen  hoeveel heb jezelf/hebben eigenaren
ingebracht?  hoe meer zelf, hoe beter
Kun je volgen door:
 Van opeenvolgende balansen (het EV) te vergelijken
 Een apart overzicht bij te houden waarom het EV in een periode
(=stroomgrootheid) verandert
Balans + RR + toelichting = Jaarrekening
Voor sommige bedrijven is dit verplicht, voor andere niet (globaal:
verplicht voor grote rechtspersonen)  BW boek 2, titel 9, art. 360 t/m
414 e.v.

Voorraadgrootheden/stroomgrootheden
Voorraadgrootheden  betrekking op de situatie op een bepaald
moment en kunnen alleen op een bepaald tijdstip worden gemeten (bv.
Voorraad grondstoffen op 1 januari) (op balans).
Stroomgrootheden  betrekking op de ontwikkeling van bepaalde
grootheden gedurende een zekere periode (bv. Omvang van de verkopen
gedurende een bepaald jaar) (op verlies-en-winstrekening).

Geïnteresseerd in de financiële cijfers op de balans
 Management (=intern)
 Fiscus
 Eisen vanuit overheid  zie BW
 Grondslag voor winstbelasting (doel van ondernemer: zo min
mogelijk)
 Ander externen

Verschil externe en interne overzichten  Fiscale (eisen BW)
/Commerciële balans (veel mag, als het maar toegelicht wordt)

Soorten bedrijven/organisaties
 Profit
Veelal: NV/BV  rechtspersoon
Eenmanszaak  natuurlijk persoon
 Non-profit (zonder winstoogmerk; RR heet veelal ‘staat van baten
en lasten’; veelal stichtingen en verenigingen)
 Diensten, bedrijfsmatig karakter (ziekenhuis,
woningcorporatie; kosten worden gedekt uit de opbrengst van
ziekenhuistarieven/huuropbrengsten)
 Charitatieve instellingen (medisch gebied ter bevordering van
de strijd tegen bepaalde ziekten (hartstichting), instellingen