samenvatting Hoorcolleges samenleven conceptueel

Hoorcolleges periode C: samenleven conceptueel
C1 Psychologische en sociologische theorieën
Lombroso (1835-1909)

 Grondleggen criminologie
 Aangeboren criminele aanleg
 Schedelmetingen
 “lombroso-hoofd”  brede kaken, doorlopende wenkbrauwen, diepliggende ogen, etc.



Biologisch perspectief

 Intelligentie (daders hebben een laag IQ)
 Genetische afwijkingen
 De invloed van hormonen en neurotransmitters
 Van nature goed?
 Zwart-wit typologie versus glijdende schaal
 Erfelijkheid van criminele neigingen
 Voedsel gerelateerde factoren (bloedsuikerniveau, vitaminen, mineralen)

Psychologisch perspectief

 Zuckerman- sensation seeking
- Spanningsbehoeftschaal
- Thrill and adventure seeking (TAS) versus disinhibitie
- ‘Prikkelhonger’ jonge criminelen
 Big five – persoonlijkheidskenmerken
- Persoonlijkheid is niet de oorzaak van criminaliteit: mensen hebben brede
gedragstendensen
- Onder bepaalde omstandigheden een verhoogde kans op antisociaal gedrag
- Extraversion, openness, conscientiousness, agreeable, neuroticism
 Zelfcontrole
- Impulsiviteit
- Tijdsperspectief
- ‘constraint’ (zelfcontrole)
- Generality of deviance



Leertheorieën
1. Klassieke conditionering (pavlov)
2. Intrumenteel leren (operante conditionering)
3. Sociaal leren
- bandura: leren door observatie
- Sutherland: differentiële associatie

, Ontwikkelingspsychologie
Ouder-kindinteracties:
Vier noodzakelijke stappen voor een effectieve opvoeding.

 Een affectieve band
 Toezicht houden
 Adequaat labelen van ongewenst gedrag
 Bestraffen van ongewenste gedrag

Sociologische theorieën

 Merton – anomietheorie
- Anomie = verlies normen en waarden
- Deviantie vindt plaats als er een disbalans is tussen sociale structuur (sociale middelen)
en cultuur (na te streven waarden)
- Mogelijke reacties: conformiteit, vernieuwing, ritualisme, retreatisme, rebellie
 Subculturele benaderingen
- Verzamelterm – we zoomen in op Cohen en Cloward & Ohlin
- Cultuur – ideeën, waarden, ervaringen, betekenissen, verwachtingen, tradities,
handelingen, praktijen etc. van een bepaalde sociale groep

Cohen – delinquente subcultuur

 Gedeelde oplossingen van groep die dezelfde problemen ervaart: statusfrustratie
 Afwijzen van middenklasse normen; ontwikkeling van alternatieve normen
 Theorie gebaseerd op uniforme, lagere klasse peergroups, maar bestaan van zulke sterk
verbonden, homogene subculturen door empirisch onderzoek nauwelijks bevestigd

Cloward & Ohlin

 Basisfilosofie Merton
 Niet alleen legale strain, maar ook illegale strain. Ongelijke toegang naar ‘illegale
gelegenheidsstructuren’
 Drie typen subculturen
- Criminele subcultuur
- Conflictsubcultuur
- Afzonderingssubcultuur

Hirschi – sociale controletheorie

 We all would if we could
 Factoren die bepalend zijn of iemand zich aan de regels conformeert of niet:
- Gehechtheid (attachement)
- Betrokkenheid (commitment)
- Gebondenheid (involvement)
- Normen en waarden (beliefs)

Labellingstheorieën

 Gedrag wordt bepaald door sociale controle
 Self-fulfilling prophecy
 Deviance amplification
 Reintegrative shaming (Braithwaite)