Samenvatting hoorcolleges + literatuur psychologie eindmodule
Ergotherapie in 2030?
Week 2 hoorcollege 1
Theorie: Adolescentie
De adolescentie begint in de natuur en eindigt in de cultuur.
Psychosociale stadia Erikson:
Adolescentie: Identiteit vs. Rolverwarring
Adolescentie bestaat uit 3 soorten ontwikkelingen:
1. Fysieke ontwikkelingen
2. Cognitieve ontwikkelinge
3. Sociaal-emotionele ontwikkelingen
Start met de puberteit = fysiek (seksuele rijping) Einde: ‘overgangsrituelen’
Adolescentie begint in de fysieke ontwikkeling:
Tanner stadia: stadia van fysieke ontwikkeling bij een tiener
De puberteit van meiden begint bij ongeveer 10-11 jaar
• Menstruatie
Puberteit van meiden begint bij ongeveer 12-13 jaar
• Zaadlozing
Uit onderzoek is gebleken dat hoe vroeg iemand in de puberteit raakt invloed heeft op
zijn/haar psychologische gedachten.
Westerse normen bepalen meer en meer het ideaal
Seksualiteit is een belangrijke thema van de adolescentie
In Nederland is de gemiddelde ontmaagding van 17,1 jaar.
Invloed geldende normen en waarden***
• 47% van de 16-jarige meisjes en 20% van de jongens vindt zichzelf te dik
,• Als het gratis was, zou 1 op de 3 meisjes het uiterlijk willen laten verbeteren door een
cosmetisch chirurg
Seksuele oriëntatie: Holebi
• Tot 1973 was homoseksualiteit psychische stoornis in de DSM
• 4% van de mannen en 3% van de vrouwen is homo/lesbi
• 8-12% van pubers heeft seksuele contacten met zelfde geslacht
• Holebi’s hebben vaker psychische klachten en hebben last van discriminatie en
geweld
• Volledige ontdekking en acceptatie: 25-30 jaar
Cognitieve ontwikkeling:
Formeel-operationeel stadium (11 jaar +) Laatste fase van cognitieve groei
• Zelfreflectie (in boek: introspectie)
• Abstract en complex denken
• Hypothetisch denken
• Wat nou als....
• Zou het kunnen zijn dat....
à Ontwikkeling met name bepaald door cultuur, opvoeding en iq.
• Periode waar schizofrenie als eerst tot uiting komt
Het puberbrein is een volledige chaos; er is een andere biologische klok, moeilijk controle
houden, hormonen gieren door de lijk en een sterkere emotionele reactie.
De hersenen ontwikkelen zich tot 25 jaar
Na 16de jaar begint ontwikkeling van reorganisatie netwerken:
• Controle impulsiviteit
• Sociale vaardigheden
• Risico taxatie
Opbouw van het brein:
Centrale zenuwstelsel: hersenen + ruggenmerg
Grijze stof: Zenuwcellen, neuronen (verwerken van informatie)
Neemt af tijdens adolescentie
Witte stof: Zenuwbanen met myeline (informatie versturen via neurotransmitter)
Neemt toe tijdens adolescentie
, Synaptisch snoeiproces: Hierdoor minder goed in leren van compleet nieuwe dingen -> use it
or lose it
Emotionele brein: Lymbisch systeem
In adolescentie:
• Basale ganglia overactief: leren en beloning
• Amygdala: emoties, afkeerreactie, angst
• In combinatie met
• Onrijpe prefrontale cortex (‘controlecentrum’, afremmen impulsen)
à Gevoelig voor verslaving!
à Nodig: rationele afwegingen
Hormonale veranderingen:
• Toename oestrogeen en testosteron
• Melatonine: steeds later tijdstip afgegeven
• Energie piekt in middag/avond
• Door lichamelijke veranderingen (o.a. groeispurt): lichaam heeft MEER slaap nodig
à kan op chronisch slaaptekort
Aandacht voor het positieve; in de adolescentie zijn er ook veel positieve punten
Brein nog in ontwikkeling: Adolescenten kunnen zich beter aanpassen in een leerperiode
Jongeren zijn meer creatief, idealistisch en vindingrijk
Tijd tussen 15-25: ideaal om uit te blinken in sport, muziek, wetenschap
Volgens Piaget is het nodig om op zoek te gaan naar je onafhankelijkheid
Sociaal-emotionele ontwikkeling; identiteitscrisis (Erikson)
Wat kenmerkend is voor deze periode is dat identiteit heel erg beïnvloed wordt door sociale
omgeving; meer dan ooit
Er zijn verschillen tussen jongens en meisjes. Meisjes delen meer over emotioneel vlak dan
jongens. Ook is er een bepaalde afzetting tegen ouders
4x meer tijd wordt doorgebracht met gesprekken met leeftijdsgenoten dan met ouders.
De opvoeding die iemand heeft is ook in de puberteit belangrijk en heef invloed op geestelijke
gezondheid.
Ergotherapie in 2030?
Week 2 hoorcollege 1
Theorie: Adolescentie
De adolescentie begint in de natuur en eindigt in de cultuur.
Psychosociale stadia Erikson:
Adolescentie: Identiteit vs. Rolverwarring
Adolescentie bestaat uit 3 soorten ontwikkelingen:
1. Fysieke ontwikkelingen
2. Cognitieve ontwikkelinge
3. Sociaal-emotionele ontwikkelingen
Start met de puberteit = fysiek (seksuele rijping) Einde: ‘overgangsrituelen’
Adolescentie begint in de fysieke ontwikkeling:
Tanner stadia: stadia van fysieke ontwikkeling bij een tiener
De puberteit van meiden begint bij ongeveer 10-11 jaar
• Menstruatie
Puberteit van meiden begint bij ongeveer 12-13 jaar
• Zaadlozing
Uit onderzoek is gebleken dat hoe vroeg iemand in de puberteit raakt invloed heeft op
zijn/haar psychologische gedachten.
Westerse normen bepalen meer en meer het ideaal
Seksualiteit is een belangrijke thema van de adolescentie
In Nederland is de gemiddelde ontmaagding van 17,1 jaar.
Invloed geldende normen en waarden***
• 47% van de 16-jarige meisjes en 20% van de jongens vindt zichzelf te dik
,• Als het gratis was, zou 1 op de 3 meisjes het uiterlijk willen laten verbeteren door een
cosmetisch chirurg
Seksuele oriëntatie: Holebi
• Tot 1973 was homoseksualiteit psychische stoornis in de DSM
• 4% van de mannen en 3% van de vrouwen is homo/lesbi
• 8-12% van pubers heeft seksuele contacten met zelfde geslacht
• Holebi’s hebben vaker psychische klachten en hebben last van discriminatie en
geweld
• Volledige ontdekking en acceptatie: 25-30 jaar
Cognitieve ontwikkeling:
Formeel-operationeel stadium (11 jaar +) Laatste fase van cognitieve groei
• Zelfreflectie (in boek: introspectie)
• Abstract en complex denken
• Hypothetisch denken
• Wat nou als....
• Zou het kunnen zijn dat....
à Ontwikkeling met name bepaald door cultuur, opvoeding en iq.
• Periode waar schizofrenie als eerst tot uiting komt
Het puberbrein is een volledige chaos; er is een andere biologische klok, moeilijk controle
houden, hormonen gieren door de lijk en een sterkere emotionele reactie.
De hersenen ontwikkelen zich tot 25 jaar
Na 16de jaar begint ontwikkeling van reorganisatie netwerken:
• Controle impulsiviteit
• Sociale vaardigheden
• Risico taxatie
Opbouw van het brein:
Centrale zenuwstelsel: hersenen + ruggenmerg
Grijze stof: Zenuwcellen, neuronen (verwerken van informatie)
Neemt af tijdens adolescentie
Witte stof: Zenuwbanen met myeline (informatie versturen via neurotransmitter)
Neemt toe tijdens adolescentie
, Synaptisch snoeiproces: Hierdoor minder goed in leren van compleet nieuwe dingen -> use it
or lose it
Emotionele brein: Lymbisch systeem
In adolescentie:
• Basale ganglia overactief: leren en beloning
• Amygdala: emoties, afkeerreactie, angst
• In combinatie met
• Onrijpe prefrontale cortex (‘controlecentrum’, afremmen impulsen)
à Gevoelig voor verslaving!
à Nodig: rationele afwegingen
Hormonale veranderingen:
• Toename oestrogeen en testosteron
• Melatonine: steeds later tijdstip afgegeven
• Energie piekt in middag/avond
• Door lichamelijke veranderingen (o.a. groeispurt): lichaam heeft MEER slaap nodig
à kan op chronisch slaaptekort
Aandacht voor het positieve; in de adolescentie zijn er ook veel positieve punten
Brein nog in ontwikkeling: Adolescenten kunnen zich beter aanpassen in een leerperiode
Jongeren zijn meer creatief, idealistisch en vindingrijk
Tijd tussen 15-25: ideaal om uit te blinken in sport, muziek, wetenschap
Volgens Piaget is het nodig om op zoek te gaan naar je onafhankelijkheid
Sociaal-emotionele ontwikkeling; identiteitscrisis (Erikson)
Wat kenmerkend is voor deze periode is dat identiteit heel erg beïnvloed wordt door sociale
omgeving; meer dan ooit
Er zijn verschillen tussen jongens en meisjes. Meisjes delen meer over emotioneel vlak dan
jongens. Ook is er een bepaalde afzetting tegen ouders
4x meer tijd wordt doorgebracht met gesprekken met leeftijdsgenoten dan met ouders.
De opvoeding die iemand heeft is ook in de puberteit belangrijk en heef invloed op geestelijke
gezondheid.
