Samenvatting
gedragsproblemen in de klas:
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Gedragsproblemen in de klas:...........................................................................................4
1.1 Probleemgedrag:..........................................................................................................................4
Verschil tussen gedragsprobleem en gedrags- (of ontwikkelings)stoornis:....................................4
Soorten probleemgedrag:...............................................................................................................5
Valkuilen bij het kijken naar probleemgedrag:...............................................................................5
Hoe ontstaat probleemgedrag:......................................................................................................5
1.2 De rol van de leerkracht:..............................................................................................................6
Niet het kind maar de leerkracht moet soms veranderen:.............................................................6
Wat kun je nog meer doen als leerkracht:......................................................................................6
Taalgebruik: dat lukt je toch niet dat lukt je nog niet: ...................................................................7
Voorspelbaar handelen:.................................................................................................................7
De leerkracht is een rolmodel:........................................................................................................7
1.3 Andere preventieve maatregelen:................................................................................................7
Preventief werken:.........................................................................................................................7
Benut het begin van het schooljaar:...............................................................................................8
Een goede groep maken:................................................................................................................9
Overtreding van de afspraak maar nog geen probleemgedrag:...................................................11
1.4 Als er toch gedragsproblemen voorkomen:................................................................................11
Stap 1: Informatie verzamelen over het gedrag (gedragsfunctieanalyse):...................................11
Welke functie heeft het gedrag voor het kind:.............................................................................12
Observatie-instrumenten:............................................................................................................12
Valkuilen bij het maken van een gedragsplan:.............................................................................12
Een plan maken:...........................................................................................................................12
Wat wil ik nu aanpakken:..............................................................................................................13
Interventietechieken: hoe kan ik de problemen nu aanpakken:..................................................13
Straffen:........................................................................................................................................14
De uitvoering: Basisvoorwaarden vooraf:.....................................................................................14
Evalueer je plan:...........................................................................................................................15
Het probleemgedrag blijkt hardnekkig: wat kan ik nu nog proberen?..........................................15
Het probleemgedrag is onoplosbaar:...........................................................................................15
Hoofdstuk 2: ADHD:..............................................................................................................................17
ADHD en de DSM 5:..........................................................................................................................17
2.1 De maatschappelijke discussie over het bestaan van ADHD:......................................................17
2.2 Kenmerken:................................................................................................................................17
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
, Hoe vaak komt het voor?..............................................................................................................17
Positieve kenmerken:...................................................................................................................17
ADHD en gedrag:..........................................................................................................................18
2.3 Comorbiditeit (samen voorkomen) met andere leer-en gedragsstoornissen:............................18
Comorbiditeit met ODD:...............................................................................................................19
Comorbiditeit met ASS (autismespectrumstoornis):....................................................................19
Comorbiditeit met een motorische stoornis, bijvoorbeeld DCD:..................................................19
2.4 Signaleren:..................................................................................................................................19
2.5 Wat kun je doen in de klas:.........................................................................................................19
Algemeen:.....................................................................................................................................20
De omgeving:................................................................................................................................20
De instructie:................................................................................................................................21
Leerkrachtinterventies:.................................................................................................................21
2.6 ADHD en leren:...........................................................................................................................21
Hoe lang kan het kind zich concentreren tijdens het werk?.........................................................21
De taak:........................................................................................................................................22
Na de taak:....................................................................................................................................22
Steun bij andere schoolvakken:....................................................................................................22
Sociaal-emotioneel:......................................................................................................................23
Huiswerk:......................................................................................................................................24
2.7 Voorkom de vicieuze valkuil:......................................................................................................24
2.8 Medicijnen in de klas:.................................................................................................................24
Hoofdstuk 3: ADD:................................................................................................................................25
3.1 ADD en de DSM-5:......................................................................................................................25
3.2 Kenmerken:................................................................................................................................25
Een onopvallende stoornis of toch niet?......................................................................................25
Comorbiditeit (samen voorkomen) met andere leer-en gedragsstoornissen:..............................26
Sociale situaties:...........................................................................................................................26
Een niet goed onderkend probleem: Meisjes met ADD:...............................................................26
3.3 Wat kun je doen in de klas?........................................................................................................26
Algemeen:.....................................................................................................................................26
De instructie:................................................................................................................................27
3.4 ADD en leren:..............................................................................................................................27
Tijdens de taakuitvoering:............................................................................................................27
Schrijven:......................................................................................................................................28
Lezen:...........................................................................................................................................28
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
, Rekenen:.......................................................................................................................................28
Aardrijkskunde:.............................................................................................................................28
Geschiedenis:................................................................................................................................28
Toetsen:........................................................................................................................................29
Gym:.............................................................................................................................................29
Expressievakken:..........................................................................................................................29
Spreekbeurten:.............................................................................................................................29
Huiswerk:......................................................................................................................................29
Sociaal emotioneel:......................................................................................................................29
Samenwerking met ouders en kind:.............................................................................................30
De overgang naar het voortgezet onderwijs:................................................................................30
Hoofdstuk 1: Gedragsproblemen in de klas:
1.1 Probleemgedrag:
Verschil tussen gedragsprobleem en gedrags- (of ontwikkelings)stoornis:
Stoornis:
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
gedragsproblemen in de klas:
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Gedragsproblemen in de klas:...........................................................................................4
1.1 Probleemgedrag:..........................................................................................................................4
Verschil tussen gedragsprobleem en gedrags- (of ontwikkelings)stoornis:....................................4
Soorten probleemgedrag:...............................................................................................................5
Valkuilen bij het kijken naar probleemgedrag:...............................................................................5
Hoe ontstaat probleemgedrag:......................................................................................................5
1.2 De rol van de leerkracht:..............................................................................................................6
Niet het kind maar de leerkracht moet soms veranderen:.............................................................6
Wat kun je nog meer doen als leerkracht:......................................................................................6
Taalgebruik: dat lukt je toch niet dat lukt je nog niet: ...................................................................7
Voorspelbaar handelen:.................................................................................................................7
De leerkracht is een rolmodel:........................................................................................................7
1.3 Andere preventieve maatregelen:................................................................................................7
Preventief werken:.........................................................................................................................7
Benut het begin van het schooljaar:...............................................................................................8
Een goede groep maken:................................................................................................................9
Overtreding van de afspraak maar nog geen probleemgedrag:...................................................11
1.4 Als er toch gedragsproblemen voorkomen:................................................................................11
Stap 1: Informatie verzamelen over het gedrag (gedragsfunctieanalyse):...................................11
Welke functie heeft het gedrag voor het kind:.............................................................................12
Observatie-instrumenten:............................................................................................................12
Valkuilen bij het maken van een gedragsplan:.............................................................................12
Een plan maken:...........................................................................................................................12
Wat wil ik nu aanpakken:..............................................................................................................13
Interventietechieken: hoe kan ik de problemen nu aanpakken:..................................................13
Straffen:........................................................................................................................................14
De uitvoering: Basisvoorwaarden vooraf:.....................................................................................14
Evalueer je plan:...........................................................................................................................15
Het probleemgedrag blijkt hardnekkig: wat kan ik nu nog proberen?..........................................15
Het probleemgedrag is onoplosbaar:...........................................................................................15
Hoofdstuk 2: ADHD:..............................................................................................................................17
ADHD en de DSM 5:..........................................................................................................................17
2.1 De maatschappelijke discussie over het bestaan van ADHD:......................................................17
2.2 Kenmerken:................................................................................................................................17
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
, Hoe vaak komt het voor?..............................................................................................................17
Positieve kenmerken:...................................................................................................................17
ADHD en gedrag:..........................................................................................................................18
2.3 Comorbiditeit (samen voorkomen) met andere leer-en gedragsstoornissen:............................18
Comorbiditeit met ODD:...............................................................................................................19
Comorbiditeit met ASS (autismespectrumstoornis):....................................................................19
Comorbiditeit met een motorische stoornis, bijvoorbeeld DCD:..................................................19
2.4 Signaleren:..................................................................................................................................19
2.5 Wat kun je doen in de klas:.........................................................................................................19
Algemeen:.....................................................................................................................................20
De omgeving:................................................................................................................................20
De instructie:................................................................................................................................21
Leerkrachtinterventies:.................................................................................................................21
2.6 ADHD en leren:...........................................................................................................................21
Hoe lang kan het kind zich concentreren tijdens het werk?.........................................................21
De taak:........................................................................................................................................22
Na de taak:....................................................................................................................................22
Steun bij andere schoolvakken:....................................................................................................22
Sociaal-emotioneel:......................................................................................................................23
Huiswerk:......................................................................................................................................24
2.7 Voorkom de vicieuze valkuil:......................................................................................................24
2.8 Medicijnen in de klas:.................................................................................................................24
Hoofdstuk 3: ADD:................................................................................................................................25
3.1 ADD en de DSM-5:......................................................................................................................25
3.2 Kenmerken:................................................................................................................................25
Een onopvallende stoornis of toch niet?......................................................................................25
Comorbiditeit (samen voorkomen) met andere leer-en gedragsstoornissen:..............................26
Sociale situaties:...........................................................................................................................26
Een niet goed onderkend probleem: Meisjes met ADD:...............................................................26
3.3 Wat kun je doen in de klas?........................................................................................................26
Algemeen:.....................................................................................................................................26
De instructie:................................................................................................................................27
3.4 ADD en leren:..............................................................................................................................27
Tijdens de taakuitvoering:............................................................................................................27
Schrijven:......................................................................................................................................28
Lezen:...........................................................................................................................................28
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
, Rekenen:.......................................................................................................................................28
Aardrijkskunde:.............................................................................................................................28
Geschiedenis:................................................................................................................................28
Toetsen:........................................................................................................................................29
Gym:.............................................................................................................................................29
Expressievakken:..........................................................................................................................29
Spreekbeurten:.............................................................................................................................29
Huiswerk:......................................................................................................................................29
Sociaal emotioneel:......................................................................................................................29
Samenwerking met ouders en kind:.............................................................................................30
De overgang naar het voortgezet onderwijs:................................................................................30
Hoofdstuk 1: Gedragsproblemen in de klas:
1.1 Probleemgedrag:
Verschil tussen gedragsprobleem en gedrags- (of ontwikkelings)stoornis:
Stoornis:
Samenvatting Esmee Wermink-de Vries Horeweg (2015)
