Theorie meidenvenijn:
Wat is het:
Voor mijn opdracht in het portfolio heb ik gebruik gemaakt van een groepsoverzicht vanuit KanVas
(hoort bij de Kanjertraining).
In mijn groepsoverzicht keek ik bewust naar welke meiden positief en negatief voor elkaar hebben
gekozen. Dit is belangrijk als je wilt nagaan of er sprake kan zijn van meidenvenijn. ‘Meidenvenijn is
het middel voor meisjes-meisjes om de rangorde te bepalen én te bewaken.’ (Visser, 2016, p. 11).
Meidenvenijn houdt volgens Visser (2016) in dat meiden gemene dingen over de ander zeggen.
Daarnaast is meidenvenijn zeer onopvallend. Het is vaak verborgen. Door meidenvenijn kan de sfeer
verpest worden in een groep. Het is gericht op het ondermijnen van de ander.
Kenmerken van meidenvenijn:
- Samenklitten
- Een ander buitensluiten
- Een ander negeren
- Valse opmerkingen maken
- Geheimen van een ander doorvertellen
- Geruchten over iemand verspreiden
- Roddelen
(Visser, 2016, p. 12-13)
Rollen binnen meidenvenijn:
Daarnaast zijn er verschillende rollen die de meiden in de pikorde kunnen aannemen.
- Koningin: is populair in de groep, veel meiden willen vriendinnen met haar zijn. Heeft
zelfvertrouwen en is nooit alleen. De hofdames zijn altijd bij haar om haar te beschermen en
de taken uit te voeren die zij opdraagt.
- Hofdame: voert taken uit voor de koningin. Is niets zonder haar koningin dus zal alles doen
om hofdame te blijven.
- Een subtype hofdame is er ééntje, de intrigante, die gevoelige informatie van andere
kinderen verzamelt. Ze verspreidt die om er zelf beter van te worden.
- Werksters: dit zijn de meelopers. Ze krijgen taken van de hofdames en de koningin. Ze willen
maar één ding en dat is bij de koningin horen. Het zijn vaak pleasers die de koningin en
hofdames imiteren om er daardoor bij te horen.
- Het mikpuntmeisje: Deze verzet zich tegen de kliek. De kliek wordt daardoor sterker. Dit
meisje wordt een buitenstaander. Het kan ook zijn dat het een ander populair meisje is dat
een bedreiging kan vormen voor de koningin.
- Omstanders: staan op een afstandje te kijken en zien steeds wat er gebeurt maar durven niet
in te grijpen. Ze willen niet zelf het mikpunt worden.
(Visser, 2016, p. 13, 20-22)
, Wat kun je eraan doen in de klas:
Visser (2016) geeft als advies bij beginnend, vermoedens van, of het al aanwezig zijn van
meidenvenijn om in te gaan op het onderwerp vriendschap. Hiervoor is het goed om een
oplossingsgerichte aanpak te hanteren. Zij zegt dat je door moet gaan met iets wat werkt, werkt iets
niet, doe dan wat anders en als iets goed is dat je er dan niet aan moet sleutelen. Ook is het
belangrijk om naar kleine stappen te kijken. Die kunnen voor een grote verandering zorgen. Het doel
van deze werkwijze is het geven van inzicht in het gedrag van de meiden. Dat ze zo ontdekken welke
gevolgen hun gedrag voor de rest van de groep is. Op bladzijde 50 staat uitgewerkt hoe verder
gewerkt moet worden met deze werkwijze. (Visser, 2016, p. 49-50)
Omdat er in mijn stageklas behoorlijk meidenvenijn speelde, koos ik ervoor om het onderwerp
'vriendschap' te behandelen bij het vak Christelijke levensbeschouwing. Daarom kon ik deze claim
combineren met de leerwerktaak die bij dat vak hoorde. Ook las ik in het sociogram af dat een groot
aantal leerlingen niet altijd gewaardeerd werd. Daarom maakte ik deze onderwerpskeuze.
Mijn aanpak i.c.m. een leerwerktaak/claim:
Ik heb het thema vriendschap gekoppeld aan een aantal Bijbelverhalen. Op basis daarvan heb ik een
aantal activiteiten uitgevoerd. Ik heb de beginsituatie bijgevoegd ter informatie.
In de tweede bijlage in de mail zie je hoe ik mijn groepsoverzicht heb geanalyseerd.
Bijbelverhalen:
Vriendschap:
In de eerste activiteit wordt het verhaal van David en Jonatan voorgelezen aan de leerlingen. Dit
wordt gedaan uit de Startbijbel. 1 Samuel 18 en 20 wordt verteld aan de leerlingen.
Een goede omgang met elkaar:
Tijdens de tweede activiteit horen de leerlingen het gedeelte uit de Bijbel met de 10 geboden. Dat
wordt verteld uit de Startbijbel. Exodus 20 wordt hierbij gelezen.
Beginsituatie:
Sociaal-emotioneel:
In deze groep zijn veel leerlingen echt vrienden van elkaar. Ze trekken na schooltijd veel met elkaar
op. Er zijn echter ook een aantal leerlingen die na schooltijd veel thuis zijn en niet echt vrienden
lijken te hebben. Daarnaast zijn er enkele leerlingen die samenwerken en het uiten van hun gevoel
lastig vinden.
De wijk waar de school staat is geen gemiddelde wijk. Er zijn veel zorgen over de veiligheid van de
kinderen die op straat spelen. Ook is de situatie bij de leerlingen thuis niet altijd gemiddeld. Er is
sprake van andere culturen waarin de opvoeding heel anders verloopt. Daarnaast spelen er veel
factoren als ziekte binnen de gezinnen, mentale gezondheid van ouders en alleenstaande ouders. De
leerlingen hebben dus niet altijd te maken met een liefdevolle, veilige of stabiele thuissituatie.
Kunnen dus gevallen zijn waarin de leerlingen geen sociale vaardigheden meekrijgen of waar thuis
aandacht aan besteedt wordt. Daarom is het juist in deze groep zo belangrijk om aan de sociale
vaardigheden te werken. Daarnaast kan voor deze leerlingen vriendschap zo belangrijk zijn. Ze
kunnen dan op elkaar steunen en bij elkaar terecht als het thuis even niet goed gaat. Dat brengt
positiviteit in de levens van de leerlingen en dat is ontzettend belangrijk voor de mentale gesteldheid
van deze leerlingen.
Tot slot zorgt een goede sociaal-emotionele ontwikkeling voor veiligheid. Als kinderen goed met
elkaar om kunnen gaan, ontwikkelt zich dit ook door als de kinderen ouder worden. Ze nemen het
gedrag weer mee de wijk in en geven een goed voorbeeld aan de ander. Een goed voorbeeld doet
goed volgen.
Wat is het:
Voor mijn opdracht in het portfolio heb ik gebruik gemaakt van een groepsoverzicht vanuit KanVas
(hoort bij de Kanjertraining).
In mijn groepsoverzicht keek ik bewust naar welke meiden positief en negatief voor elkaar hebben
gekozen. Dit is belangrijk als je wilt nagaan of er sprake kan zijn van meidenvenijn. ‘Meidenvenijn is
het middel voor meisjes-meisjes om de rangorde te bepalen én te bewaken.’ (Visser, 2016, p. 11).
Meidenvenijn houdt volgens Visser (2016) in dat meiden gemene dingen over de ander zeggen.
Daarnaast is meidenvenijn zeer onopvallend. Het is vaak verborgen. Door meidenvenijn kan de sfeer
verpest worden in een groep. Het is gericht op het ondermijnen van de ander.
Kenmerken van meidenvenijn:
- Samenklitten
- Een ander buitensluiten
- Een ander negeren
- Valse opmerkingen maken
- Geheimen van een ander doorvertellen
- Geruchten over iemand verspreiden
- Roddelen
(Visser, 2016, p. 12-13)
Rollen binnen meidenvenijn:
Daarnaast zijn er verschillende rollen die de meiden in de pikorde kunnen aannemen.
- Koningin: is populair in de groep, veel meiden willen vriendinnen met haar zijn. Heeft
zelfvertrouwen en is nooit alleen. De hofdames zijn altijd bij haar om haar te beschermen en
de taken uit te voeren die zij opdraagt.
- Hofdame: voert taken uit voor de koningin. Is niets zonder haar koningin dus zal alles doen
om hofdame te blijven.
- Een subtype hofdame is er ééntje, de intrigante, die gevoelige informatie van andere
kinderen verzamelt. Ze verspreidt die om er zelf beter van te worden.
- Werksters: dit zijn de meelopers. Ze krijgen taken van de hofdames en de koningin. Ze willen
maar één ding en dat is bij de koningin horen. Het zijn vaak pleasers die de koningin en
hofdames imiteren om er daardoor bij te horen.
- Het mikpuntmeisje: Deze verzet zich tegen de kliek. De kliek wordt daardoor sterker. Dit
meisje wordt een buitenstaander. Het kan ook zijn dat het een ander populair meisje is dat
een bedreiging kan vormen voor de koningin.
- Omstanders: staan op een afstandje te kijken en zien steeds wat er gebeurt maar durven niet
in te grijpen. Ze willen niet zelf het mikpunt worden.
(Visser, 2016, p. 13, 20-22)
, Wat kun je eraan doen in de klas:
Visser (2016) geeft als advies bij beginnend, vermoedens van, of het al aanwezig zijn van
meidenvenijn om in te gaan op het onderwerp vriendschap. Hiervoor is het goed om een
oplossingsgerichte aanpak te hanteren. Zij zegt dat je door moet gaan met iets wat werkt, werkt iets
niet, doe dan wat anders en als iets goed is dat je er dan niet aan moet sleutelen. Ook is het
belangrijk om naar kleine stappen te kijken. Die kunnen voor een grote verandering zorgen. Het doel
van deze werkwijze is het geven van inzicht in het gedrag van de meiden. Dat ze zo ontdekken welke
gevolgen hun gedrag voor de rest van de groep is. Op bladzijde 50 staat uitgewerkt hoe verder
gewerkt moet worden met deze werkwijze. (Visser, 2016, p. 49-50)
Omdat er in mijn stageklas behoorlijk meidenvenijn speelde, koos ik ervoor om het onderwerp
'vriendschap' te behandelen bij het vak Christelijke levensbeschouwing. Daarom kon ik deze claim
combineren met de leerwerktaak die bij dat vak hoorde. Ook las ik in het sociogram af dat een groot
aantal leerlingen niet altijd gewaardeerd werd. Daarom maakte ik deze onderwerpskeuze.
Mijn aanpak i.c.m. een leerwerktaak/claim:
Ik heb het thema vriendschap gekoppeld aan een aantal Bijbelverhalen. Op basis daarvan heb ik een
aantal activiteiten uitgevoerd. Ik heb de beginsituatie bijgevoegd ter informatie.
In de tweede bijlage in de mail zie je hoe ik mijn groepsoverzicht heb geanalyseerd.
Bijbelverhalen:
Vriendschap:
In de eerste activiteit wordt het verhaal van David en Jonatan voorgelezen aan de leerlingen. Dit
wordt gedaan uit de Startbijbel. 1 Samuel 18 en 20 wordt verteld aan de leerlingen.
Een goede omgang met elkaar:
Tijdens de tweede activiteit horen de leerlingen het gedeelte uit de Bijbel met de 10 geboden. Dat
wordt verteld uit de Startbijbel. Exodus 20 wordt hierbij gelezen.
Beginsituatie:
Sociaal-emotioneel:
In deze groep zijn veel leerlingen echt vrienden van elkaar. Ze trekken na schooltijd veel met elkaar
op. Er zijn echter ook een aantal leerlingen die na schooltijd veel thuis zijn en niet echt vrienden
lijken te hebben. Daarnaast zijn er enkele leerlingen die samenwerken en het uiten van hun gevoel
lastig vinden.
De wijk waar de school staat is geen gemiddelde wijk. Er zijn veel zorgen over de veiligheid van de
kinderen die op straat spelen. Ook is de situatie bij de leerlingen thuis niet altijd gemiddeld. Er is
sprake van andere culturen waarin de opvoeding heel anders verloopt. Daarnaast spelen er veel
factoren als ziekte binnen de gezinnen, mentale gezondheid van ouders en alleenstaande ouders. De
leerlingen hebben dus niet altijd te maken met een liefdevolle, veilige of stabiele thuissituatie.
Kunnen dus gevallen zijn waarin de leerlingen geen sociale vaardigheden meekrijgen of waar thuis
aandacht aan besteedt wordt. Daarom is het juist in deze groep zo belangrijk om aan de sociale
vaardigheden te werken. Daarnaast kan voor deze leerlingen vriendschap zo belangrijk zijn. Ze
kunnen dan op elkaar steunen en bij elkaar terecht als het thuis even niet goed gaat. Dat brengt
positiviteit in de levens van de leerlingen en dat is ontzettend belangrijk voor de mentale gesteldheid
van deze leerlingen.
Tot slot zorgt een goede sociaal-emotionele ontwikkeling voor veiligheid. Als kinderen goed met
elkaar om kunnen gaan, ontwikkelt zich dit ook door als de kinderen ouder worden. Ze nemen het
gedrag weer mee de wijk in en geven een goed voorbeeld aan de ander. Een goed voorbeeld doet
goed volgen.
