Ondernemingsrecht werkgroepen
Week 1
Vraag 1
Vul de onderstaande tabel in.
Geschikt voor
Wettelijk geregeld? Betreft het een Wie is eigenaar van
Rechtsvormen ondernemings-
Waar? rechtspersoon? de onderneming?
activiteiten?
Nee Nee Ja Eigenaar
Eenmanszaak
Artikel 7A:1655 Nee, Ja Maten
Maatschap BW personenvennootsc
hap
16 WvK Nee, Ja Vennoten
Vennootschap personenvennootsc
onder firma (VOF) hap
19 WvK Nee, Ja Commanditaire
Commanditaire personenvennootsc vennoten
vennootschap (CV) hap
Artikel 2:64 BW Ja Ja Aandeelhouders
Naamloze
vennootschap (NV)
Artikel 2:175 BW Ja Ja Aandeelhouders
Besloten
vennootschap (BV)
Artikel 2:53 BW Ja Ja
Coöperatie Leden
Onderlinge Artikel 2:53 lid 2 Ja Ja Leden
waarborgmaatscha BW
ppij (OWM)
Artikel 2:26 BW Ja Nee Leden
Vereniging
Artikel 2:285 BW Ja Nee Stichtingsbestuur
Stichting
CASUS – IJssalon Giovanni
De uit Napels afkomstige Giovanni heeft al sinds jaar en dag een goedlopende ijssalon aan het Beukenplein in
Amsterdam. Giovanni drijft zijn onderneming in de vorm van een eenmanszaak en zijn kinderen Viola en
Roberto werken op basis van een arbeidsovereenkomst in de ijssalon. Giovanni vindt dat het tijd is om het wat
rustiger aan te doen en zijn kinderen willen het bedrijf graag overnemen. Giovanni, Viola en Roberto maken de
volgende afspraken: Giovanni zal op de achtergrond als adviseur bij de onderneming betrokken zijn maar niet
langer in de ijssalon werken, Viola en Roberto zullen het gezicht van de onderneming zijn. Giovanni zal wel
meedelen in de winsten van de onderneming. Het lijkt het drietal verstandig om de juridische organisatie van de
onderneming goed te regelen. Ze raadplegen de website van de Kamer van Koophandel waar veel nuttige
informatie is te vinden. Op basis daarvan denken ze dat zowel een besloten vennootschap (BV) als een
commanditaire vennootschap (CV) een geschikte rechtsvorm zou kunnen zijn voor de ijssalon.
Vraag 3
,Lees HR ’t Brouwertje. Welke verduidelijking heeft de Hoge Raad in ’t Brouwertje gegeven over de systematiek
van art. 25 HrgW 2007?
Het moment van het sluiten van de overeenkomst is bepalend voor de eventuele bescherming. Een fout in het
handelsregister kan een derde niet worden tegengeworpen.
Vraag 4
Lees HR Bodam en focus op de overwegingen die gaan over de werking van het Handelsregister (in week 5
bestuderen wij dit arrest opnieuw in verband met de aansprakelijkheid van commissarissen). Leg uit welke
verduidelijking de Hoge Raad in het arrest Bodam heeft gegeven over de kring van onkundige derden die door
art. 25 HrgW 2007 worden beschermd.
Een curator geldt niet als derde tegen wie de fout in het handelsregister niet kan worden tegengeworpen.
Discussievraag
In de Kern van het ondernemingsrecht wordt uitgelegd dat een onderneming ook gedreven kan worden in de
vorm van een concern. Wat is een concern, en op welke wijze denk je dat de moedervennootschap leiding geeft
aan de groep?
Een concern is een moederbedrijf, met daaronder verschillende dochterondernemingen die door de moeder
gerund worden.
Week 2
CASUS – IJssalon Giovanni
(Zie casus werkgroep opdrachten week 1)
Giovanni, Viola en Roberto (zie week 1) drijven sinds 1 november 2023 hun onderneming in de vorm van een
CV, waarbij Viola en Roberto beherend vennoot zijn en Giovanni commanditair vennoot is.
Vraag 1a
Welke rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen hebben de vennoten destijds moeten verrichten voor de
geldige totstandkoming van de CV?
Artikel 19 – 21 WvK gaat over de CV
Wetboek van Koophandel
Door een authentieke of onderhandse akte de vennootschap oprichten. Dat is niet verplicht, maar het is wel
handig om het op papier te zetten.
CV is bijzondere vorm van vof en vof is een bijzondere vorm van maatschap.
Maatschap: artikel 7A:1655 BW: drie voorwaarden
a. Overeenkomst tot samenwerking (op voet van gelijkheid/gelijkwaardigheid) en dit betekent dat alle
vennoten bij beslissingen betrokken worden
b. Inbreng
c. Verdelen voordeel
Boek 3 en boek 6: daar worden de gewone overeenkomsten geregeld. Boek 3 en 6 zijn van toepassing tenzij daar
in boek 7A vanaf wordt geweken. Boek 7A is dan geldig, tenzij in het WvK daarin vanaf wordt geweken.
a. Overeenkomst tot samenwerking
Wat moet er gebeuren tussen de bestaande arbeidsovereenkomsten tussen de drie? Die moeten beëindigd
worden, want arbeidsovereenkomsten zijn niet gelijkwaardig. Ze gaan een CV aan op grond van
gelijkwaardigheid. Er mag geen hiërarchische verhouding zijn.
b. Inbreng (artikel 7A:1655 BW en 7A:1662 BW en 7A:1670 BW)
Als Viola steeds zegt dat ze gaat inbrengen, maar ze doet het maar niet. Wat kunnen de anderen doen?
Het is een overeenkomst dus de anderen kunnen nakoming vorderen als Viola zich niet aan de afspraken
houdt (artikel 3:296 BW?).
Als je niks anders afspreekt is jouw inbreng relevant voor jouw winstaandeel.
Stel ze brengen allemaal iets in, in juridische eigendom. Dan ontstaat hier een goederenrechtelijke
gemeenschap. Dat staat in boek 3, titel 7 (let ook op artikel 3:189 BW).
o Dit wordt een gebonden gemeenschap (artikel 3:191 BW, dit volgt uit de aard van de
overeenkomst) = zodra ze allemaal iets inbrengen, moet dit bij elkaar blijven en mogen ze het
er niet uithalen.
, o Het bijeengebrachte vermogen noemen we een afgescheiden vermogen. Het is afgescheiden
van je privé vermogen. Wat bedoelen we daarmee? Privé schuldeisers kunnen zich niet meer
verhalen op dit (vennootschaps)vermogen.
o Zaakschuldeisers (iemand die een vordering heeft op de CV, door een overeenkomst tussen de
CV en de zaakscrediteur) is bevoegd zich te verhalen op het vennootschappelijk vermogen.
o Privé schuldeiser kan zich alleen op het echte privé vermogen verhalen en niet op de CV of het
vermogen in de CV.
o Alleen de zaakschuldeiser (die een verbintenis heeft met de CV) kan zich verhalen op het
vennootschappelijk vermogen én op het privé vermogen (artikel 18 WvK). Maar niet op dat
van de commandite (artikel 19 lid 1 WvK).
o Artikel 7A:1683 BW: een privé schuldeisers kan toch bij het vermogen van een vennoot
(bijvoorbeeld Viola) komen als zij al haar vermogen in de vennootschap heeft gebracht door
faillissement van Viola aan te vragen. De vennootschap wordt dan ontbonden en dan moeten
de schuldeisers worden betaald en wat over is wordt verdeeld over de vennoten en dan kan de
privé schuldeiser geld bij Viola ophalen.
c. Verdelen voordeel
Artikel 7A:1670 (lid 2) en 7A:1672 BW
o Artikel 7A:1670 lid 2: nijverheid betekent arbeid. Iemand die dag en nacht heeft gewerkt en
iemand die slechts wat kopjes inbrengt worden gelijk verdeeld. Je moet zelf afspraken maken
anders val je terug op boek 7A en dat is niet heel gunstig.
o Artikel 7A:1670 lid 1: verliezen en winsten worden allemaal gedeeld. Het WvK heeft een
bijzondere bepalen voor de commanditaire vennoot (artikel 20 lid 3 WvK): een commanditair
vennoot zegt van tevoren x bedrag in te brengen en hoeft niet mee te delen in de verliezen.
(streep het woordje schade weg in de wettekst, het gaat niet over aansprakelijkheid, maar over
interne draagplicht van de verliezen). De commanditaire vennoot is dus beperkt draagplichtig,
de andere vennoten niet. Dit zegt niets over meedelen in de winsten.
Artikel 16 WvK (Vof): een vof is een
Maatschap
Bedrijf
Gemeenschappelijke naam
Artikel 19 lid 1 WvK (CV): een cv is een
Bijzondere vorm van de vof waarbij je beherende vennoten hebt die hoofdelijk extern aansprakelijk zijn
en een commanditaire vennoot die dat niet is
Voor de totstandkoming van de CV moet je dus eerst de maatschap behandelen en dan de vof en dan kom je uit
bij een cv.
Een BV is een rechtspersoon (artikel 2:5 BW).
Het aangaan van een personenvennootschap is veel makkelijker dan het oprichten van een BV, dan moet je
helemaal naar een notaris etc.
Een van de door Giovanni in de CV in te brengen vermogensbestanddelen is Giovanni’s pand aan het
Beukenplein waaruit de ijssalon wordt geëxploiteerd. Giovanni wil graag eigenaar van het pand blijven. De
vennoten spreken af dat eventuele waardestijgingen of waardedalingen van het pand de vennootschap ten goede
of ten laste zullen komen.
Vraag 1b
Welke verschillende wijzen van inbreng zijn er en welke wijze van inbrengen van het pand sluit bet beste aan bij
de wensen van Giovanni, Viola en Roberto?
Wijzen van inbreng
1. Juridische inbreng
2. Genot inbrengen
a. Zuiver genot
b. Economische eigendom
1. Juridische inbreng
Het pand komt in de gemeenschap en iedereen wordt mede eigenaar
Artikel 3:83 en 3:89 BW
Week 1
Vraag 1
Vul de onderstaande tabel in.
Geschikt voor
Wettelijk geregeld? Betreft het een Wie is eigenaar van
Rechtsvormen ondernemings-
Waar? rechtspersoon? de onderneming?
activiteiten?
Nee Nee Ja Eigenaar
Eenmanszaak
Artikel 7A:1655 Nee, Ja Maten
Maatschap BW personenvennootsc
hap
16 WvK Nee, Ja Vennoten
Vennootschap personenvennootsc
onder firma (VOF) hap
19 WvK Nee, Ja Commanditaire
Commanditaire personenvennootsc vennoten
vennootschap (CV) hap
Artikel 2:64 BW Ja Ja Aandeelhouders
Naamloze
vennootschap (NV)
Artikel 2:175 BW Ja Ja Aandeelhouders
Besloten
vennootschap (BV)
Artikel 2:53 BW Ja Ja
Coöperatie Leden
Onderlinge Artikel 2:53 lid 2 Ja Ja Leden
waarborgmaatscha BW
ppij (OWM)
Artikel 2:26 BW Ja Nee Leden
Vereniging
Artikel 2:285 BW Ja Nee Stichtingsbestuur
Stichting
CASUS – IJssalon Giovanni
De uit Napels afkomstige Giovanni heeft al sinds jaar en dag een goedlopende ijssalon aan het Beukenplein in
Amsterdam. Giovanni drijft zijn onderneming in de vorm van een eenmanszaak en zijn kinderen Viola en
Roberto werken op basis van een arbeidsovereenkomst in de ijssalon. Giovanni vindt dat het tijd is om het wat
rustiger aan te doen en zijn kinderen willen het bedrijf graag overnemen. Giovanni, Viola en Roberto maken de
volgende afspraken: Giovanni zal op de achtergrond als adviseur bij de onderneming betrokken zijn maar niet
langer in de ijssalon werken, Viola en Roberto zullen het gezicht van de onderneming zijn. Giovanni zal wel
meedelen in de winsten van de onderneming. Het lijkt het drietal verstandig om de juridische organisatie van de
onderneming goed te regelen. Ze raadplegen de website van de Kamer van Koophandel waar veel nuttige
informatie is te vinden. Op basis daarvan denken ze dat zowel een besloten vennootschap (BV) als een
commanditaire vennootschap (CV) een geschikte rechtsvorm zou kunnen zijn voor de ijssalon.
Vraag 3
,Lees HR ’t Brouwertje. Welke verduidelijking heeft de Hoge Raad in ’t Brouwertje gegeven over de systematiek
van art. 25 HrgW 2007?
Het moment van het sluiten van de overeenkomst is bepalend voor de eventuele bescherming. Een fout in het
handelsregister kan een derde niet worden tegengeworpen.
Vraag 4
Lees HR Bodam en focus op de overwegingen die gaan over de werking van het Handelsregister (in week 5
bestuderen wij dit arrest opnieuw in verband met de aansprakelijkheid van commissarissen). Leg uit welke
verduidelijking de Hoge Raad in het arrest Bodam heeft gegeven over de kring van onkundige derden die door
art. 25 HrgW 2007 worden beschermd.
Een curator geldt niet als derde tegen wie de fout in het handelsregister niet kan worden tegengeworpen.
Discussievraag
In de Kern van het ondernemingsrecht wordt uitgelegd dat een onderneming ook gedreven kan worden in de
vorm van een concern. Wat is een concern, en op welke wijze denk je dat de moedervennootschap leiding geeft
aan de groep?
Een concern is een moederbedrijf, met daaronder verschillende dochterondernemingen die door de moeder
gerund worden.
Week 2
CASUS – IJssalon Giovanni
(Zie casus werkgroep opdrachten week 1)
Giovanni, Viola en Roberto (zie week 1) drijven sinds 1 november 2023 hun onderneming in de vorm van een
CV, waarbij Viola en Roberto beherend vennoot zijn en Giovanni commanditair vennoot is.
Vraag 1a
Welke rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen hebben de vennoten destijds moeten verrichten voor de
geldige totstandkoming van de CV?
Artikel 19 – 21 WvK gaat over de CV
Wetboek van Koophandel
Door een authentieke of onderhandse akte de vennootschap oprichten. Dat is niet verplicht, maar het is wel
handig om het op papier te zetten.
CV is bijzondere vorm van vof en vof is een bijzondere vorm van maatschap.
Maatschap: artikel 7A:1655 BW: drie voorwaarden
a. Overeenkomst tot samenwerking (op voet van gelijkheid/gelijkwaardigheid) en dit betekent dat alle
vennoten bij beslissingen betrokken worden
b. Inbreng
c. Verdelen voordeel
Boek 3 en boek 6: daar worden de gewone overeenkomsten geregeld. Boek 3 en 6 zijn van toepassing tenzij daar
in boek 7A vanaf wordt geweken. Boek 7A is dan geldig, tenzij in het WvK daarin vanaf wordt geweken.
a. Overeenkomst tot samenwerking
Wat moet er gebeuren tussen de bestaande arbeidsovereenkomsten tussen de drie? Die moeten beëindigd
worden, want arbeidsovereenkomsten zijn niet gelijkwaardig. Ze gaan een CV aan op grond van
gelijkwaardigheid. Er mag geen hiërarchische verhouding zijn.
b. Inbreng (artikel 7A:1655 BW en 7A:1662 BW en 7A:1670 BW)
Als Viola steeds zegt dat ze gaat inbrengen, maar ze doet het maar niet. Wat kunnen de anderen doen?
Het is een overeenkomst dus de anderen kunnen nakoming vorderen als Viola zich niet aan de afspraken
houdt (artikel 3:296 BW?).
Als je niks anders afspreekt is jouw inbreng relevant voor jouw winstaandeel.
Stel ze brengen allemaal iets in, in juridische eigendom. Dan ontstaat hier een goederenrechtelijke
gemeenschap. Dat staat in boek 3, titel 7 (let ook op artikel 3:189 BW).
o Dit wordt een gebonden gemeenschap (artikel 3:191 BW, dit volgt uit de aard van de
overeenkomst) = zodra ze allemaal iets inbrengen, moet dit bij elkaar blijven en mogen ze het
er niet uithalen.
, o Het bijeengebrachte vermogen noemen we een afgescheiden vermogen. Het is afgescheiden
van je privé vermogen. Wat bedoelen we daarmee? Privé schuldeisers kunnen zich niet meer
verhalen op dit (vennootschaps)vermogen.
o Zaakschuldeisers (iemand die een vordering heeft op de CV, door een overeenkomst tussen de
CV en de zaakscrediteur) is bevoegd zich te verhalen op het vennootschappelijk vermogen.
o Privé schuldeiser kan zich alleen op het echte privé vermogen verhalen en niet op de CV of het
vermogen in de CV.
o Alleen de zaakschuldeiser (die een verbintenis heeft met de CV) kan zich verhalen op het
vennootschappelijk vermogen én op het privé vermogen (artikel 18 WvK). Maar niet op dat
van de commandite (artikel 19 lid 1 WvK).
o Artikel 7A:1683 BW: een privé schuldeisers kan toch bij het vermogen van een vennoot
(bijvoorbeeld Viola) komen als zij al haar vermogen in de vennootschap heeft gebracht door
faillissement van Viola aan te vragen. De vennootschap wordt dan ontbonden en dan moeten
de schuldeisers worden betaald en wat over is wordt verdeeld over de vennoten en dan kan de
privé schuldeiser geld bij Viola ophalen.
c. Verdelen voordeel
Artikel 7A:1670 (lid 2) en 7A:1672 BW
o Artikel 7A:1670 lid 2: nijverheid betekent arbeid. Iemand die dag en nacht heeft gewerkt en
iemand die slechts wat kopjes inbrengt worden gelijk verdeeld. Je moet zelf afspraken maken
anders val je terug op boek 7A en dat is niet heel gunstig.
o Artikel 7A:1670 lid 1: verliezen en winsten worden allemaal gedeeld. Het WvK heeft een
bijzondere bepalen voor de commanditaire vennoot (artikel 20 lid 3 WvK): een commanditair
vennoot zegt van tevoren x bedrag in te brengen en hoeft niet mee te delen in de verliezen.
(streep het woordje schade weg in de wettekst, het gaat niet over aansprakelijkheid, maar over
interne draagplicht van de verliezen). De commanditaire vennoot is dus beperkt draagplichtig,
de andere vennoten niet. Dit zegt niets over meedelen in de winsten.
Artikel 16 WvK (Vof): een vof is een
Maatschap
Bedrijf
Gemeenschappelijke naam
Artikel 19 lid 1 WvK (CV): een cv is een
Bijzondere vorm van de vof waarbij je beherende vennoten hebt die hoofdelijk extern aansprakelijk zijn
en een commanditaire vennoot die dat niet is
Voor de totstandkoming van de CV moet je dus eerst de maatschap behandelen en dan de vof en dan kom je uit
bij een cv.
Een BV is een rechtspersoon (artikel 2:5 BW).
Het aangaan van een personenvennootschap is veel makkelijker dan het oprichten van een BV, dan moet je
helemaal naar een notaris etc.
Een van de door Giovanni in de CV in te brengen vermogensbestanddelen is Giovanni’s pand aan het
Beukenplein waaruit de ijssalon wordt geëxploiteerd. Giovanni wil graag eigenaar van het pand blijven. De
vennoten spreken af dat eventuele waardestijgingen of waardedalingen van het pand de vennootschap ten goede
of ten laste zullen komen.
Vraag 1b
Welke verschillende wijzen van inbreng zijn er en welke wijze van inbrengen van het pand sluit bet beste aan bij
de wensen van Giovanni, Viola en Roberto?
Wijzen van inbreng
1. Juridische inbreng
2. Genot inbrengen
a. Zuiver genot
b. Economische eigendom
1. Juridische inbreng
Het pand komt in de gemeenschap en iedereen wordt mede eigenaar
Artikel 3:83 en 3:89 BW
