H1 §‘Now you see it, now you don’t’
476 n. Chr
Germaanse troepen
Begin 7e eeuw v. Chr vallen Rome binnen. De
De stad Rome werd keizer werd gedwongen
gesticht. Aanvankelijk 27 v. Chr af te treden en dit leidde
geregeerd door De Senaat roept tot 'de val van het
monarchen Augustus uit tot keizer Romeinse Rijk'
+- 509 v. Chr 285 n. Chr 1453
Rome verandert in een Het Romeinse Rijk Val van het oostelijk
republiek, waarin een werd verdeeld in een deel van het Romeinse
senaat (een vergadering westelijk en een Rijk, met als hoofdstad
van oudsten) jaarlijks oostelijk deel. Deze Constantinopel, na de
twee openbare verdeling is verovering door
magistraten (consuls) gerechtvaardigd door de Ottomaanse stammen
aanstelde om de enorme omvang van de
gemeenschpa te gebieden onder
besturen Romeinse controle, die
geleidelijk politiek
belang kregen.
1
, H1 §Ancient Courts and Divine Judgement
A an v an k elijk w as h et
H et R o m e in se re c h t g eb ru ik v an D it o p k o m en d e rech t
b eg o n als e e n sy ste em rech tb an k en o p io n eel w erd g eid en tificeerd als
o m co n flicte n tu ssen en w as d e in stem m in g h et iu s civ ile (= h et
in d iv id u e n te v an eisers en g ed aag d en g em een sch ap srech t/ h et
b eslec h te n . v ereist. rech t v an d e civ itas).
H et w as vanaf N a v erlo o p v an tijd In d e arch aïsch e p erio d e
a rc h a ïsc h e tijd e n (8 e to t k reg en rech tb an k en k o n d en zo w el
4 e ee u w v. C h r) g e ric h t ex tra b ev o eg d h ed en rech tsv rag en als
op de w aard o o r zij feitelijk e co n flicten
v e ra n tw o o rd e lijk h e id p ro cesp artijen er so m s w o rd en v o o rg eleg d aan
v a n d e sa m e n le v in g o m to e k o n d en d w in g en een lich aam (co lleg e)
d e o rd e te w a a rb o rg e n . v o o r h en te v ersch ijn en v an p a triciërs d ie
D it w e rd g e d aa n d o o r te en h en b eslissin g en tev en s p riesters
v o o rz ie n in o p leg g en . (p o n tifices) w aren .
m e c h an ism e n d ie D eze p atriciërs w aren
e rv o o r z o rg e n d a t b ew ak ers v an
d e g en e n d ie h e t er n ie t g em een sch ap p elijk e
m e e ee n s w a re n v e rh a a l n o rm en en ex p erts in
k o n d e n h a len b ij d e ritu ele u itv o erin g en . Z e
re c h tb a n k (in p la a ts v a n o o rd eeld en o v er d e
g e w eld te g e b ru ik e n ). v raag o f b ep aald e
g ed rag in g en in
o v ereen stem m in g
w aren m et d e so ciale
v erw ach tin g en en ze
steld en v o o r w at er
g ed aan k o n w ro d en o m
g en ezin g te v erk rijg en .
2
, H1 §Ancient Courts and Divine Judgement
Eind 4e eeuw /begin 3e eeuw
v. C hr
Priesters w erden niet m eer
gezien als degene het best in
staat om de instructies van de
5e eeuw v. C hr W e t der Tw aalf Ta felen te
Patriciërs die als pontificaal W e t der Tw aalf Ta felen : begrijpen en hun instructies
dienden volgden m ondelinge opgeschreven om het uit te voeren. Seculiere
tradities die ongeschreven m onopolie van priesters officieren begonnen de plaats
gew oonten (m os) vastlegden (pontifices) te verm inderen van priesters in te nem en. H et
die zow el religieus als door de w et beter bekend te geven van antw oorden
seculier (niet-religieus) m aken. D e W e t der Tw aalf (responsa) op w at de w et
georiënteerd w aren. Ta felen is een lijst van inhield w erd een
Pontifices (priesters) gaven verplichtingen (w aaronder de aristocratisch voorrecht dat
hun kennis door van de ene verplichting voor de niet langer gebaseerd w as op
generatie op de volgende. rechtbank te verschijnen). religieuze expertise.
D e w et w as rigide en D e publicatie van de W e t der
form eel. Er w as een gesloten Tw aalf Ta felen w as een
lijst van rechtsvorderingen belangrijk keerpunt in de
(legis actiones) w aarop geschiedenis van het
procespartijen zich konden R om einse recht, niet alleen
beroepen. Ve rschillende om dat een geheim e w et
oorzaken van actie brachten (gedeeld door priesters)
verschillende procesures m et openbaar w erd gem aakt,
zich m ee, w aarbij som m ige m aar ook om dat het de
eisers naar een rechter verschijning m arkeerde van
w erden gestuurd en som m ige lex (= een w et die te
eisers gelijk onderscheiden w as van de
schadevergoeding konden religieuze orde die door
krijgen. B ij het inroepen van priesters w erd
deze rechtsvorderingen m oest gecontroleerd). D eze w et
een (van oorsprong religieus) w erkt niet tussen de
ritueel nauw keurig w orden gem eenschap en haar goden,
gevolgd. m aar tussen de leden van de
gem eenschap.
3
, H1 §The Rise of Civil Litigation
Va naf 367 v. C hr
Speciale functionarissen
genaam d praetors
(p raetor urban us) 3e eeuw v. C hr
w erden jaarlijks B ij het eerste deel, L os van de verdeling
benoem d om toezicht te genaam d in iure van rechtspraak in tw ee
houden op de resolutie ('binn en de w et'), delen w as er nog een
van conflicten. beslisten praetors over belangrijke
A anvakelijk volgden de ontvankelijkheid van ontw ikkeling: de
praetors bestaande de zaak en w elke introductie van nieuw e
procedures, w aarbij ze rem edie zou m oeten oorzaken van actie.
ervoor zorg den dat de w orden gegeven. D it Praetors w erden niet
jusite oorzaak van actie deel had betrekking op langer gedw ongen om
w erd gebruikt (en op de het identificeren van de oude oorzaken van
juiste m anier). K ort juridische kw esties die actie en de religieuze
daarna w erden op het spel stonden en rituelen te volgen die
belangrijke w ijzigingen het passende het w erk van priesters
aangebracht. rechtsm iddel dom ineren.
D e eerste w ijziging w as In het tw eede deel, Praetors w aren nu vrij
de verdeling van genaam d apu d iudicem om nieuw e oplossingen
rechtspraak in tw ee ('in aanw ezigheid van te bedenken die zow el
afzonderlijke delen: een rechter'), vond de de ontvankelijkheid van
rechtsvragen en daadw erkelijke zaken om vatten als de
feitelijke vragen. berechting plaats. D e soorten rechtsm iddelen
voorzitter van de die de rechtbanken
rechtbank (iu dex) zouden bieden. D it is
m oest de feiten van de begonnen als een
zaak vaststellen. H ij procedure gericht op
hoort partijen en berechting van
overw eegt het conflicten w aarbij
bew ijsm ateriaal. H ierna buitenlanders betrokken
ging hij door m et het w aren, die niet in
toepassen van de aanm erking kw am en
oplossing die de praetor voor rechtsvordering
in de vorige fase had voorbehouden aan
geïdentificeerd. burg ers.
4
476 n. Chr
Germaanse troepen
Begin 7e eeuw v. Chr vallen Rome binnen. De
De stad Rome werd keizer werd gedwongen
gesticht. Aanvankelijk 27 v. Chr af te treden en dit leidde
geregeerd door De Senaat roept tot 'de val van het
monarchen Augustus uit tot keizer Romeinse Rijk'
+- 509 v. Chr 285 n. Chr 1453
Rome verandert in een Het Romeinse Rijk Val van het oostelijk
republiek, waarin een werd verdeeld in een deel van het Romeinse
senaat (een vergadering westelijk en een Rijk, met als hoofdstad
van oudsten) jaarlijks oostelijk deel. Deze Constantinopel, na de
twee openbare verdeling is verovering door
magistraten (consuls) gerechtvaardigd door de Ottomaanse stammen
aanstelde om de enorme omvang van de
gemeenschpa te gebieden onder
besturen Romeinse controle, die
geleidelijk politiek
belang kregen.
1
, H1 §Ancient Courts and Divine Judgement
A an v an k elijk w as h et
H et R o m e in se re c h t g eb ru ik v an D it o p k o m en d e rech t
b eg o n als e e n sy ste em rech tb an k en o p io n eel w erd g eid en tificeerd als
o m co n flicte n tu ssen en w as d e in stem m in g h et iu s civ ile (= h et
in d iv id u e n te v an eisers en g ed aag d en g em een sch ap srech t/ h et
b eslec h te n . v ereist. rech t v an d e civ itas).
H et w as vanaf N a v erlo o p v an tijd In d e arch aïsch e p erio d e
a rc h a ïsc h e tijd e n (8 e to t k reg en rech tb an k en k o n d en zo w el
4 e ee u w v. C h r) g e ric h t ex tra b ev o eg d h ed en rech tsv rag en als
op de w aard o o r zij feitelijk e co n flicten
v e ra n tw o o rd e lijk h e id p ro cesp artijen er so m s w o rd en v o o rg eleg d aan
v a n d e sa m e n le v in g o m to e k o n d en d w in g en een lich aam (co lleg e)
d e o rd e te w a a rb o rg e n . v o o r h en te v ersch ijn en v an p a triciërs d ie
D it w e rd g e d aa n d o o r te en h en b eslissin g en tev en s p riesters
v o o rz ie n in o p leg g en . (p o n tifices) w aren .
m e c h an ism e n d ie D eze p atriciërs w aren
e rv o o r z o rg e n d a t b ew ak ers v an
d e g en e n d ie h e t er n ie t g em een sch ap p elijk e
m e e ee n s w a re n v e rh a a l n o rm en en ex p erts in
k o n d e n h a len b ij d e ritu ele u itv o erin g en . Z e
re c h tb a n k (in p la a ts v a n o o rd eeld en o v er d e
g e w eld te g e b ru ik e n ). v raag o f b ep aald e
g ed rag in g en in
o v ereen stem m in g
w aren m et d e so ciale
v erw ach tin g en en ze
steld en v o o r w at er
g ed aan k o n w ro d en o m
g en ezin g te v erk rijg en .
2
, H1 §Ancient Courts and Divine Judgement
Eind 4e eeuw /begin 3e eeuw
v. C hr
Priesters w erden niet m eer
gezien als degene het best in
staat om de instructies van de
5e eeuw v. C hr W e t der Tw aalf Ta felen te
Patriciërs die als pontificaal W e t der Tw aalf Ta felen : begrijpen en hun instructies
dienden volgden m ondelinge opgeschreven om het uit te voeren. Seculiere
tradities die ongeschreven m onopolie van priesters officieren begonnen de plaats
gew oonten (m os) vastlegden (pontifices) te verm inderen van priesters in te nem en. H et
die zow el religieus als door de w et beter bekend te geven van antw oorden
seculier (niet-religieus) m aken. D e W e t der Tw aalf (responsa) op w at de w et
georiënteerd w aren. Ta felen is een lijst van inhield w erd een
Pontifices (priesters) gaven verplichtingen (w aaronder de aristocratisch voorrecht dat
hun kennis door van de ene verplichting voor de niet langer gebaseerd w as op
generatie op de volgende. rechtbank te verschijnen). religieuze expertise.
D e w et w as rigide en D e publicatie van de W e t der
form eel. Er w as een gesloten Tw aalf Ta felen w as een
lijst van rechtsvorderingen belangrijk keerpunt in de
(legis actiones) w aarop geschiedenis van het
procespartijen zich konden R om einse recht, niet alleen
beroepen. Ve rschillende om dat een geheim e w et
oorzaken van actie brachten (gedeeld door priesters)
verschillende procesures m et openbaar w erd gem aakt,
zich m ee, w aarbij som m ige m aar ook om dat het de
eisers naar een rechter verschijning m arkeerde van
w erden gestuurd en som m ige lex (= een w et die te
eisers gelijk onderscheiden w as van de
schadevergoeding konden religieuze orde die door
krijgen. B ij het inroepen van priesters w erd
deze rechtsvorderingen m oest gecontroleerd). D eze w et
een (van oorsprong religieus) w erkt niet tussen de
ritueel nauw keurig w orden gem eenschap en haar goden,
gevolgd. m aar tussen de leden van de
gem eenschap.
3
, H1 §The Rise of Civil Litigation
Va naf 367 v. C hr
Speciale functionarissen
genaam d praetors
(p raetor urban us) 3e eeuw v. C hr
w erden jaarlijks B ij het eerste deel, L os van de verdeling
benoem d om toezicht te genaam d in iure van rechtspraak in tw ee
houden op de resolutie ('binn en de w et'), delen w as er nog een
van conflicten. beslisten praetors over belangrijke
A anvakelijk volgden de ontvankelijkheid van ontw ikkeling: de
praetors bestaande de zaak en w elke introductie van nieuw e
procedures, w aarbij ze rem edie zou m oeten oorzaken van actie.
ervoor zorg den dat de w orden gegeven. D it Praetors w erden niet
jusite oorzaak van actie deel had betrekking op langer gedw ongen om
w erd gebruikt (en op de het identificeren van de oude oorzaken van
juiste m anier). K ort juridische kw esties die actie en de religieuze
daarna w erden op het spel stonden en rituelen te volgen die
belangrijke w ijzigingen het passende het w erk van priesters
aangebracht. rechtsm iddel dom ineren.
D e eerste w ijziging w as In het tw eede deel, Praetors w aren nu vrij
de verdeling van genaam d apu d iudicem om nieuw e oplossingen
rechtspraak in tw ee ('in aanw ezigheid van te bedenken die zow el
afzonderlijke delen: een rechter'), vond de de ontvankelijkheid van
rechtsvragen en daadw erkelijke zaken om vatten als de
feitelijke vragen. berechting plaats. D e soorten rechtsm iddelen
voorzitter van de die de rechtbanken
rechtbank (iu dex) zouden bieden. D it is
m oest de feiten van de begonnen als een
zaak vaststellen. H ij procedure gericht op
hoort partijen en berechting van
overw eegt het conflicten w aarbij
bew ijsm ateriaal. H ierna buitenlanders betrokken
ging hij door m et het w aren, die niet in
toepassen van de aanm erking kw am en
oplossing die de praetor voor rechtsvordering
in de vorige fase had voorbehouden aan
geïdentificeerd. burg ers.
4
