Schouderdystocie
Wanverhouding tussen kind en het baringskanaal. Incidentie: 0,2-3%
Wanneer schouderdystocie?
Wanneer ontwikkelen schouder >60 sec duurt na geboorte caput/door het
caput sacraalwaarts te bewegen tijdens een wee/er additionele
obstetrische handelingen nodig zijn om de schouders geboren te laten
worden.
Problemen in de rotatie en geboorte van de schoudergordel
De onmogelijkheid om foetale schouders geboren te laten worden na
geboorte van het caput zonde de hulp van specifieke handelingen.
Oorzaak
Suboptimale indaling en inwendige spildraai van de schoudergordel schoudergordel blijft in voor-
achterwaartse stand staan, anterior schouder blijft haken achter symfyse.
Freye geeft aan dat schouder vast kan zitten ook door positie van de armen achter het lijf. Of schouder
kan ook in bekkenholte vast blijven zitten.
Verlaagde kans morbiditeit en mortaliteit
Op tijd herkennen schouderdys
Na herkenning, interval tussen geboortetijd caput en romp zo kort mogelijk houden (ivm asfyxie
vanwege navelstrengcompressie te voorkomen)
Manoeuvres op een kalme, gecontroleerde en voorzichtige manier uitvoeren, waarbij geen
tractie op het caput uitoefenen (ivm voorkomen plexus laesies)
,Predisponerende factoren
Foetaal
Foetomaternale disproportie
o Groot kind vs normaal bekken
o Normaal kind vs relatief klein bekken
Macrosomie
Maternaal
Obstetrische anamnese schouderdys.
DM/DG (macrosomie)
Multipariteit; hoe vaker je kinderen krijgt hoe groter ze worden.
Obesitas
Bekkenafwijkingen
Natale factoren
Langdurige ontsluiten/uitdrijving
Inleiding baring
Verminderde uitdrijvende kracht
Kunstverlossing VE/FE (vooral als kind nog hoog in bekken ligt. Eerder forceren door tractie caput)
Iatrogeen: door zorgverlener ALTIJD wachten op uitwendige spildraai!!!
Signalen durante partu
Wanneer je schouderdys constateert barende altijd laten zuchten wee of geen wee! Cortonen
verandering.
Turtle-sign
Caput wordt moeizaam geboren tot de glabella, voor verder ontwikkelen is soms afschuiven perineum
over neus-mond/kin nodig.
Begin wee caput ontwikkelen daarna schouders
Ontwikkel schouder bij voorkeur tijdens een wee evt barende mee laten persen. Streef ernaar caput begin
vd wee te ontwikkelen zodat schouders rest van de wee kunnen ontwikkelen. Indien nodig wacht je op
volgende wee
Uitblijven uitwendige spildraai
Uitdrijvingskracht is minder naarmate einde vde wee. Uitwendige spildraai kan uitblijven. Evt barende nog
een keer mee laten persen om deze te bevorderen.
Bij uitblijven spildraai, omvat alleen met de handen het caput zoals deze presenteert. NOOIT spildraai
forceren.
Verder ontwikkelen met gedoseerde sacraalwaarts gerichte tractie.
, Voorzorgsmaatregelen
Ouders goed/duidelijk informeren
Is blaas leeg?
10 IE oxy klaar om evt pp IM toediening
Waar ligt rug foetus?
Houdingsveranderingen informeren
Mogelijkheid dwarsbed/all-fours
Afstemmen krz/verpleegkundige wat je verwacht, welke hulp nodig (suprapubische impressie,
helpen bij houdingsveranderingen)
Overweeg altijd hulp in te schakelen
Opheffen schouderdys
HELPERR-acroniem
Geheugensteun ABSOLUUT NIET gebruiken in deze volgorde!!
H: Hulp
Schakel altijd hulp in voordat je start met manoeuvres. Start tijdklok en vraag iemand registratie
verrichte handelingen.
E: Episiotomie
Schouderdys is probleem benige bekken epi gaat hier niet bij helpen. Alleen gedaan wanneer
zorgverlener hand niet in de vagina kan worden ingebracht om rotatie manoeuvres in te zetten.
L: Legs (McRoberts)
McRoberts-manoeuvre:
o Dwarsbed noodzakelijk
o Barende plat op de rug
o Vraag barende zelf haar benen eerst te strekken waarna maximaal op te trekken: max
flexie benen en abductie heupen
o Evt positie benen veranderen, zoals 1 been optrekken ander niet. Of op zij gaan liggen en
benen optrekken.
P: Pression (suprapubische impressie)
Met twee handen boven de symfyse druk op de buik van de barende geven,
lateraal gericht vanaf rugzijde vh kind schoudergordel in gunstigste
positie gedwongen en adductie vd anterior schouder
Doel: anterior schouder onder symfyse door te duwen. Schouderdiameter
verkleinen en schouderpositie draaien tov bekken.
E: Entermanoeuvres buiten wee om inzetten
Inwendige manoeuvres:
o Zorgverlener moet hand in vagina vd barende brengen; altijd posterior in sacraal holte
o Fijner op all-fours
4 entermanoeuvres buiten wee om inzetten
o Handgreep van Rubin
Achterkant vd anterior schouder (schouder bij symfyse) bij de scapula, met
vlakke handdruk uit te oefenen, kan door adductie de omvang van e
schoudergordel afnemen en kan de schoudergordel in schuine diameter worden
Wanverhouding tussen kind en het baringskanaal. Incidentie: 0,2-3%
Wanneer schouderdystocie?
Wanneer ontwikkelen schouder >60 sec duurt na geboorte caput/door het
caput sacraalwaarts te bewegen tijdens een wee/er additionele
obstetrische handelingen nodig zijn om de schouders geboren te laten
worden.
Problemen in de rotatie en geboorte van de schoudergordel
De onmogelijkheid om foetale schouders geboren te laten worden na
geboorte van het caput zonde de hulp van specifieke handelingen.
Oorzaak
Suboptimale indaling en inwendige spildraai van de schoudergordel schoudergordel blijft in voor-
achterwaartse stand staan, anterior schouder blijft haken achter symfyse.
Freye geeft aan dat schouder vast kan zitten ook door positie van de armen achter het lijf. Of schouder
kan ook in bekkenholte vast blijven zitten.
Verlaagde kans morbiditeit en mortaliteit
Op tijd herkennen schouderdys
Na herkenning, interval tussen geboortetijd caput en romp zo kort mogelijk houden (ivm asfyxie
vanwege navelstrengcompressie te voorkomen)
Manoeuvres op een kalme, gecontroleerde en voorzichtige manier uitvoeren, waarbij geen
tractie op het caput uitoefenen (ivm voorkomen plexus laesies)
,Predisponerende factoren
Foetaal
Foetomaternale disproportie
o Groot kind vs normaal bekken
o Normaal kind vs relatief klein bekken
Macrosomie
Maternaal
Obstetrische anamnese schouderdys.
DM/DG (macrosomie)
Multipariteit; hoe vaker je kinderen krijgt hoe groter ze worden.
Obesitas
Bekkenafwijkingen
Natale factoren
Langdurige ontsluiten/uitdrijving
Inleiding baring
Verminderde uitdrijvende kracht
Kunstverlossing VE/FE (vooral als kind nog hoog in bekken ligt. Eerder forceren door tractie caput)
Iatrogeen: door zorgverlener ALTIJD wachten op uitwendige spildraai!!!
Signalen durante partu
Wanneer je schouderdys constateert barende altijd laten zuchten wee of geen wee! Cortonen
verandering.
Turtle-sign
Caput wordt moeizaam geboren tot de glabella, voor verder ontwikkelen is soms afschuiven perineum
over neus-mond/kin nodig.
Begin wee caput ontwikkelen daarna schouders
Ontwikkel schouder bij voorkeur tijdens een wee evt barende mee laten persen. Streef ernaar caput begin
vd wee te ontwikkelen zodat schouders rest van de wee kunnen ontwikkelen. Indien nodig wacht je op
volgende wee
Uitblijven uitwendige spildraai
Uitdrijvingskracht is minder naarmate einde vde wee. Uitwendige spildraai kan uitblijven. Evt barende nog
een keer mee laten persen om deze te bevorderen.
Bij uitblijven spildraai, omvat alleen met de handen het caput zoals deze presenteert. NOOIT spildraai
forceren.
Verder ontwikkelen met gedoseerde sacraalwaarts gerichte tractie.
, Voorzorgsmaatregelen
Ouders goed/duidelijk informeren
Is blaas leeg?
10 IE oxy klaar om evt pp IM toediening
Waar ligt rug foetus?
Houdingsveranderingen informeren
Mogelijkheid dwarsbed/all-fours
Afstemmen krz/verpleegkundige wat je verwacht, welke hulp nodig (suprapubische impressie,
helpen bij houdingsveranderingen)
Overweeg altijd hulp in te schakelen
Opheffen schouderdys
HELPERR-acroniem
Geheugensteun ABSOLUUT NIET gebruiken in deze volgorde!!
H: Hulp
Schakel altijd hulp in voordat je start met manoeuvres. Start tijdklok en vraag iemand registratie
verrichte handelingen.
E: Episiotomie
Schouderdys is probleem benige bekken epi gaat hier niet bij helpen. Alleen gedaan wanneer
zorgverlener hand niet in de vagina kan worden ingebracht om rotatie manoeuvres in te zetten.
L: Legs (McRoberts)
McRoberts-manoeuvre:
o Dwarsbed noodzakelijk
o Barende plat op de rug
o Vraag barende zelf haar benen eerst te strekken waarna maximaal op te trekken: max
flexie benen en abductie heupen
o Evt positie benen veranderen, zoals 1 been optrekken ander niet. Of op zij gaan liggen en
benen optrekken.
P: Pression (suprapubische impressie)
Met twee handen boven de symfyse druk op de buik van de barende geven,
lateraal gericht vanaf rugzijde vh kind schoudergordel in gunstigste
positie gedwongen en adductie vd anterior schouder
Doel: anterior schouder onder symfyse door te duwen. Schouderdiameter
verkleinen en schouderpositie draaien tov bekken.
E: Entermanoeuvres buiten wee om inzetten
Inwendige manoeuvres:
o Zorgverlener moet hand in vagina vd barende brengen; altijd posterior in sacraal holte
o Fijner op all-fours
4 entermanoeuvres buiten wee om inzetten
o Handgreep van Rubin
Achterkant vd anterior schouder (schouder bij symfyse) bij de scapula, met
vlakke handdruk uit te oefenen, kan door adductie de omvang van e
schoudergordel afnemen en kan de schoudergordel in schuine diameter worden
