Samenvatting fysiologie – blok 1.4
Van conceptie tot geboorte
Nutrition p. 654-666
De foetus is vanaf 8 weken.
Zygote is een bevruchte eicel door een zaadcel.
Stadia van foetale groei
40 weken worden verdeeld in 3 trimesters.
- Eerste stadium: Het blastogene stadium.
Dit is in de eerste twee weken. Heeft een snelle celdeling. Het blastocyste nestelt zich in de
uterus = baarmoeder. Het endometrium is het baarmoeder slijmvlies, waar de blastocyste
zich in nestelt.
- Tweede stadium: Organogenese
In de derde tot de achtste zwangerschapsweek worden de organen gemaakt =
organogenese. Dit is de kritieke periode, waarin veel congenitale afwijkingen kunnen
ontstaan.
- Derde stadium: Foetale stadium.
Dit is de achtste week tot de geboorte.
Voedingsstoffen hebben invloed:
- Micronutriënten: Een open ruggetje kan ontstaan door een tekort aan foliumzuur of
bijvoorbeeld medicijnen die werden gebruikt om de zwangerschap dragelijker te maken. Ook
het ijzer en calciumgehalte moet goed in de gaten worden gehouden.
- Macronutriënten: De eiwitten zijn vooral belangrijk voor de foetus en placenta. De vetten zijn
belangrijk voor de placenta en de moeder.
- Vetten en koolhydraten zijn ook van belang.
- Schadelijke stoffen: Alcohol levert het FAS, Foetaal Alcohol Syndroom, op. Roken, kwik en
medicijnen zijn schadelijke stoffen tijdens de zwangerschap
Een zwangere vrouw gaat hormonen produceren, progesteron en oestrogeen fysiologische
veranderingen.
Uterus, borsten, vet:
- De uterus is normaal 7 cm, maar wordt groter en zwaarder. Aan het eind van de
zwangerschap is de uterus ongeveer 30 cm.
- Bij de borstontwikkeling groeit het klierweefsel en vindt er lactatie plaats.
- De moeder zorgt voor nodige vetopslag, omdat er hogere energie-eisen zijn. Het hart en de
longen moeten harder werken. Daarnaast moet de moeder vetopslag opbouwen voor de
foetus en de moederkoek.
Gewichtstoename zwangerschap: 40% foetus/placenta 60% moeder
Functies micronutriënten:
- Vitamine D: Cacliumopname en de groei
- Vitamine B6: Metabolisme van aminozuren
- Foliumzuur: Groei. Een tekort aan foliumzuur is een vergrote kans op een open ruggetje.
- Vitamine B12: DNA synthese en rode bloedcellen
Bij zwangerschap neemt het bloedvolume toe.
Er is een andere verhouding tussen de plasma en de cellen, er is meer plasma.
, Bij zwangerschap komt vaak hypertensie, zwangerschapshypertensie, of pre-eclampsie . Dit komt
uitsluitend voor in de tweede helft van de zwangerschap. Pre-eclampsie = zwangerschapshypertensie
+ proteinurie (veel eiwitten in de urine). Kan vooral voorkomen bij een eerste zwangerschap,
vrouwen ouder dan 35 jaar en wanneer je al diabetes had.
Eclampsie = pre-eclampsie met convulsies, aanvallen. Dit kan zorgen voor ernstige
stollingsstoornissen en orgaanschade. De kans op hersenbloedingen is aanwezig.
Bij gastro-intestinale veranderingen loopt alles trager door het spijsverteringsstelsel. Er is een
verminderde mobiliteit van het maag-darmstelsel. meer absorptie.
Nadelen zijn misselijkheid en constipatie.
Zwangerschapslusten en aversies.
Zwangerschapsdiabetes is een abnormale glucose waarde. Suikerziekte die door de
zwangerschapshormonen worden veroorzaakt. Zwangerschapsdiabetes is alleen tijdens de
zwangerschap. Er wordt een proces in gang gebracht waarbij de cellen ongevoelig zijn voor insuline.
Kenmerken van het foetale alcoholsyndroom:
- Neurologische afwijkingen
- Gezichtsafwijkingen
- Hartproblemen
- Vertraagde groei
Medische basiskennis p. 386 en p. 405-407
16.1.3 De hulpeloosheid van de pasgeborene
De mens is bij zijn geboorte hulpeloos en volstrekt afhankelijk van de zorg van zijn ouders.
16.3.3 Veranderingen na de geboorte
De Apgarscore is een lijst van levenstekenen bij een pasgeboren kind. De bijbehorende kenmerken
zijn:
- Huidkleur
- Hartslag
- Reflex
- Spiertonus
- Ademhaling
Het geboorteproces gaat gepaard met zuurstofstress. De aanspanning van de baarmoederwand
tijdens de weeën en het actieve buikpersen gaan gepaard met een vermindering of stopzetting van
de aanvoer van het moederbloed naar de placenta. De belangrijkste lichamelijke verandering na de
geboorte is die van de bloedsomloop. De navelstrengbloedvaten worden buiten werking gesteld, de
opening tussen de linker en rechter hartboezem sluit zich spontaan en de verbinding tussen
longslagader en aorta verschrompelt. Tegelijkertijd worden de longen volgezogen met lucht, de rode
bloedcellen met foetaal-hemoglobine worden vrij snel vervangen door rode bloedcellen met
volwassen hemoglobine. Wanneer de lever de aanvoer van de afbraakproducten van foetale rode
cellen niet kan verwerken, stijgt de concentratie van bilirubine, een afbraakproduct van
hemoglobine.
Bij de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt. Het ademcentra en de kleine bloedsomloop
wordt actief Foramen actieve sluit
Van baby tot volwassene
Medische basiskennis p. 386-388 een 407-425
Van conceptie tot geboorte
Nutrition p. 654-666
De foetus is vanaf 8 weken.
Zygote is een bevruchte eicel door een zaadcel.
Stadia van foetale groei
40 weken worden verdeeld in 3 trimesters.
- Eerste stadium: Het blastogene stadium.
Dit is in de eerste twee weken. Heeft een snelle celdeling. Het blastocyste nestelt zich in de
uterus = baarmoeder. Het endometrium is het baarmoeder slijmvlies, waar de blastocyste
zich in nestelt.
- Tweede stadium: Organogenese
In de derde tot de achtste zwangerschapsweek worden de organen gemaakt =
organogenese. Dit is de kritieke periode, waarin veel congenitale afwijkingen kunnen
ontstaan.
- Derde stadium: Foetale stadium.
Dit is de achtste week tot de geboorte.
Voedingsstoffen hebben invloed:
- Micronutriënten: Een open ruggetje kan ontstaan door een tekort aan foliumzuur of
bijvoorbeeld medicijnen die werden gebruikt om de zwangerschap dragelijker te maken. Ook
het ijzer en calciumgehalte moet goed in de gaten worden gehouden.
- Macronutriënten: De eiwitten zijn vooral belangrijk voor de foetus en placenta. De vetten zijn
belangrijk voor de placenta en de moeder.
- Vetten en koolhydraten zijn ook van belang.
- Schadelijke stoffen: Alcohol levert het FAS, Foetaal Alcohol Syndroom, op. Roken, kwik en
medicijnen zijn schadelijke stoffen tijdens de zwangerschap
Een zwangere vrouw gaat hormonen produceren, progesteron en oestrogeen fysiologische
veranderingen.
Uterus, borsten, vet:
- De uterus is normaal 7 cm, maar wordt groter en zwaarder. Aan het eind van de
zwangerschap is de uterus ongeveer 30 cm.
- Bij de borstontwikkeling groeit het klierweefsel en vindt er lactatie plaats.
- De moeder zorgt voor nodige vetopslag, omdat er hogere energie-eisen zijn. Het hart en de
longen moeten harder werken. Daarnaast moet de moeder vetopslag opbouwen voor de
foetus en de moederkoek.
Gewichtstoename zwangerschap: 40% foetus/placenta 60% moeder
Functies micronutriënten:
- Vitamine D: Cacliumopname en de groei
- Vitamine B6: Metabolisme van aminozuren
- Foliumzuur: Groei. Een tekort aan foliumzuur is een vergrote kans op een open ruggetje.
- Vitamine B12: DNA synthese en rode bloedcellen
Bij zwangerschap neemt het bloedvolume toe.
Er is een andere verhouding tussen de plasma en de cellen, er is meer plasma.
, Bij zwangerschap komt vaak hypertensie, zwangerschapshypertensie, of pre-eclampsie . Dit komt
uitsluitend voor in de tweede helft van de zwangerschap. Pre-eclampsie = zwangerschapshypertensie
+ proteinurie (veel eiwitten in de urine). Kan vooral voorkomen bij een eerste zwangerschap,
vrouwen ouder dan 35 jaar en wanneer je al diabetes had.
Eclampsie = pre-eclampsie met convulsies, aanvallen. Dit kan zorgen voor ernstige
stollingsstoornissen en orgaanschade. De kans op hersenbloedingen is aanwezig.
Bij gastro-intestinale veranderingen loopt alles trager door het spijsverteringsstelsel. Er is een
verminderde mobiliteit van het maag-darmstelsel. meer absorptie.
Nadelen zijn misselijkheid en constipatie.
Zwangerschapslusten en aversies.
Zwangerschapsdiabetes is een abnormale glucose waarde. Suikerziekte die door de
zwangerschapshormonen worden veroorzaakt. Zwangerschapsdiabetes is alleen tijdens de
zwangerschap. Er wordt een proces in gang gebracht waarbij de cellen ongevoelig zijn voor insuline.
Kenmerken van het foetale alcoholsyndroom:
- Neurologische afwijkingen
- Gezichtsafwijkingen
- Hartproblemen
- Vertraagde groei
Medische basiskennis p. 386 en p. 405-407
16.1.3 De hulpeloosheid van de pasgeborene
De mens is bij zijn geboorte hulpeloos en volstrekt afhankelijk van de zorg van zijn ouders.
16.3.3 Veranderingen na de geboorte
De Apgarscore is een lijst van levenstekenen bij een pasgeboren kind. De bijbehorende kenmerken
zijn:
- Huidkleur
- Hartslag
- Reflex
- Spiertonus
- Ademhaling
Het geboorteproces gaat gepaard met zuurstofstress. De aanspanning van de baarmoederwand
tijdens de weeën en het actieve buikpersen gaan gepaard met een vermindering of stopzetting van
de aanvoer van het moederbloed naar de placenta. De belangrijkste lichamelijke verandering na de
geboorte is die van de bloedsomloop. De navelstrengbloedvaten worden buiten werking gesteld, de
opening tussen de linker en rechter hartboezem sluit zich spontaan en de verbinding tussen
longslagader en aorta verschrompelt. Tegelijkertijd worden de longen volgezogen met lucht, de rode
bloedcellen met foetaal-hemoglobine worden vrij snel vervangen door rode bloedcellen met
volwassen hemoglobine. Wanneer de lever de aanvoer van de afbraakproducten van foetale rode
cellen niet kan verwerken, stijgt de concentratie van bilirubine, een afbraakproduct van
hemoglobine.
Bij de geboorte wordt de navelstreng doorgeknipt. Het ademcentra en de kleine bloedsomloop
wordt actief Foramen actieve sluit
Van baby tot volwassene
Medische basiskennis p. 386-388 een 407-425
