Samenvatting HBO-Rechten Aansprakelijkheidsrecht Minor Bedrijfsjurist

Samenvatting Aansprakelijkheidsrecht Bedrijfsjurist
Let op in deze samenvatting wordt ingegaan op de nieuwe aspecten die tijdens dit vak
worden behandeld. Er zal soms mogelijk een korte samenvatting zijn van onderdelen die al
eerder in de opleiding zijn behandeld, maar in deze samenvatting worden niet nogmaals de
vakken uit de propedeuse en/of kernfase samengevat.

Wanprestatie
Als er sprake is van een overeenkomst dan zul je iemand aansprakelijk moeten stellen op
grond van wanprestatie (art. 6:74 BW).
Let hierbij op de vereisten uit lid 1:
-Tekortkoming in de nakoming
-Schade
-Causaal verband
-Toerekenbaarheid

Let ook op lid 2: de blijvende onmogelijkheid of verzuimregeling.

Verzuim is geregeld in paragraaf 2 (vanaf art. 6:81 BW).

Let bij de toerekenbaarheid op de vereisten uit art. 6:75 tot 6:77 BW.
Art. 6:75 BW zegt wanneer sprake is van overmacht en dus ook (indirect) wanneer er wel
sprake is van toerekenbaarheid. Dit is de schuldaansprakelijkheid.

Risicoaansprakelijkheid: art. 6:76 BW voor hulppersonen en 6:77 BW voor zaken. Behalve
uit de wet kan risicoaansprakelijkheid ook ontstaan uit: een de gesloten overeenkomst
(eventueel beperking van de aansprakelijkheid). Ook kan er sprake zijn van
aansprakelijkheid vanwege verkeersopvattingen, de voorzienbare omstandigheden of
persoonlijke omstandigheden.

Exoneratieclausule: via een exoneratieclausule kan de aansprakelijkheid (deels) worden
beperkt. Om te bepalen of een exoneratieclausule is toegestaan moet worden gekeken naar
een aantal stappen:
-Is de clausule nietig wegens art. 3:40 BW (in strijd met de wet , goede zede,
openbare orde)?
-Is de clausule in strijd met dwingend recht?
-Wordt door de clausule gebruik gemaakt van misbruik van omstandigheden?
-Is de clausule onredelijk bezwarend (art. 6:233 sub a BW), let op dit is bij Algemene
voorwaarden?
-Is de clausule in strijd met de redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 2 BW).

In beginsel geldt de exoneratieclausule tussen de contractspartijen. Er kan echter in
uitzonderlijke gevallen ook sprake zijn van derdewerking. Dit hangt af van de
omstandigheden van het geval:
Om te bepalen of er sprake is van derdewerking moet worden gekeken naar de criteria die
volgen uit HR Citronas:
-Vrije hand criterium: als een partij erop mocht vertrouwen dat de exoneratieclausule voor
alle aan hem toevertrouwde goederen gold, als er een zogeheten vrije hand is gegeven (de
derde partij heeft dus het vertrouwen geschept dat de exoneratieclausule ook voor hem zou
gelden). Dit criterium volgt uit de arresten HR Gegaste Uien en HR ODS/CPS.
-Bijzondere relatie: als er sprake is van een bijzondere relatie, dit blijkt uit HR Securicor en
HR ODS/CPS.

Onrechtmatige daad
Als er geen sprake is van een overeenkomst dan zul je iemand aansprakelijk moeten stellen
op grond van de onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).

, Let op dat ook de onrechtmatige daad een aantal risicoaansprakelijkheden kent:
-Ondergeschikten (art. 6:170 BW)
-Niet ondergeschikten (art. 6:171 BW), zie hiervoor ook verder in samenvatting.
-Gebrekkige zaken (art. 6:173 BW), zie hiervoor ook verder in samenvatting.
-Opstallen (art. 6:174 BW)
-Productaansprakelijkheid (art. 6:185 BW), zie hiervoor ook verder in samenvatting.

HR Van Gend & Loos/Vitesse: je kunt iemand voor zowel wanprestatie als onrechtmatige
daad aansprakelijk stellen (natuurlijk wel met eigen vereisten), het een sluit het ander niet uit.

Bijzondere overeenkomsten
Let op dat er bij het aansprakelijk stellen soms aanvullende of afwijkende wet- en
regelgeving geldt. Let hier vooral op bij de wanprestatie, in het geval er sprake is van
bijzondere overeenkomsten. Denk hierbij aan:
-Behandelingovereenkomsten (Titel 7 afdeling 5 boek 7 BW (vanaf art. 7:446 BW), hierbij is
bijvoorbeeld het ziekenhuis mede aansprakelijk ondanks dat de overeenkomst wordt
gesloten met de arts (art. 7:462 BW).
-Overeenkomsten voor het vervoer van goederen (expeditieovereenkomsten) (Titel 2
afdeling 3 boek 8 BW)
Kijk dus altijd of er sprake is van een bijzondere overeenkomst met bijzondere wettelijke
bepalingen.

Productaansprakelijkheid (vanaf art. 6:185 BW)
Let op dat bij productaansprakelijkheid schuld niet is vereist (art. 6:185 BW).
Art. 6:185 BW zegt dat de producent aansprakelijk is voor een gebrek aan zijn product tenzij
(zie opsomming in art. 6:185 lid 1 sub a t/m f BW).

Art. 6:186 BW zegt wanneer er sprake is van een gebrekkig product.

Art. 6:187 BW geeft de begrippen en zegt wat wordt verstaan onder product en producent/

De schade waarvan volgens art. 6:185 lid 1 BW sprake moet zijn, moet zijn genoemd in art.
6:190 BW.
-Schade door dood of lichamelijk letsel.
-Schade aan een andere zaak in de privésfeer

Ook moet er op grond van art. 6:185 lid 1 BW sprake zijn van causaal verband tussen het
gebrek en de schade.
De benadeeld moet dit bewijzen (art. 6:188 BW).

Let ook op verjaring en verval (art. 6:191 BW).

De productaansprakelijkheid kan niet worden uitgesloten of beperkt (art. 6:192 BW).

Kanalisatiebepaling
Kanalisatie: het door de wetgever aanwijzen van de (rechts)persoon die voor een bepaalde
schade moet worden aangesproken, wanneer meerdere (rechts)personen voor deze schade
aansprakelijk zijn.
Het uitgangspunt is dat de producent aansprakelijk is op grond van productaansprakelijkheid
(art. 6:185 BW).
Er zijn echter nog twee bepalingen van belang:
-Art. 6:173 lid 2 BW: dit artikel is in de verhouding tussen de producent en de bezitter van de
gebrekkige zaak, deze geeft aan wanneer geen sprake is van productaansprakelijkheid. Kort
gezegd in twee gevallen, als het gebrek niet bestond toen het door de producent in het