3.18 Onderdeel 1: onderzoek, behandelplan en de rol van de algemeen practicus - boek prothetiek en orale implantologie, Meijer
Hoofdstuk 1: onderzoek, behandelplan en de rol van algemeen practicus (blz. 1-9)
• Verloren element om functionele/esthetische redenen vervangen.
• Door uitneembare of vaste prothetische constructies, steunend op buurelementen of mucosa van de p.a., op beide of op
implantaten.
• Dit laatste kan met volledig implantaatgedragen constructies (solitaire kroon op implantaat) of gecombineerde implantaat-
mucosaal gedragen constructies (overkappingsprothese op twee implantaten).
2. verschillende rolverdelingen beschrijven van behandelaars binnen de orale implantologie.
1.2 Onderzoek en behandelplan
• Besluiten worden genomen in verschillende fases:
o Eerste algemene onderzoeksfase (klachten, wensen, voorgeschiedenis en algemeen onderzoek, globale voorlichting,
voorlopig behandelplan)
o Tweede specifieke onderzoeksfase (specifiek onderzoek naar mogelijkheid van constructie, specifieke voorlichting.
o Derde fase van overeenstemming tussen patiënt en behandelaar en ‘informed consent’.
o Het eerste onderzoek dient iedere algemeen practicus te kunnen verrichten, maar hoeft de prothetiek niet zelf uit te
voeren of te implanteren. Ten alle tijde houdt algemeen practicus de regie.
1. de verschillende stappen van onderzoek beschrijven tijdens een eerste en een tweede onderzoeksfase.
1.2.1 Eerste algemene onderzoeksfase
• Anamnese
o Aard en duur van klachten.
o Indien reeds verloren elementen vragen naar oorzaak.
o Overige klachten en elementen checken.
o Wensen uitvragen (fig. 1.1)
o Psychologische klachten kunnen een rol spelen (acceptatie problematiek bij
edentaten, verwachtingen hoog).
• Algemene gezondheid
o Implantaten hebben weinig contra-indicaties, maar rekening houden met gevolgen
van behandelstrategie voor de patiënt.
o Medische contra-indicaties:
▪ 1. Aangeboren of verworven afwijkingen hart of grote vaten
▪ 2. Stollingsstoornissen
▪ 3. Verminderde weerstand tegen infecties
▪ 4. Radiotherapeutische behandeling HH-gebied.
o Gezondheidsrisico’s:
▪ Gezonde patiënt (categorie 1)
▪ Lichte systemische afwijkingen (categorie 2)
▪ Activiteitenbelemmerende afwijkingen (categorie 3)
▪ Levensbeperkende afwijkingen (categorie 4)
o Bij ASA-categorie 3 en 4 wordt meestal niet geïmplanteerd.
o Roken leidt ook tot hoger verlies van implantaten (vooral i.c.m. lokale bot augumentaties), hier wordt ook naar gevraagd.
• Extra-oraal onderzoek
o Verticale dimensie (beethoogte), spraak en mate van
ondersteuning van weke delen (fig. 1.2).
o Lachlijn bij partieel edentaten beoordelen.
o Esthetische aspecten
o Functioneren kaakgewricht
o Afwijkingen huid en lymfeklieren
• Intra-oraal onderzoek
o Bij edentaten:
▪ Conditie orale mucosa:
• Verdikkingen en irritaties kan door hyperemie met drukplekken als gevolg van:
o Prothese-irritatie
o Irritatiehyperplasieën
o Orale candidose
o ‘Flabby ridge’.
▪ Een atrofische dunne mucosa verminderd de belasting dragende capaciteit van de prothesebasis.
• Chronische pijn vooral bij belasting van prothese.
▪ Contour p.a. beoordelen door stevig palperen en stadium van resorptie, scherpe botrichels, ondersnijdingen en
ligging foramen mentale bepalen. (fig. 1.3 en 1.4).
• Voor beoordeling botvolume → aanvullend röntgenonderzoek.
, ▪ Bestaande prothese wordt beoordeeld op:
• Stabiliteit
• Trek en kipretentie
• Pasvorm
• Aansluiting
• Uitbreiding
• Lengte en dikte randen
• Gelijkmatige verdeling occlusale
contacten
• Bewegingsvrijheid bij articulatie
(onvoldoende geeft groot dislokerend
effect op boven prothese).
▪ Beeld intermaxillare verhoudingen (relatie van
beide processi tov elkaar).
• Als gevolg van verschil in resorptiepatroon
tussen OK en BK ontstaat vaak een
omgekeerde beetverhouding zowel
sagittaal als transversaal.
• Heeft gevolgen voor retentie en
stabiliteit.
o Bij partieel dentaten:
▪ Nauwkeurig onderzoek
• Parodontale situatie
• Kwaliteit restauraties
• Occlusie en articulatie
• Intermaxillaire en mesiodistale ruimte (fig. 1.5 en 1.6).
▪ Breedte van het bot bij missend element door palperen. Prognose en staat overige elementen heeft invloed op
keuze zorgrichting. (fig. 1.7 en 1.8).
▪ Goede prognose is een voorwaarde voor behandelplan met implantaten.
o Röntgenonderzoek
▪ Intra-orale opnamen van de elementen aan het aangrenzend
diasteem.
▪ Inzicht in ontstekingen, botniveau en cariës indien aanwezig. (fig. 1.9
en 1.10).
▪ Afhankelijk van restauratiegraad volledige röntgenstatus.
▪ Specifiek de botkwantiteit en kwaliteit beoordelen komt in de
tweede specifieke onderzoeksfase.
o Diagnose en voorlopig behandelplan
▪ Bij twijfel kan extra fase met evaluatieperiode worden ingelast.
• Aanpassen bestaande prothese, elimineren peri-apicale
ontsteking (na wkb of apexresectie) of parodontaal
(instructie plaque, scaling + rootplaning) verbeteren
voorlopig voorstel.
▪ Algemene voorlichting (voor/nadelen, risico’s, globaal financieel,
wanneer en hoe, schriftelijk ondersteunen).
▪ Patiënt moet beslissing kunnen nemen na het verwerken van de info.
▪ Kiest de patiënt voor implantologie dan komt de tweede
onderzoeksfase aan bot.
1.2.2 De tweede specifieke onderzoeksfase
• A.h.v. verwijsbrief algemeen onderzoek en vraagstelling van patiënt doorlopen, daarna
aanvullend onderzoek.
• Aanvullend medisch onderzoek
o Overleg huisarts of behandelend specialist indien nodig.
• Aanvullend parodontaal onderzoek van het restgebit
o Parodontiumstatus, aanwezigheid paropathogene micro-organismen.
o Indien nodig eerst na overleg dit behandelen.
• Aanvullend röntgenonderzoek naar de botkwaliteit en botkwantiteit (zowel implantaatgebied als donorregio)
o Indicatie van hoogte en breedte bot, verhouding corticaal/spongieus en belemmerende structuren (foramen mentale,
canalis mandibulae, sinus maxillaris, cavum nasi, radices relictae en cysten)
o Meestal met OPG en röntgenschedelprofielfoto (voor edentate patiënten).
o Bij partieel dentate patienten ook nog intra-orale.
o De sinus maxillaris met voorachterwaartse schedelfoto (opname volgens Water).
o Tenslotte nog computertomografie, waarmee nauwgezet een doorsnede kan worden gemaakt van het gebied van
implanteren.
o Veelgebruikte indelingen in stadia van botresorptie is de classificatie van Cawood en Howell: voor botkwaliteit die van
Lekholm en Zarb.
Hoofdstuk 1: onderzoek, behandelplan en de rol van algemeen practicus (blz. 1-9)
• Verloren element om functionele/esthetische redenen vervangen.
• Door uitneembare of vaste prothetische constructies, steunend op buurelementen of mucosa van de p.a., op beide of op
implantaten.
• Dit laatste kan met volledig implantaatgedragen constructies (solitaire kroon op implantaat) of gecombineerde implantaat-
mucosaal gedragen constructies (overkappingsprothese op twee implantaten).
2. verschillende rolverdelingen beschrijven van behandelaars binnen de orale implantologie.
1.2 Onderzoek en behandelplan
• Besluiten worden genomen in verschillende fases:
o Eerste algemene onderzoeksfase (klachten, wensen, voorgeschiedenis en algemeen onderzoek, globale voorlichting,
voorlopig behandelplan)
o Tweede specifieke onderzoeksfase (specifiek onderzoek naar mogelijkheid van constructie, specifieke voorlichting.
o Derde fase van overeenstemming tussen patiënt en behandelaar en ‘informed consent’.
o Het eerste onderzoek dient iedere algemeen practicus te kunnen verrichten, maar hoeft de prothetiek niet zelf uit te
voeren of te implanteren. Ten alle tijde houdt algemeen practicus de regie.
1. de verschillende stappen van onderzoek beschrijven tijdens een eerste en een tweede onderzoeksfase.
1.2.1 Eerste algemene onderzoeksfase
• Anamnese
o Aard en duur van klachten.
o Indien reeds verloren elementen vragen naar oorzaak.
o Overige klachten en elementen checken.
o Wensen uitvragen (fig. 1.1)
o Psychologische klachten kunnen een rol spelen (acceptatie problematiek bij
edentaten, verwachtingen hoog).
• Algemene gezondheid
o Implantaten hebben weinig contra-indicaties, maar rekening houden met gevolgen
van behandelstrategie voor de patiënt.
o Medische contra-indicaties:
▪ 1. Aangeboren of verworven afwijkingen hart of grote vaten
▪ 2. Stollingsstoornissen
▪ 3. Verminderde weerstand tegen infecties
▪ 4. Radiotherapeutische behandeling HH-gebied.
o Gezondheidsrisico’s:
▪ Gezonde patiënt (categorie 1)
▪ Lichte systemische afwijkingen (categorie 2)
▪ Activiteitenbelemmerende afwijkingen (categorie 3)
▪ Levensbeperkende afwijkingen (categorie 4)
o Bij ASA-categorie 3 en 4 wordt meestal niet geïmplanteerd.
o Roken leidt ook tot hoger verlies van implantaten (vooral i.c.m. lokale bot augumentaties), hier wordt ook naar gevraagd.
• Extra-oraal onderzoek
o Verticale dimensie (beethoogte), spraak en mate van
ondersteuning van weke delen (fig. 1.2).
o Lachlijn bij partieel edentaten beoordelen.
o Esthetische aspecten
o Functioneren kaakgewricht
o Afwijkingen huid en lymfeklieren
• Intra-oraal onderzoek
o Bij edentaten:
▪ Conditie orale mucosa:
• Verdikkingen en irritaties kan door hyperemie met drukplekken als gevolg van:
o Prothese-irritatie
o Irritatiehyperplasieën
o Orale candidose
o ‘Flabby ridge’.
▪ Een atrofische dunne mucosa verminderd de belasting dragende capaciteit van de prothesebasis.
• Chronische pijn vooral bij belasting van prothese.
▪ Contour p.a. beoordelen door stevig palperen en stadium van resorptie, scherpe botrichels, ondersnijdingen en
ligging foramen mentale bepalen. (fig. 1.3 en 1.4).
• Voor beoordeling botvolume → aanvullend röntgenonderzoek.
, ▪ Bestaande prothese wordt beoordeeld op:
• Stabiliteit
• Trek en kipretentie
• Pasvorm
• Aansluiting
• Uitbreiding
• Lengte en dikte randen
• Gelijkmatige verdeling occlusale
contacten
• Bewegingsvrijheid bij articulatie
(onvoldoende geeft groot dislokerend
effect op boven prothese).
▪ Beeld intermaxillare verhoudingen (relatie van
beide processi tov elkaar).
• Als gevolg van verschil in resorptiepatroon
tussen OK en BK ontstaat vaak een
omgekeerde beetverhouding zowel
sagittaal als transversaal.
• Heeft gevolgen voor retentie en
stabiliteit.
o Bij partieel dentaten:
▪ Nauwkeurig onderzoek
• Parodontale situatie
• Kwaliteit restauraties
• Occlusie en articulatie
• Intermaxillaire en mesiodistale ruimte (fig. 1.5 en 1.6).
▪ Breedte van het bot bij missend element door palperen. Prognose en staat overige elementen heeft invloed op
keuze zorgrichting. (fig. 1.7 en 1.8).
▪ Goede prognose is een voorwaarde voor behandelplan met implantaten.
o Röntgenonderzoek
▪ Intra-orale opnamen van de elementen aan het aangrenzend
diasteem.
▪ Inzicht in ontstekingen, botniveau en cariës indien aanwezig. (fig. 1.9
en 1.10).
▪ Afhankelijk van restauratiegraad volledige röntgenstatus.
▪ Specifiek de botkwantiteit en kwaliteit beoordelen komt in de
tweede specifieke onderzoeksfase.
o Diagnose en voorlopig behandelplan
▪ Bij twijfel kan extra fase met evaluatieperiode worden ingelast.
• Aanpassen bestaande prothese, elimineren peri-apicale
ontsteking (na wkb of apexresectie) of parodontaal
(instructie plaque, scaling + rootplaning) verbeteren
voorlopig voorstel.
▪ Algemene voorlichting (voor/nadelen, risico’s, globaal financieel,
wanneer en hoe, schriftelijk ondersteunen).
▪ Patiënt moet beslissing kunnen nemen na het verwerken van de info.
▪ Kiest de patiënt voor implantologie dan komt de tweede
onderzoeksfase aan bot.
1.2.2 De tweede specifieke onderzoeksfase
• A.h.v. verwijsbrief algemeen onderzoek en vraagstelling van patiënt doorlopen, daarna
aanvullend onderzoek.
• Aanvullend medisch onderzoek
o Overleg huisarts of behandelend specialist indien nodig.
• Aanvullend parodontaal onderzoek van het restgebit
o Parodontiumstatus, aanwezigheid paropathogene micro-organismen.
o Indien nodig eerst na overleg dit behandelen.
• Aanvullend röntgenonderzoek naar de botkwaliteit en botkwantiteit (zowel implantaatgebied als donorregio)
o Indicatie van hoogte en breedte bot, verhouding corticaal/spongieus en belemmerende structuren (foramen mentale,
canalis mandibulae, sinus maxillaris, cavum nasi, radices relictae en cysten)
o Meestal met OPG en röntgenschedelprofielfoto (voor edentate patiënten).
o Bij partieel dentate patienten ook nog intra-orale.
o De sinus maxillaris met voorachterwaartse schedelfoto (opname volgens Water).
o Tenslotte nog computertomografie, waarmee nauwgezet een doorsnede kan worden gemaakt van het gebied van
implanteren.
o Veelgebruikte indelingen in stadia van botresorptie is de classificatie van Cawood en Howell: voor botkwaliteit die van
Lekholm en Zarb.
