Samenvatting shock & inotropica, vasoactieve medicatie toets module C Anesthesiemedewerker (Amstel Academie)

Les 1
Voorbereiding
 E-learnings op www.datzaljeleren.nl:
o Shock en Hemodynamiek
o Inotropica en vasoactieve medicatie
 Moodle literatuur: Boersma (2013) Shock. Een praktische handleiding. Tielt: Lannoo
 Bakker (2017).ProActive Nursing: klinische problematiek inzichtelijk. Amsterdam: Boom
uitgeverij: Blz 170-174

Leerdoelen
 De principes van zuurstofaanbod en zuurstofverbruik uitleggen
 Een overzicht geven van de verschillende typen van shock en de bijbehorende symptomen en
de behandeling daarvan
 De fysiologie van de circulatie t.a.v. het hartminuutvolume, bloeddrukregulatie en
orgaanperfusie
 De definitie en symptomen van shock
 De gevolgen van shock op de verschillende organen
 De basisprincipes van vasoactieve medicatie

,Factoren van invloed op de bloeddruk
1. Hart
o Pompfunctie
 CO= HF x SV à Slagvolume is afhankelijk van:
 Preload= uitrekking van myocardcellen (FS curve)
Druk in de periferie
Druk in het hart
Duur van de diastole
 Afterload= weerstand waarin RV/LV moet pompen
Arteriolenà bloeddruk
à Precapillaire kringspiertjes veroorzakenà shunt
Stenose klep
 Contractiliteit= vermogen om zich te kunnen samentrekken
à toelichting FS curve: het ventrikel eind diastolische volume hoe meer dat
toeneemt hoe groter het slagvolume MAAR een te groot eind diastolisch
volume resulteert in een overrekt hart door een te groot aanbod aan volume.
à hoge HFà korte tijd diastoleà hart krijgt niet de tijd om zich te
vullen preload neemt afà slagvolume neemt af.
à snelle regulatie door het autonome zenuwstelsel
o Veneus aanbod
 Flow
 Spierpomp (contractie, kleppen open, kleppen dicht, relaxatie)
 Adempomp
Thorax vergroot bij inademing, longvaten zetten uità er
ontstaat een onderdrukà bloed wordt aangezogen
 Arteriepomp
 Zwaartekracht
 Kleppen
 Vaattonus (spanningstoestand van het veneuze compartiment)
 Capillairenà venulenà venen (deze tonus is minimaal)
 Bij ondervulling trekken je bloedvaten in de volgende veneuze
depots samen, die zorgen voor extra volume:
Milt
Lever (indrukken van de lever)
Benen (benen omhoog houden)
 Veneuze kleppen
 Zwaartekracht
o Hartritme
 Ritme
 Sinusritme, atriaal, AV-junctionaal, ventriculair
 Frequentie
 Bradycardie en tachycardie
 Geleiding
 Blok
2. Arteriolen= perifere vaatweerstand
3. Vaattonus van het veneuze compartiment
4. Totale bloedvolume (7,5% van lichaamsgewicht= 5 a 6 liter bloed volwassen man)
o 65% systemische venen overduidelijk het meest dus belangrijk!!
o 20% systemische arteriën
o 10% hart en longen
o 5% capillairen

,Bloeddrukregulatie
 Neurogene regulatie= snelle regulatie (milliseconden)
o Autonome zenuwstelsel
 Barosensoren wand aortaboog en arteria carotis
 Hersenstamà n. sympaticus en n.vagus
 Daling RR: vagotonus neemt af, sympathicustonus toe:
HF en SV omhoog: CO neemt toe
Arteriolenconstrictie neemt toe: TPR neemt toe
Venulen constrictie neem toe: veneus aanbod ↑
Bijnier wordt door sympatische zenuwstelsel geprikkeld
omà adrenaline releaseà constrictie
 Chemosensoren in wand van aortaboog en a. carotis reageren op:
 Stijging pCO2
 Daling pH
 Daling pO2
CO, TPR en veneus aanbod neemt toe
Adrenaline bijnier
 Nocisensoren (via sympatische zenuwstelsel)
 Pijn: 50-100% stijging van CO (verdubbeling)
 Humorale regulatie= langzame regulatie (24/ 48 uur)
o Dorstmechanisme
o RAAS
 Verminderde nierperfusie
 Renine afgifteà angiotensinogeenà angiotensine Ià onder
invloed van ACEà angiotensine II
Vasoconstrictie arteriolen: TPR omhoog
Aldosteron bijnier: Natrium en water terugresorptie nier
ADH hypofyse: Water terugresorptie verzamelbuis

Andere humorale invloeden
 TSH uit schildklierà HF omhoog
 ACTH uit hypofyseà cortisol bijnier
o Glucose spiegel omhoog
o Retentie van natrium en water
 ADH uit hypofyseà verhoogde osmolariteit en bij hypotensie
à bijvoorbeeld heb jij net een zak chips gegeten dan:
o Waterretentie
o vasoconstrictie

, Bewaking van de circulatie
 Gemiddelde arteriële bloeddruk= MAP
 Pols
 Halsvenen
 Kleur
 Capillaire refill
o Verkort bijà rode huidà distributieve shockàvasodilatatie (microcirculatie)=
sepsisà later verandert dit inà gemarmerde huid
o Anafylaxie (steek van wesp)à vasodilatatie
 Diurese
 Deltatemperatuur (verschil kern- en huidtemperatuur)à normaal= 5 – 8 graden
o Normaal huidtemperatuur 29 graden

Gemiddelde arteriële bloeddruk (MAP)
 Systolische bloeddruk (LV contractie)
 Diastolische bloeddruk (daldruk) (1x systole + 2x diastole)
 Gemiddelde arteriële bloeddruk =MAPà ---------------------------------------
o grenswaarde 50-60 mmHg 3
 Maar dat is anders voor het hart want:
à de diastolische bloeddruk is het belangrijkst voor het hartà tijdens de diastole is er
goede flow in de coronaire van het linkerventrikelà in de systolische fase worden de
coronaire van het LV dicht gedrukt en kan er geen bloed doorheen stromen

Zuurstofvoorziening myocard
 Aanvoer en behoefte moet gelijk zijn bij grotere behoefte dan aanvoer:
o POB klachtenà ischemie
 Aanvoer
o Coronairen
o Diastolische bloeddruk
o Hartfrequentie (hoge HFà korte diastole)
o Hb en SO2 (transportkarretjes Hb en hoeveel is eraan gekoppeld= saturatie)
o Viscositeit (stroperigheid doorà te veel Hb)
 Behoefte
o Veneus aanbod (veel aanbodà veel uitrekkingà veel inspanning om samen te
knijpenà kost meer energie)
o Vaatweerstand
o Hartfrequentie
o Contractiliteit (hoeveel spierarbeid wordt er geleverd)

De Law of eight toepassen in verschillende situaties
Blz. 158 – 165 ProActive Nursing

Kernprobleem MAP TPR CVD PAP PVR PCWP V-P CO rechts-links
Hypovolemie ↓ ↑ ↓ ↓ ? ↓ > ↓ ↓
Cardiogene situatie rechts ↓ ↑ ↑ ↓ ? ↓ > ↓ ↓
Cardiogene situatie links ↑ ↑ ↑ ↑ ? ↑ < = ↓
Cardiogene shock ? ↑ ↑ ↑ ↑ ↑ = = ↓
Obstructieve situatie (thoracaal) ↓ ↑ ↑ ↑ ? ↓ > ↓ ↓
Distributieve situatie ↓ ↓ = = ? = < ↑ ↑