Hoorcollege 1: Psychoactieve drugs (04-06-2019)
Psychoactieve drugs
Psychoactieve drugs = Chemische stoffen die een effect hebben op neurotransmissie in de hersenen,
waardoor de hersenactiviteit en dus de hersenfunctie en het gedrag (cognitief gedrag, stemming,
motorisch gedrag, etc.) verandert.
Redenen voor het gebruiken van psychoactieve drugs:
• Recreationeel gebruik.
Gezonden individuen gebruiken psychoactieve drugs, omdat het een positief effect op hen heeft.
• Therapeutisch gebruik.
Patiënten met een hersenaandoening en aangetaste hersenfunctie gebruiken psychoactieve drugs
die voorgeschreven zijn door een arts. De psychoactieve drugs zorgen voor het herstellen van de
hersenfunctie, waardoor symptomen verdwijnen.
Psychoactieve drugs en de bloedhersenbarrière
Psychoactieve drugs moeten de bloedhersenbarrière kunnen passeren om invloed te hebben op de
neurotransmissie in de hersenen. Psychoactieve drugs moeten daarom specifieke eigenschappen hebben:
• De drug moet lipofiel zijn.
• De drug maakt gebruikt van transporteiwitten.
De bloedhersenbarrière beschermt de hersenen tegen toxische stoffen, zodat er geen hersenschade
optreedt.
Typen psychoactieve drugs
Categorisatie van psychoactieve drugs o.b.v. het effect
op hersenactiviteit:
• Stimulants = Psychoactieve drugs die de
hersenactiviteit stimuleren of laten toenemen.
Organismen die stimulants ingenomen hebben
vertonen waakzaamheid, alertheid en motorische
activiteit.
• Depressants = Psychoactieve drugs die de
hersenactiviteit inhiberen of laten afnemen.
Organismen die depressants ingenomen hebben
vertonen slaperigheid en verdoving.
VB: Slaappillen en opioïden (pijnstillers).
• Hallucinogens = Psychoactieve drugs die de
sensorische perceptie verstoren.
Hallucinogens veranderen de perceptie van de
sensorische input, waardoor de perceptie van de omgeving verandert.
Sommige psychoactieve drugs behoren tot alle drie de categorieën. De dosis en situatie bepalen het
hoofdeffect van deze drugs.
Psychoactieve drugs veranderen de hersenfunctie
Psychoactieve drugs kunnen interfereren met verschillende processen die betrokken zijn bij
neurotransmissie:
• Synthese van neurotransmitters.
• Het opslaan van neurotransmitters in vesicles.
1
Psychoactieve drugs
Psychoactieve drugs = Chemische stoffen die een effect hebben op neurotransmissie in de hersenen,
waardoor de hersenactiviteit en dus de hersenfunctie en het gedrag (cognitief gedrag, stemming,
motorisch gedrag, etc.) verandert.
Redenen voor het gebruiken van psychoactieve drugs:
• Recreationeel gebruik.
Gezonden individuen gebruiken psychoactieve drugs, omdat het een positief effect op hen heeft.
• Therapeutisch gebruik.
Patiënten met een hersenaandoening en aangetaste hersenfunctie gebruiken psychoactieve drugs
die voorgeschreven zijn door een arts. De psychoactieve drugs zorgen voor het herstellen van de
hersenfunctie, waardoor symptomen verdwijnen.
Psychoactieve drugs en de bloedhersenbarrière
Psychoactieve drugs moeten de bloedhersenbarrière kunnen passeren om invloed te hebben op de
neurotransmissie in de hersenen. Psychoactieve drugs moeten daarom specifieke eigenschappen hebben:
• De drug moet lipofiel zijn.
• De drug maakt gebruikt van transporteiwitten.
De bloedhersenbarrière beschermt de hersenen tegen toxische stoffen, zodat er geen hersenschade
optreedt.
Typen psychoactieve drugs
Categorisatie van psychoactieve drugs o.b.v. het effect
op hersenactiviteit:
• Stimulants = Psychoactieve drugs die de
hersenactiviteit stimuleren of laten toenemen.
Organismen die stimulants ingenomen hebben
vertonen waakzaamheid, alertheid en motorische
activiteit.
• Depressants = Psychoactieve drugs die de
hersenactiviteit inhiberen of laten afnemen.
Organismen die depressants ingenomen hebben
vertonen slaperigheid en verdoving.
VB: Slaappillen en opioïden (pijnstillers).
• Hallucinogens = Psychoactieve drugs die de
sensorische perceptie verstoren.
Hallucinogens veranderen de perceptie van de
sensorische input, waardoor de perceptie van de omgeving verandert.
Sommige psychoactieve drugs behoren tot alle drie de categorieën. De dosis en situatie bepalen het
hoofdeffect van deze drugs.
Psychoactieve drugs veranderen de hersenfunctie
Psychoactieve drugs kunnen interfereren met verschillende processen die betrokken zijn bij
neurotransmissie:
• Synthese van neurotransmitters.
• Het opslaan van neurotransmitters in vesicles.
1
