De huid is het grootste orgaan van het menselijk lichaam. De huid:
- Beschermt de diepere weefsels en organen tegen chemische en fysische invloeden
- Beschermt tegen infecties
- Regelt de lichaamstemperatuur
- Signaleert pijn
- Beschermt tegen uitdroging
- Maakt vitamine D aan
De epidermis (opperhuid) en dermis (lederhuid) liggen op de subcutis (onderhuids bindweefsel)
Subcutis vormt de verbinding tussen de huid en de onderliggende structuren + vetcellen in de
subcutis isoleren het lichaam tegen warmte en kou
De meeste cellen in de epidermis zijn keratinocyten – maken keratine aan = taai, vezelig eiwit dat de
huid stevigheid geeft en vochtverlies voorkomt
Melanine wordt gevormd uit melanocyten in de onderste laag van de epidermis – uv-licht bevordert
de vorming van melanine!
Dermis bestaat uit fibreus bindweefsel – collageen en elastinevezels
- Collageenvezels: geven de huid stevigheid
- Elastinevezels: maken de huid elastisch en veerkrachtig
In de dermis bevinden zich veel receptoren die prikkels vanuit de omgeving registreren. Er liggen ook
zweet-en talgklieren in de dermis
- Talgklieren: overal – behalve op handpalmen en voetzolen – smeert en bevochtigd de huid +
heeft een antibacterieel en antifungaal effect
- 2 soorten zweetklieren
1. Exocriene zweetklieren: overal – regulatie van de lichaamstemperatuur
2. Apocriene zweetklieren: oksels en schaamstreek – pas vanaf pubertijd actief – is in
principe geurloos MAAR wordt door bacteriën aan het huidoppervlak omgezet in stoffen
die de typische ‘zweetgeur’ veroorzaken
Haar wordt gevormd in een haarzakje en is een epidermale structuur die bestaat uit keratine
Nagels worden gevormd door epidermale cellen
- Nagelplaat: zichtbare deel van de nagel
- Nagelbed: ligt onder de nagelplaat – doorbloeding van het nagelbed kleurt de nagel
Verkleuringen van de huid kunnen een teken zijn van problemen elders in het lichaam
- Cyanose – blauwverkleuring: laag O2 gehalte van het bloed (cyanose van de nagels 1 e teken)
- Icterus – geelzucht: ophoping van bilirubine ten gevolge van leveraandoeningen,
galwegobstructie of versterkte hemolyse
- Erytheem – roodheid: toegenomen doorbloeding of vaatverwijding vlak onder het
huidoppervlak
- Pallor – bleekheid: verminderde doorbloeding
- Hematoom – bloeduitstorting: rood-paars-blauwgekleurde vlek in de huid ten gevolge van
ophoping van bloed in de huid
Afwijkende vorm/kleur van nagels kan ook wijzen op een onderliggende aandoening
- Horlogeglasnagels – bolle nagels: chronisch O2 te kort
- Trommelstokvingers – verdikte vingertoppen in combinatie met horlogeglasnagels
- Bleke nagels anemie
- Holle nagels – lepeltjesnagels: ernstig ijzertekort
, Infecties van de huid opsporen (verwekker) door microbiologische kweken, DNA-onderzoek en
antigeen-antistof bepalingen. Er zijn verschillende huidtesten (allergie):
- Huidpriktest: allergeen wordt met een puntig, scherp mesje in de huid gebracht – na 15-20
minuten
- Intracutane huidtest: allergeen – geneesmiddel/insecten gif wordt vlak onder de huid
gebracht – na 15-20 minuten
- Plakproef: speciale pleisters met het allergeen worden op de rug van de patiënt aangebracht
bij verdenking op contactallergie – na 3-4 dagen
Diagnose tumoren: biopsie
- Stansbiopsie: klein rond mesje wordt als een ‘appelboor’ door de epidermis en dermis tot in
het onderhuidse bindweefsel gedrukt – klein staafje huidweefsel
- Ponsbiopsie
- Incisiebiopsie: met een scalpel wordt een snee in de huid gemaakt tot aan het onderhuidse
bindweefsel = ellipsvormig
- Excisiebiopsie: huidafwijking/tumor wordt in zijn geheel verwijderd
Efflorescenties: laesies/afwijking
- Macula: vlek – sproeten
- Urtica: kwaddel – netelroos/galbulten
- Papula: bult – verruca vulgaris
- Nodulus: knobbeltje – reumatoïde noduli
- Vesicula: blaaske – waterpokken | bulla: grote blaar
- Pustula: pustel/puistje – acne
- Ulcus: zweer – decubitus
- Crusta: korst – impetigo (krentenbaard)
- Squama: huidschilfer – psoriasis
- Rhagade/fissuur: kloof – zwemmerseczeem
Gaan vaak gepaard met
- Pruritus = jeuk
- Oedeem
- Erytheem = roodheid
- Ontsteking
Epidermale cyste: zakje met vloeibare inhoud dat wordt gevormd door epidermale cellen
Vroeger noemde ze het ook wel talgkliercysten – onjuist want ontstaan niet uit talgklieren
- Kans neemt toe bij het ouder worden en na meerdere huidbeschadigingen (acne)
Mannen 2x vaker
- Plaats: gezicht, hals, borst en onderrug
Gevolg van: abnormale celproliferatie na beschadiging van de huid of ontsteking van een
haarzakje/talgklier – zakje gevuld met keratine
Huidkleurige/geelachtige gladde, ronde knobbeltjes vlak onder de huid – makkelijk
beweegbaar
- Meestal GEEN klachten geïnfecteerd en barsten open of op een hinderlijke plek
- Kunnen worden weggesneden | preventie is NIET mogelijk
Bacteriële huidinfecties
Impetigo/krentenbaard: acute zeer BESMETTELIJKE huidinfectie – vooral bij kinderen 1-9 jaar
- Incidentie is de laatste jaren gestegen
- Beschermt de diepere weefsels en organen tegen chemische en fysische invloeden
- Beschermt tegen infecties
- Regelt de lichaamstemperatuur
- Signaleert pijn
- Beschermt tegen uitdroging
- Maakt vitamine D aan
De epidermis (opperhuid) en dermis (lederhuid) liggen op de subcutis (onderhuids bindweefsel)
Subcutis vormt de verbinding tussen de huid en de onderliggende structuren + vetcellen in de
subcutis isoleren het lichaam tegen warmte en kou
De meeste cellen in de epidermis zijn keratinocyten – maken keratine aan = taai, vezelig eiwit dat de
huid stevigheid geeft en vochtverlies voorkomt
Melanine wordt gevormd uit melanocyten in de onderste laag van de epidermis – uv-licht bevordert
de vorming van melanine!
Dermis bestaat uit fibreus bindweefsel – collageen en elastinevezels
- Collageenvezels: geven de huid stevigheid
- Elastinevezels: maken de huid elastisch en veerkrachtig
In de dermis bevinden zich veel receptoren die prikkels vanuit de omgeving registreren. Er liggen ook
zweet-en talgklieren in de dermis
- Talgklieren: overal – behalve op handpalmen en voetzolen – smeert en bevochtigd de huid +
heeft een antibacterieel en antifungaal effect
- 2 soorten zweetklieren
1. Exocriene zweetklieren: overal – regulatie van de lichaamstemperatuur
2. Apocriene zweetklieren: oksels en schaamstreek – pas vanaf pubertijd actief – is in
principe geurloos MAAR wordt door bacteriën aan het huidoppervlak omgezet in stoffen
die de typische ‘zweetgeur’ veroorzaken
Haar wordt gevormd in een haarzakje en is een epidermale structuur die bestaat uit keratine
Nagels worden gevormd door epidermale cellen
- Nagelplaat: zichtbare deel van de nagel
- Nagelbed: ligt onder de nagelplaat – doorbloeding van het nagelbed kleurt de nagel
Verkleuringen van de huid kunnen een teken zijn van problemen elders in het lichaam
- Cyanose – blauwverkleuring: laag O2 gehalte van het bloed (cyanose van de nagels 1 e teken)
- Icterus – geelzucht: ophoping van bilirubine ten gevolge van leveraandoeningen,
galwegobstructie of versterkte hemolyse
- Erytheem – roodheid: toegenomen doorbloeding of vaatverwijding vlak onder het
huidoppervlak
- Pallor – bleekheid: verminderde doorbloeding
- Hematoom – bloeduitstorting: rood-paars-blauwgekleurde vlek in de huid ten gevolge van
ophoping van bloed in de huid
Afwijkende vorm/kleur van nagels kan ook wijzen op een onderliggende aandoening
- Horlogeglasnagels – bolle nagels: chronisch O2 te kort
- Trommelstokvingers – verdikte vingertoppen in combinatie met horlogeglasnagels
- Bleke nagels anemie
- Holle nagels – lepeltjesnagels: ernstig ijzertekort
, Infecties van de huid opsporen (verwekker) door microbiologische kweken, DNA-onderzoek en
antigeen-antistof bepalingen. Er zijn verschillende huidtesten (allergie):
- Huidpriktest: allergeen wordt met een puntig, scherp mesje in de huid gebracht – na 15-20
minuten
- Intracutane huidtest: allergeen – geneesmiddel/insecten gif wordt vlak onder de huid
gebracht – na 15-20 minuten
- Plakproef: speciale pleisters met het allergeen worden op de rug van de patiënt aangebracht
bij verdenking op contactallergie – na 3-4 dagen
Diagnose tumoren: biopsie
- Stansbiopsie: klein rond mesje wordt als een ‘appelboor’ door de epidermis en dermis tot in
het onderhuidse bindweefsel gedrukt – klein staafje huidweefsel
- Ponsbiopsie
- Incisiebiopsie: met een scalpel wordt een snee in de huid gemaakt tot aan het onderhuidse
bindweefsel = ellipsvormig
- Excisiebiopsie: huidafwijking/tumor wordt in zijn geheel verwijderd
Efflorescenties: laesies/afwijking
- Macula: vlek – sproeten
- Urtica: kwaddel – netelroos/galbulten
- Papula: bult – verruca vulgaris
- Nodulus: knobbeltje – reumatoïde noduli
- Vesicula: blaaske – waterpokken | bulla: grote blaar
- Pustula: pustel/puistje – acne
- Ulcus: zweer – decubitus
- Crusta: korst – impetigo (krentenbaard)
- Squama: huidschilfer – psoriasis
- Rhagade/fissuur: kloof – zwemmerseczeem
Gaan vaak gepaard met
- Pruritus = jeuk
- Oedeem
- Erytheem = roodheid
- Ontsteking
Epidermale cyste: zakje met vloeibare inhoud dat wordt gevormd door epidermale cellen
Vroeger noemde ze het ook wel talgkliercysten – onjuist want ontstaan niet uit talgklieren
- Kans neemt toe bij het ouder worden en na meerdere huidbeschadigingen (acne)
Mannen 2x vaker
- Plaats: gezicht, hals, borst en onderrug
Gevolg van: abnormale celproliferatie na beschadiging van de huid of ontsteking van een
haarzakje/talgklier – zakje gevuld met keratine
Huidkleurige/geelachtige gladde, ronde knobbeltjes vlak onder de huid – makkelijk
beweegbaar
- Meestal GEEN klachten geïnfecteerd en barsten open of op een hinderlijke plek
- Kunnen worden weggesneden | preventie is NIET mogelijk
Bacteriële huidinfecties
Impetigo/krentenbaard: acute zeer BESMETTELIJKE huidinfectie – vooral bij kinderen 1-9 jaar
- Incidentie is de laatste jaren gestegen
