Vrijwillige risico’s zijn risico’s die je niet hoeft te nemen en zelf voor kiest.
Onvrijwillige risico’s zijn risico’s die je niet vrijwillig loopt en niet voor kiest.
Je kunt je tegen risico’s verzekeren door een verzekering af te sluiten. De verzekeringnemer
betaalt daarvoor een premie. De verzekeraar gebruikt de ontvangen premies om schades uit te
keren, kosten te dekken en winst te maken.
Als je een verzekering afsluit krijg je een verzekeringscontract, een polis. Hierop staat welke
schade gedekt wordt en voor welk bedrag.
Risico = kans op voorval x gemiddeld schadebedrag van het voorval
Risico’s vermijden is risico-avers gedrag. Sommige verzekeringen zijn verplicht, anderen niet.
Er zijn een aantal redenen om verzekeringen te verplichten:
- Mensen tegen zichzelf beschermen, niet iedereen kan de financiële risico’s dragen.
- Mensen tegen anderen beschermen, zodat je niet gedupeerd raakt door de schade die
een ander heeft veroorzaakt.
- Verplichte solidariteit. Je betaalt allemaal evenveel, ongeacht hoeveel risico je loopt.
Minimale gemiddelde premiehoogte = Totaal uitkeringsbedrag : aantal verzekerden.
1.2 Verzekeren is niet eenvoudig
Asymmetrische informatie is informatie achterhouden of onjuiste informatie opgeven. Door
asymmetrische informatie weet de verzekering niet hoe hoog de premie moet zijn, dit kan
resulteren in een hoge premie voor goede risico’s en deze kunnen dan besluiten om zich niet te
verzekeren. Hierdoor blijven alleen de slechte risico’s over, dit is averechtse selectie. Dit kan
er uiteindelijk voor zorgen dat de verzekering onbetaalbaar wordt.
Mensen die verzekerd zijn kunnen zich minder voorzichtig gaan gedragen, want ‘het
wordt toch wel verzekerd’. Dit noemen we moral hazard (moreel wangedrag).
Dit zorgt voor hogere kosten, waardoor de premies weer omhoog moeten.
Bij fraude is sprake van bedrog. Er worden opzettelijk zaken anders voorgedaan dan ze in
werkelijkheid zijn, om daarmee voordeel te behalen.
1.3 Financiële risico’s beperken
Verzekeraars proberen financiële risico’s te verminderen door eigen risico in te voeren. Je
moet dan een deel van de schade zelf betalen. Dit is een middel om moreel wangedrag te
beperken.
Veel verzekeringen zijn gebaseerd op het solidariteitsprincipe, maar niet iedereen wil mee
betalen aan de hoge risico's van anderen. Verzekeraars spelen hierop in om mensen in te delen
in risicogroepen: Een groep met een hoger dan gemiddeld risico moet een hogere premie
betalen dan groepen met een laag risico. Dit noem je premiedifferentiatie. Dit wordt gebruikt om
het risico van averechtse selectie te beperken. Een vorm hiervan is de bonus-malusregeling,
waarbij de hoogte van je premie afhangt van het aantal schadevrije jaren.
De acceptatieplicht ligt bij een zorgverzekering, je mag niet geweigerd worden. De verzekeraar
mag niet aan risicoselectie doen.