SAMENVATTING FINANCIAL ACCOUNTING – H7 t/m H13
H7 Vlottende activa
7.1 Begripsbepaling en rubricering
Er is sprake van een vlottend activum wanneer er aan een van de volgende voorwaarden is
voldaan:
- Het is de verwachting dat het activum zal worden gerealiseerd, verkocht of verbruikt
binnen de normale productiecyclus van de onderneming
- Het activum wordt primair gehouden voor de verkoop en deze verkoop zal naar
verwachting binnen een jaar plaatsvinden
- Het activum bestaat uit liquide middelen of een equivalent van liquide middelen dat
niet beperkt is in zijn aanwendbaarheid
Op basis van deze voorwaarden valt onderhanden werk dus ook onder vlottende activa.
7.2 Voorraden
7.2.1 Soorten voorraden
Voorraden kunnen worden onderscheiden naar het stadium in de ondernemingscyclus
waarin ze zich bevinden:
- Grond- en hulpstoffen (grondstoffen gaan ‘op’ in het product)
- Onderhanden werk en halffabricaat
- Gereed product
Daarnaast kan voorraad worden onderscheiden in:
- Economische voorraad (de voorraad waarover de onderneming prijsrisico loopt,
oftewel werkelijke voorraad – reeds verkochte producten + reeds aangekochte
producten)
- Technische voorraad (de voorraad die daadwerkelijk aanwezig is)
Er is pas sprake van een activum wanneer de onderneming het in zijn beschikkingsmacht
heeft, vandaar dat enkel de technische voorraad voor activering in aanmerking komt. Er
dient echter wel te worden onderzocht of er in de lopende in- en verkooporders verliezen
schuilen. Dit verlies moet worden opgenomen op de balans door een voorziening te vormen.
7.2.2 In de voorraad te activeren kosten
Bij gekochte voorraden dient te worden opgenomen:
- Inkoopprijs
- Bijkomende kosten (transportkosten, magazijnkosten e.d.)
Voor zelfgeproduceerde voorraden (halffabricaten en gereed product) dient te worden
opgenomen:
- Gebruikte grond- en hulpstoffen
- Overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend
In de voorraadwaardering mag ook nog worden opgenomen:
- Een redelijk deel van de indirecte kosten
, - De rente op schulden over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan
worden toegerekend (slechts rente op vreemd vermogen en het moet in de
toelichting worden vermeld)
Opname van verkoopkosten in de voorraadwaardering is expliciet niet toegestaan.
Wanneer in de voorraadwaardering rekening wordt gehouden met indirecte kosten, kan er
een bezettingsresultaat optreden wanneer de werkelijke productie niet gelijk is aan de
normale productie.
7.2.3 Absorption versus direct costing
Bij absorption costing vindt voorraadwaardering plaats tegen de integrale fabricagekostprijs.
Bij direct costing wordt er alleen rekening gehouden met de variabele kosten en worden de
constante kosten op basis van period matching toegerekend.
Absorption costing geeft ruimte voor creative accounting; door een hogere of lagere
productie kan de winst worden gestuurd.
Bij direct costing dreigt het gevaar dat niet voldaan wordt aan het voorschrift dat minimaal
de directe kosten geactiveerd moeten worden in de voorraad. Het kan namelijk zo zijn dat
kosten constant én direct zijn (denk aan een machine die slechts voor een product gebruikt
wordt).
Voorraden moeten fiscaal zoveel mogelijk op integrale fabricagekosten worden
gewaardeerd. Enkel het constante deel van de algemene kosten mag buiten de
voorraadwaardering blijven.
7.2.4 Waarderingsgrondslagen van voorraden
Voorraden dienen gewaardeerd te worden tegen de laagste van de historische kosten en de
verwachte opbrengstwaarde. Dit wordt de minimumwaarderingsregel genoemd. Fiscaal
moeten voorraden gewaardeerd worden tegen de historische kostprijs.
7.3 Langlopende werken
7.3.1 Specifieke verslaggevingsproblemen
Langlopende werken worden vaak uitgevoerd op basis van een vaste aanneemsom,
waardoor efficiency- en calculatieverschillen voor risico van de opdrachtnemer zijn.
Langlopende werken worden opgenomen onder de voorraden. Bij langlopende werken is het
gebruikelijk dat er tussentijds al gedeelten van de aanneemsom worden voldaan. Hoe wordt
dit verwerkt in de jaarrekening?
7.3.2 Verwerking van termijnen
Er zijn twee mogelijkheden om de door opdrachtnemer gedeclareerde termijnen te
verwerken:
1. Opname op de passiefzijde van de balans (kortlopende schulden, vooruit
gefactureerde bedragen)
2. In mindering op de actiefpost onderhanden werk.
, Wanneer het gaat om werkzaamheden die nog verricht moeten worden, wordt de eerste
methode aanbevolen. Bij reeds verrichte werkzaamheden komt methode 2 in aanmerking.
7.3.3 Winsttoerekening
Voor de verdeling van de winst op een langlopend werk zijn er twee mogelijkheden:
1. Winstneming bij oplevering (eind van het project)
2. Tussentijdse winstneming
Winstneming bij oplevering
Bij strikte toepassing van het realisatieprincipe mag winst pas worden opgenomen bij
oplevering. Bij het gebruik van deze methode hoeven er geen schattingen gemaakt te
worden van de winst (de werkelijke kosten en opbrengsten zijn bekend). Wanneer er sprake
zou zijn van een verlies moeten er wel schattingen gemaakt worden, er moet dan namelijk
een voorziening worden opgenomen.
Een nadeel van deze methode is dat er een fluctuerend winstbeeld kan ontstaan.
Tussentijdse winstneming
Bij deze methode wordt de winst overeenkomstig de voortgang genomen. Bij toepassing van
deze methode worden er voor de bepaling van de voortgang van het werk op balansdatum
verschillende berekeningen gebruikt:
- Percentage of completion method wanneer het resultaat van een onderhanden
project op betrouwbare wijze kan worden ingeschat, moeten de projectopbrengsten
en projectkosten in de resultatenrekening worden verwerkt naar rato van de
verrichte prestaties op balansdatum. (opbrengsten-betaalde termijnen)
- Percentage op completion with zero profit wanneer het resultaat niet
betrouwbaar kan worden ingeschat, worden alleen de projectopbrengsten ter
grootte van de aan de periode toe te rekenen projectkosten in de resultatenrekening
opgenomen. (kosten – betaalde termijnen)
Om het resultaat van een project (o.b.v. een aanneemsom) betrouwbaar in te kunnen
schatten, moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Totale projectopbrengsten kunnen op betrouwbare wijze worden bepaald
- Het is waarschijnlijk dat de economische voordelen m.b.t. het onderhanden project
naar de rechtspersoon zullen toevloeien
- Zowel de kosten om het project af te maken als de mate waarin het project is
voltooid per balansdatum kunnen op betrouwbare wijze worden bepaald
- De kosten toe te rekenen aan het onderhanden project zijn duidelijk te
onderscheiden en op betrouwbare wijze te bepalen.
Om het resultaat van een project (o.b.v. een regiecontract) betrouwbaar in te kunnen
schatten, moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Het is waarschijnlijk dat de economische voordelen naar de rechtspersoon zullen
toevloeien
- De kosten toe te rekenen aan het onderhanden project, al dan niet verrekenbaar op
basis van het contract, zijn duidelijk te onderscheiden en op betrouwbare wijze te
bepalen
H7 Vlottende activa
7.1 Begripsbepaling en rubricering
Er is sprake van een vlottend activum wanneer er aan een van de volgende voorwaarden is
voldaan:
- Het is de verwachting dat het activum zal worden gerealiseerd, verkocht of verbruikt
binnen de normale productiecyclus van de onderneming
- Het activum wordt primair gehouden voor de verkoop en deze verkoop zal naar
verwachting binnen een jaar plaatsvinden
- Het activum bestaat uit liquide middelen of een equivalent van liquide middelen dat
niet beperkt is in zijn aanwendbaarheid
Op basis van deze voorwaarden valt onderhanden werk dus ook onder vlottende activa.
7.2 Voorraden
7.2.1 Soorten voorraden
Voorraden kunnen worden onderscheiden naar het stadium in de ondernemingscyclus
waarin ze zich bevinden:
- Grond- en hulpstoffen (grondstoffen gaan ‘op’ in het product)
- Onderhanden werk en halffabricaat
- Gereed product
Daarnaast kan voorraad worden onderscheiden in:
- Economische voorraad (de voorraad waarover de onderneming prijsrisico loopt,
oftewel werkelijke voorraad – reeds verkochte producten + reeds aangekochte
producten)
- Technische voorraad (de voorraad die daadwerkelijk aanwezig is)
Er is pas sprake van een activum wanneer de onderneming het in zijn beschikkingsmacht
heeft, vandaar dat enkel de technische voorraad voor activering in aanmerking komt. Er
dient echter wel te worden onderzocht of er in de lopende in- en verkooporders verliezen
schuilen. Dit verlies moet worden opgenomen op de balans door een voorziening te vormen.
7.2.2 In de voorraad te activeren kosten
Bij gekochte voorraden dient te worden opgenomen:
- Inkoopprijs
- Bijkomende kosten (transportkosten, magazijnkosten e.d.)
Voor zelfgeproduceerde voorraden (halffabricaten en gereed product) dient te worden
opgenomen:
- Gebruikte grond- en hulpstoffen
- Overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend
In de voorraadwaardering mag ook nog worden opgenomen:
- Een redelijk deel van de indirecte kosten
, - De rente op schulden over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan
worden toegerekend (slechts rente op vreemd vermogen en het moet in de
toelichting worden vermeld)
Opname van verkoopkosten in de voorraadwaardering is expliciet niet toegestaan.
Wanneer in de voorraadwaardering rekening wordt gehouden met indirecte kosten, kan er
een bezettingsresultaat optreden wanneer de werkelijke productie niet gelijk is aan de
normale productie.
7.2.3 Absorption versus direct costing
Bij absorption costing vindt voorraadwaardering plaats tegen de integrale fabricagekostprijs.
Bij direct costing wordt er alleen rekening gehouden met de variabele kosten en worden de
constante kosten op basis van period matching toegerekend.
Absorption costing geeft ruimte voor creative accounting; door een hogere of lagere
productie kan de winst worden gestuurd.
Bij direct costing dreigt het gevaar dat niet voldaan wordt aan het voorschrift dat minimaal
de directe kosten geactiveerd moeten worden in de voorraad. Het kan namelijk zo zijn dat
kosten constant én direct zijn (denk aan een machine die slechts voor een product gebruikt
wordt).
Voorraden moeten fiscaal zoveel mogelijk op integrale fabricagekosten worden
gewaardeerd. Enkel het constante deel van de algemene kosten mag buiten de
voorraadwaardering blijven.
7.2.4 Waarderingsgrondslagen van voorraden
Voorraden dienen gewaardeerd te worden tegen de laagste van de historische kosten en de
verwachte opbrengstwaarde. Dit wordt de minimumwaarderingsregel genoemd. Fiscaal
moeten voorraden gewaardeerd worden tegen de historische kostprijs.
7.3 Langlopende werken
7.3.1 Specifieke verslaggevingsproblemen
Langlopende werken worden vaak uitgevoerd op basis van een vaste aanneemsom,
waardoor efficiency- en calculatieverschillen voor risico van de opdrachtnemer zijn.
Langlopende werken worden opgenomen onder de voorraden. Bij langlopende werken is het
gebruikelijk dat er tussentijds al gedeelten van de aanneemsom worden voldaan. Hoe wordt
dit verwerkt in de jaarrekening?
7.3.2 Verwerking van termijnen
Er zijn twee mogelijkheden om de door opdrachtnemer gedeclareerde termijnen te
verwerken:
1. Opname op de passiefzijde van de balans (kortlopende schulden, vooruit
gefactureerde bedragen)
2. In mindering op de actiefpost onderhanden werk.
, Wanneer het gaat om werkzaamheden die nog verricht moeten worden, wordt de eerste
methode aanbevolen. Bij reeds verrichte werkzaamheden komt methode 2 in aanmerking.
7.3.3 Winsttoerekening
Voor de verdeling van de winst op een langlopend werk zijn er twee mogelijkheden:
1. Winstneming bij oplevering (eind van het project)
2. Tussentijdse winstneming
Winstneming bij oplevering
Bij strikte toepassing van het realisatieprincipe mag winst pas worden opgenomen bij
oplevering. Bij het gebruik van deze methode hoeven er geen schattingen gemaakt te
worden van de winst (de werkelijke kosten en opbrengsten zijn bekend). Wanneer er sprake
zou zijn van een verlies moeten er wel schattingen gemaakt worden, er moet dan namelijk
een voorziening worden opgenomen.
Een nadeel van deze methode is dat er een fluctuerend winstbeeld kan ontstaan.
Tussentijdse winstneming
Bij deze methode wordt de winst overeenkomstig de voortgang genomen. Bij toepassing van
deze methode worden er voor de bepaling van de voortgang van het werk op balansdatum
verschillende berekeningen gebruikt:
- Percentage of completion method wanneer het resultaat van een onderhanden
project op betrouwbare wijze kan worden ingeschat, moeten de projectopbrengsten
en projectkosten in de resultatenrekening worden verwerkt naar rato van de
verrichte prestaties op balansdatum. (opbrengsten-betaalde termijnen)
- Percentage op completion with zero profit wanneer het resultaat niet
betrouwbaar kan worden ingeschat, worden alleen de projectopbrengsten ter
grootte van de aan de periode toe te rekenen projectkosten in de resultatenrekening
opgenomen. (kosten – betaalde termijnen)
Om het resultaat van een project (o.b.v. een aanneemsom) betrouwbaar in te kunnen
schatten, moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Totale projectopbrengsten kunnen op betrouwbare wijze worden bepaald
- Het is waarschijnlijk dat de economische voordelen m.b.t. het onderhanden project
naar de rechtspersoon zullen toevloeien
- Zowel de kosten om het project af te maken als de mate waarin het project is
voltooid per balansdatum kunnen op betrouwbare wijze worden bepaald
- De kosten toe te rekenen aan het onderhanden project zijn duidelijk te
onderscheiden en op betrouwbare wijze te bepalen.
Om het resultaat van een project (o.b.v. een regiecontract) betrouwbaar in te kunnen
schatten, moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Het is waarschijnlijk dat de economische voordelen naar de rechtspersoon zullen
toevloeien
- De kosten toe te rekenen aan het onderhanden project, al dan niet verrekenbaar op
basis van het contract, zijn duidelijk te onderscheiden en op betrouwbare wijze te
bepalen
