HCO17, centraal motorisch systeem
Motorisch systeem, rechts is een schema van het
motorische systeem te zien. In het hoorcollege over het
perifeer motorisch systeem is enkel het onderste deel
besproken. Toen is met name de uitvoering van
beweging besproken en zijn de reflexroutes aan bod
gekomen. Deze routes zijn een belangrijk bron van
informatie. Verder zie je dat de motorische schors en
hersenstam ook van belang zijn. Zij plannen de
beweging. Enkel de programmering van een beweging
maakt hem echter nog niet vloeiend. Daar komen de
basale ganglia en het cerebellum nog bij kijken. Het
belang van deze modulerende hersengebieden komt in
sommige aandoeningen duidelijk naar voren.
Somatopische organisatie, de motorische eenheden zijn
georganiseerd in het ruggenmerg. Celkernen van
neuronen die de distale spieren aansturen van je hand,
liggen lateraal in de ventrale hoorn. Soma’s die betrokken zijn bij het
aansturen van proximale sturen, liggen juist mediaal. In het geval van
bewuste bewegingen worden de motorische eenheden aangestuurd
door centraal motorische neuronen. Deze kunnen afkomstig zijn van
de hersenstam of de motorische schors. De route die deze twee type
centraal motorische neuronen nemen verschilt:
- Zijstreng, vanuit de motorische schors kruist het overgrote
deel in de medulla over naar de contralaterale zijde. Je
rechterschors stuurt dus je distale spieren aan je
linkerzijde aan. Deze banen noem je zijstrengen.
- Voorstreng, centraal motorische neuronen van de
hersenstam dalen af in de witte stof van het
ruggenmerg. Dit doen ze middels de voorstrengen
waarin ze vaak interneuronen innerveren. Deze
schakelneuronen kunnen erg lang zijn en dragen
bij aan de communicatie tussen verschillende
spiergroepen. Zo kunnen ze zorgen voor balans.
Belangrijk hierbij is dat neuronen niet maar op 1
zijde projecteren. Neuronen uit de linkerhelft van
de hersenstam sturen bijvoorbeeld niet enkel
spieren aan de rechter zijde aan, maar sturen aan
op een bilaterale wijze. Voor houding en balans is
het belangrijk dat je compenseert. Dit is niet het geval in de extremiteiten die door de
hersenschors aangestuurd worden.
Piramidale systeem, de banen die hierboven heel schematisch weergegeven zijn, noemen we samen
het piramidale systeem. Op de volgende pagina zijn ze in detail weergegeven. Het piramidale
systeem bestaat uit de tractus corticospinalis en tractus corticobulbaris. De tractus corticobulbaris
gaat vanuit de cortex naar de hersenstam waar die overschakelt op andere neuronen die o.a. postuur
en balans reguleren. Als het signaal ontstaat in de cortex en dan middels de hersenstam gaat is dat
vaak bewust/willekeurig. Als een signaal rechtstreeks vanuit de hersenstam komt is het
onwillekeurig. Verder zie je ook de tractus corticospinalis die vanuit de motorische schors afdaalt en
grotendeels in de medulla overkruist. 90% van de neuronen in deze tractus schakelt hier over, maar
10% blijft dus aan de ipsilaterale zijde en daalt niet af via de zijstreng, maar de voorstreng:
Motorisch systeem, rechts is een schema van het
motorische systeem te zien. In het hoorcollege over het
perifeer motorisch systeem is enkel het onderste deel
besproken. Toen is met name de uitvoering van
beweging besproken en zijn de reflexroutes aan bod
gekomen. Deze routes zijn een belangrijk bron van
informatie. Verder zie je dat de motorische schors en
hersenstam ook van belang zijn. Zij plannen de
beweging. Enkel de programmering van een beweging
maakt hem echter nog niet vloeiend. Daar komen de
basale ganglia en het cerebellum nog bij kijken. Het
belang van deze modulerende hersengebieden komt in
sommige aandoeningen duidelijk naar voren.
Somatopische organisatie, de motorische eenheden zijn
georganiseerd in het ruggenmerg. Celkernen van
neuronen die de distale spieren aansturen van je hand,
liggen lateraal in de ventrale hoorn. Soma’s die betrokken zijn bij het
aansturen van proximale sturen, liggen juist mediaal. In het geval van
bewuste bewegingen worden de motorische eenheden aangestuurd
door centraal motorische neuronen. Deze kunnen afkomstig zijn van
de hersenstam of de motorische schors. De route die deze twee type
centraal motorische neuronen nemen verschilt:
- Zijstreng, vanuit de motorische schors kruist het overgrote
deel in de medulla over naar de contralaterale zijde. Je
rechterschors stuurt dus je distale spieren aan je
linkerzijde aan. Deze banen noem je zijstrengen.
- Voorstreng, centraal motorische neuronen van de
hersenstam dalen af in de witte stof van het
ruggenmerg. Dit doen ze middels de voorstrengen
waarin ze vaak interneuronen innerveren. Deze
schakelneuronen kunnen erg lang zijn en dragen
bij aan de communicatie tussen verschillende
spiergroepen. Zo kunnen ze zorgen voor balans.
Belangrijk hierbij is dat neuronen niet maar op 1
zijde projecteren. Neuronen uit de linkerhelft van
de hersenstam sturen bijvoorbeeld niet enkel
spieren aan de rechter zijde aan, maar sturen aan
op een bilaterale wijze. Voor houding en balans is
het belangrijk dat je compenseert. Dit is niet het geval in de extremiteiten die door de
hersenschors aangestuurd worden.
Piramidale systeem, de banen die hierboven heel schematisch weergegeven zijn, noemen we samen
het piramidale systeem. Op de volgende pagina zijn ze in detail weergegeven. Het piramidale
systeem bestaat uit de tractus corticospinalis en tractus corticobulbaris. De tractus corticobulbaris
gaat vanuit de cortex naar de hersenstam waar die overschakelt op andere neuronen die o.a. postuur
en balans reguleren. Als het signaal ontstaat in de cortex en dan middels de hersenstam gaat is dat
vaak bewust/willekeurig. Als een signaal rechtstreeks vanuit de hersenstam komt is het
onwillekeurig. Verder zie je ook de tractus corticospinalis die vanuit de motorische schors afdaalt en
grotendeels in de medulla overkruist. 90% van de neuronen in deze tractus schakelt hier over, maar
10% blijft dus aan de ipsilaterale zijde en daalt niet af via de zijstreng, maar de voorstreng:
