Doelstellingen: TLP 4
Orthopedie: Anatomie
4.12 Anatomie: Orthopedie
-Je kunt met betrekking tot anatomie de basisprincipes beschrijven
Bij de anatomie worden richting aanduidingen aangegeven aan de hand van de anatomische stand.
De anatomische stand houdt in dat het lichaam recht staat en de handpalmen naar voren zijn. Hierbij
zijn de duimen naar lateraal.
De richting aanduidende termen binnen de anatomie zijn:
-Superior: boven
-Inferior: onder
-Craniaal: richting het hoofd
-Caudaal: richting de staart/voeten
-Proximaal: dichtbij de romp
-Distaal: ver weg van de romp
Bij een frontaal aanzicht zijn de volgende termen van toepassing:
-Sinister: links
-Dexter: rechts
-Mediaal: naar het midden
-Lateraal: naar de zijkant
-Radiaal: duimzijde
-Ulnair: pinkzijde
Bij een saggitaal aanzicht zijn de volgende termen van toepassing:
-Anterior: voorzijde
-Posterior: achterzijde
-Ventraal: buikzijde
-Dorsaal: rugzijde
Tevens zijn er gebied gebonden termen:
-Palmair: handpalm
-Volair: palmzijde
-Plantair: voetpalm
Naast de vlakken kunnen ook bewegingen worden onderscheiden die gewrichten kunnen maken.
-Flexie: buigen
-Extensie: strekken
-Abductie: van het lichaam af bewegen
-Adductie: naar het lichaam toe bewegen
-Supinatie: naar buiten draaien van de radiale zijde
(anatomische positie hand)
-Pronatie: naar binnen draaien van de radiale zijde
-Elevatie: naar boven bewegen
-Depressie: naar beneden bewegen
-Dorsiflexie: voetrug naar boven bewegen (naar
scheenbeen)
-Plantairflexie: voetpalm naar beneden bewegen
(extensie voet)
-Eversie: tenen naar lateraal draaien
-Inversie: tenen naar mediaal draaien
-Protractie: naar voren bewegen
-Retractie: naar achter bewegen (scapula)
1
, -Je kunt beschrijven welke verschillende soorten gewrichten in het lichaam aanwezig zijn
Een gewricht is een verbinding tussen twee of meer botstukken. Er is een relatie tussen de bouw en
functie. Een gewricht kan stevig gebouwd zijn ter bescherming, of juist wat soepeler gebouwd zijn
om beweging mogelijk te maken. Gewrichten worden onderverdeeld in drie categorieën op basis van
de beweeglijkheid:
-Synarthrosis: niet beweeglijk (botverbinding)
-Amphiarthrosis: weinig beweeglijk (kraakbeenverbinding)
-Diarthrosis: vrij beweeglijk
Als er op anatomisch vlak naar gewrichten worden gekeken, zijn er drie grote groepen:
-Fibrous joints: bindweefselverbinding (straf)
o Syndesmosis: bindweefselplaat of ligament (membrana interossa)
o Sutura: dichte bindweefselverbinding (schedel)
-Cartilaginous joints: kraakbeenverbinding (iets beweeglijk)
o Synchondrose: kraakbeenplaat (bot-kraakbeen-bot)
o Symphysis: kraakbeendiscus (heup, tussenwervelschijven)
-Synovial joints: synoviale gewrichten (beweeglijk)
o Capsula articularis, cavitas articularis, gewrichtsvlakken
2
Orthopedie: Anatomie
4.12 Anatomie: Orthopedie
-Je kunt met betrekking tot anatomie de basisprincipes beschrijven
Bij de anatomie worden richting aanduidingen aangegeven aan de hand van de anatomische stand.
De anatomische stand houdt in dat het lichaam recht staat en de handpalmen naar voren zijn. Hierbij
zijn de duimen naar lateraal.
De richting aanduidende termen binnen de anatomie zijn:
-Superior: boven
-Inferior: onder
-Craniaal: richting het hoofd
-Caudaal: richting de staart/voeten
-Proximaal: dichtbij de romp
-Distaal: ver weg van de romp
Bij een frontaal aanzicht zijn de volgende termen van toepassing:
-Sinister: links
-Dexter: rechts
-Mediaal: naar het midden
-Lateraal: naar de zijkant
-Radiaal: duimzijde
-Ulnair: pinkzijde
Bij een saggitaal aanzicht zijn de volgende termen van toepassing:
-Anterior: voorzijde
-Posterior: achterzijde
-Ventraal: buikzijde
-Dorsaal: rugzijde
Tevens zijn er gebied gebonden termen:
-Palmair: handpalm
-Volair: palmzijde
-Plantair: voetpalm
Naast de vlakken kunnen ook bewegingen worden onderscheiden die gewrichten kunnen maken.
-Flexie: buigen
-Extensie: strekken
-Abductie: van het lichaam af bewegen
-Adductie: naar het lichaam toe bewegen
-Supinatie: naar buiten draaien van de radiale zijde
(anatomische positie hand)
-Pronatie: naar binnen draaien van de radiale zijde
-Elevatie: naar boven bewegen
-Depressie: naar beneden bewegen
-Dorsiflexie: voetrug naar boven bewegen (naar
scheenbeen)
-Plantairflexie: voetpalm naar beneden bewegen
(extensie voet)
-Eversie: tenen naar lateraal draaien
-Inversie: tenen naar mediaal draaien
-Protractie: naar voren bewegen
-Retractie: naar achter bewegen (scapula)
1
, -Je kunt beschrijven welke verschillende soorten gewrichten in het lichaam aanwezig zijn
Een gewricht is een verbinding tussen twee of meer botstukken. Er is een relatie tussen de bouw en
functie. Een gewricht kan stevig gebouwd zijn ter bescherming, of juist wat soepeler gebouwd zijn
om beweging mogelijk te maken. Gewrichten worden onderverdeeld in drie categorieën op basis van
de beweeglijkheid:
-Synarthrosis: niet beweeglijk (botverbinding)
-Amphiarthrosis: weinig beweeglijk (kraakbeenverbinding)
-Diarthrosis: vrij beweeglijk
Als er op anatomisch vlak naar gewrichten worden gekeken, zijn er drie grote groepen:
-Fibrous joints: bindweefselverbinding (straf)
o Syndesmosis: bindweefselplaat of ligament (membrana interossa)
o Sutura: dichte bindweefselverbinding (schedel)
-Cartilaginous joints: kraakbeenverbinding (iets beweeglijk)
o Synchondrose: kraakbeenplaat (bot-kraakbeen-bot)
o Symphysis: kraakbeendiscus (heup, tussenwervelschijven)
-Synovial joints: synoviale gewrichten (beweeglijk)
o Capsula articularis, cavitas articularis, gewrichtsvlakken
2
