Doelstellingen: TLP 4
Kaakchirurgie: Anatomie
Urologie: Anatomie
4.1 Anatomie: Kaakchirurgie
-Je kan met betrekking tot de structuren van de aangezichtsschedel, mondholte en de tanden de
bouw en ligging ten opzichte van de omgeving beschrijven
De schedel bestaat uit diverse botdelen. Tussen elke beenderen lopen naden, ook wel suturen.
Tijdens de groei waren dit individuele botten, maar dit is
uiteindelijk verbeend. Onderdelen van de schedel die van belang
zijn voor de kaak, zijn:
-Os sphenoidale
-Os temporale os sphenoidale
-Os mandibulare: onderkaak os zygomaticum
os temporale
-Os maxillare: bovenkaak
os maxillare
-Os zygomaticum arcus zygomaticus
os mandibulare
Het os temporale bevat een arcus, namelijk de arcus
zygomaticus. De schedel wordt onderverdeeld in het
neurocranium (hersenschedel) en het viscerocranium
(aangezichtsschedel).
De afzonderlijke botdelen ontstaan direct uit bindweefsel of verbenen uit kraakbeen. Als de mens
uitgegroeid is, verbenen de botten. Wanneer door te kort aan hersenvloeistof groei ontstaat van de
hersenruimte, kan de schedel voor de verbening vergroten (waterhoofd).
Om het gewicht van de schedel te verminderen zijn enkele delen van de schedel hol en gevuld met
lucht. Dit zijn de neusbijholten (of sinus paranasales). Deze holtes zijn verbonden met de neusholte
en zijn bovendien ook bekleed met het trilhaarweefsel van de luchtwegen.
-Je kan met betrekking tot de structuren van de aangezichtsschedel, mondholte en de tanden de
onderdelen en functies benoemen
Mandibula
Het os mandibula bestaat uit een corpus mandibula en een ramus mandibula. De
ramus mandibulae is de opstijgende tak van de onderkaak, aan het uiteinde zit de
os
temporale caput mandibulae (kopje van het kaakgewricht). De mandibula (onderkaak) is
art.
temporo- verbonden aan het os temporale door middel
mandibularis
van het kaakgewricht. Dit kaakgewricht heet caput
mandibulae
os mandibulare
art. temporomandibularis. processus
coronoideus
Tegenover de caput mandibulae zit de
processus coronoideus, een uitsteeksel. Verder bevat de
foramen mandibulare
mandibula tandkassen. Deze processus alveolare bevatten
uitsparingen voor de tanden.
Er zitten ook een aantal gaatjes in de onderkaak. Dit zijn het
foramen mentale en het foramen mandibulare. Door het
foramen mentale loopt een tak van de nervus trigeminus. Door processus
alveolare
het foramen mandibulare loopt de n. alveolaris inferior. Deze foramen mentale
tak innerveert de gebitselementen van de onderkaak. corpus
1
, Tanden
De tanden zitten met de wortels in de processus alveolare. Tussen de tandwortel en het bot
zit het peridontium. De tand zit vast aan het bot met ligamenten. De tand hangt dus aan de
ligamenten. De ligamenten zorgen ervoor dat de tanden niet dieper in het bot kunnen gaan
zitten, maar het zorgt voor een trekkracht op het bot.
Kaakgewricht
Het kaakgewricht, articularis temporomandibularis, bestaat uit verschillende onderdelen:
discongruent gewricht
-Caput mandibulae: kopje discus
scharnier en schuifgewricht
-Fossa mandibulae: kom
-Discus articularis temporomandibularis: schijf van kraakbeen dat tussen de caput en fossa zit
De caput is een stuk kleiner dan de fossa van het os temporale, hierdoor heeft het
kaakgewricht veel bewegingsvrijheid. Het kaakgewricht kent twee bewegingsassen. Dit is
het scharniergewricht en het schuifgewricht. Hij beweegt dus om de as, maar ook naar
ventraal en distaal.
Het kaakgewricht wordt omgeven door een gewrichtskapsel. De discus zit tussen de twee
bewegende botten en is vergroeid met het gewrichtskapsel. Het kaakgewricht bevat een
discus om de oppervlakte van de kop te vergroten, omdat de kom veel groter is dan het
kopje. De discus voorkomt het risico op ontwrichting van het kaakgewricht. Verder wordt
het kaakgewricht op zijn plaats gehouden door drie ligamenten om de kans op luxatie te
verkleinen. Dit zijn:
-Ligamentum laterale
-Ligamentum stylomandibulare
-Ligamentum sphenomandibulare (beschermt n. alveolaris)
n. alveolaris inferior,
a. alveolaris inferior
lig.
sphenomandibulare
De bindweefselband, capsula articularis, zorgt ervoor dat het gewricht op zijn plek blijft.
Het caput zit erg dicht bij het oor. Als er veel druk op het kaakgewricht komt, kan er schade komen
van het middenoor (os temporale). Hier zitten ook belangrijke structuren, zoals de n. linguialis en de
n. alveolaris inferior. Deze twee structuren worden samen de chorda tympani.
Bewegingen
De bewegingen van het kaakgewricht:
-Depressie en elevatie: naar boven en naar onderen (openen en sluiten van de mond)
-Protractie en retractie: naar voren en naar achteren (schuifbeweging)
Bij het eten is het een combinatie van beide.
2
Kaakchirurgie: Anatomie
Urologie: Anatomie
4.1 Anatomie: Kaakchirurgie
-Je kan met betrekking tot de structuren van de aangezichtsschedel, mondholte en de tanden de
bouw en ligging ten opzichte van de omgeving beschrijven
De schedel bestaat uit diverse botdelen. Tussen elke beenderen lopen naden, ook wel suturen.
Tijdens de groei waren dit individuele botten, maar dit is
uiteindelijk verbeend. Onderdelen van de schedel die van belang
zijn voor de kaak, zijn:
-Os sphenoidale
-Os temporale os sphenoidale
-Os mandibulare: onderkaak os zygomaticum
os temporale
-Os maxillare: bovenkaak
os maxillare
-Os zygomaticum arcus zygomaticus
os mandibulare
Het os temporale bevat een arcus, namelijk de arcus
zygomaticus. De schedel wordt onderverdeeld in het
neurocranium (hersenschedel) en het viscerocranium
(aangezichtsschedel).
De afzonderlijke botdelen ontstaan direct uit bindweefsel of verbenen uit kraakbeen. Als de mens
uitgegroeid is, verbenen de botten. Wanneer door te kort aan hersenvloeistof groei ontstaat van de
hersenruimte, kan de schedel voor de verbening vergroten (waterhoofd).
Om het gewicht van de schedel te verminderen zijn enkele delen van de schedel hol en gevuld met
lucht. Dit zijn de neusbijholten (of sinus paranasales). Deze holtes zijn verbonden met de neusholte
en zijn bovendien ook bekleed met het trilhaarweefsel van de luchtwegen.
-Je kan met betrekking tot de structuren van de aangezichtsschedel, mondholte en de tanden de
onderdelen en functies benoemen
Mandibula
Het os mandibula bestaat uit een corpus mandibula en een ramus mandibula. De
ramus mandibulae is de opstijgende tak van de onderkaak, aan het uiteinde zit de
os
temporale caput mandibulae (kopje van het kaakgewricht). De mandibula (onderkaak) is
art.
temporo- verbonden aan het os temporale door middel
mandibularis
van het kaakgewricht. Dit kaakgewricht heet caput
mandibulae
os mandibulare
art. temporomandibularis. processus
coronoideus
Tegenover de caput mandibulae zit de
processus coronoideus, een uitsteeksel. Verder bevat de
foramen mandibulare
mandibula tandkassen. Deze processus alveolare bevatten
uitsparingen voor de tanden.
Er zitten ook een aantal gaatjes in de onderkaak. Dit zijn het
foramen mentale en het foramen mandibulare. Door het
foramen mentale loopt een tak van de nervus trigeminus. Door processus
alveolare
het foramen mandibulare loopt de n. alveolaris inferior. Deze foramen mentale
tak innerveert de gebitselementen van de onderkaak. corpus
1
, Tanden
De tanden zitten met de wortels in de processus alveolare. Tussen de tandwortel en het bot
zit het peridontium. De tand zit vast aan het bot met ligamenten. De tand hangt dus aan de
ligamenten. De ligamenten zorgen ervoor dat de tanden niet dieper in het bot kunnen gaan
zitten, maar het zorgt voor een trekkracht op het bot.
Kaakgewricht
Het kaakgewricht, articularis temporomandibularis, bestaat uit verschillende onderdelen:
discongruent gewricht
-Caput mandibulae: kopje discus
scharnier en schuifgewricht
-Fossa mandibulae: kom
-Discus articularis temporomandibularis: schijf van kraakbeen dat tussen de caput en fossa zit
De caput is een stuk kleiner dan de fossa van het os temporale, hierdoor heeft het
kaakgewricht veel bewegingsvrijheid. Het kaakgewricht kent twee bewegingsassen. Dit is
het scharniergewricht en het schuifgewricht. Hij beweegt dus om de as, maar ook naar
ventraal en distaal.
Het kaakgewricht wordt omgeven door een gewrichtskapsel. De discus zit tussen de twee
bewegende botten en is vergroeid met het gewrichtskapsel. Het kaakgewricht bevat een
discus om de oppervlakte van de kop te vergroten, omdat de kom veel groter is dan het
kopje. De discus voorkomt het risico op ontwrichting van het kaakgewricht. Verder wordt
het kaakgewricht op zijn plaats gehouden door drie ligamenten om de kans op luxatie te
verkleinen. Dit zijn:
-Ligamentum laterale
-Ligamentum stylomandibulare
-Ligamentum sphenomandibulare (beschermt n. alveolaris)
n. alveolaris inferior,
a. alveolaris inferior
lig.
sphenomandibulare
De bindweefselband, capsula articularis, zorgt ervoor dat het gewricht op zijn plek blijft.
Het caput zit erg dicht bij het oor. Als er veel druk op het kaakgewricht komt, kan er schade komen
van het middenoor (os temporale). Hier zitten ook belangrijke structuren, zoals de n. linguialis en de
n. alveolaris inferior. Deze twee structuren worden samen de chorda tympani.
Bewegingen
De bewegingen van het kaakgewricht:
-Depressie en elevatie: naar boven en naar onderen (openen en sluiten van de mond)
-Protractie en retractie: naar voren en naar achteren (schuifbeweging)
Bij het eten is het een combinatie van beide.
2
