Samenvatting – Reader: Kleur & contrast Geometrische optica 1
KLEUR & CONTRAST
KLEUR
Met een prisma kan je het witte licht in kleuren splitsen, het spectrum (beeld, nl). Het
continue spectrum uit in elkaar overlopende monochromatische kleren; is licht dat slechts uit
één golflengte bestaat.
In de retina bevinden zich de staafje en de kegeltjes, met behulp van gezicht pigmenten
(rodopsine, iodopsine) via een fotochemische proces licht in elektrische signalen omgezet.
Kegeltjes bevinden zich in het centrale deel van het netvlies; de macula/gele vlek. (kleur) zijn
minder of niet met elkaar geschakeld. Gezichtsscherpte is in de feveola maximaal werkt
alleen bij voldoende lichtintensiteit. Staafjes bevinden zich in het perifere deel van het
netvlies (geen kleur) maar helderheidsverschillen zijn in groepen met elkaar verbonden.
Daardoor lage lichtenergiedrempel, hoge helderheidsdrempel en minder detail waarneming.
Blinde vlek geen receptoren.
Overdag gevoeligheid netvlies centraal het hoogst (fovea is gezichtsveld) donker meer
perifeer.
Fotopisch zien = kegeltjes doen hun werk.
Scotopisch zien = staafjes doen hun werk.
Mesopisch zien = overgangsgebied verdeeld.
Staafje moeten wennen, ze werken pas goed na minimaal een half uur minder dan 1/10.000
deel van normaal daglicht ontvangen.
De gemiddelde spectrale gevoeligheid van kegeltjes ligt ronde de 555nm (groen-geel),
Staafje gevoeligst voor licht in de buurt van 505 nm (blauw-groen) het verschil zorgt voor een
verschuiving van de gevoeligheid voor kleur. ’s Nachts blauwe tintten meest gevoelig en
minder voor rood en geel, dit heet het Purkinje-effect.
KEGELTJES
Drie soorten: rood (L), blauw (S) of groen (M) gevoelig. Een kegeltje is niet specifiek gevoelig
voor 1 kleur maar een bepaald golfgebied. De verdeling is niet gelijk: 60% rood, 30% groen
en 8% blauw, blauw ligt rondom de foveola (2).
Kegeltjes Minimale gevoeligheid Maximale gevoeligheid Verdeling
Rood (L) 565 nm 60%
Groen (M) 535 nm 30%
Blauw (S) 435 nm 8% ?
Licht wordt opgevangen door rood, groen en blauw, de elektrische signalen van de
receptoren worden omgezet is signalen rood/groen, geel/blauw en zwart/wit worden
afgewogen. Drie signalen die naar het gezichtscentrum gaan: licht/donker (R+G+B)-
(R+G+B), rood/groen (G-R) en blauw/geel B-(R+G). De verhouding bepaald de kleur.
Kleurverschuiving Bezold-Brucke-effect: rood glas geel draad.
, Samenvatting – Reader: Kleur & contrast Geometrische optica 1
KLEUR MENG WETTEN
3 methoden: additieve, partitieve en subtractieve.
Additieve: wit licht spectrum
De complementaire kleuren zijn 2 kleuren die samen wit licht opleveren. Feller dan
oor?
Subtractieve: de absorptie van licht, de intensiteit van de kleur zal minder worden dan
de oorspronkelijke kleur.
Partitieve: als je kleine puntjes van verschillende kleuren naast elkaar afbeeldt of
drukt, het oog kan de puntjes niet ven een bepaalde afstand onderscheiden
kleurmening.
ADAPTATIE
Kleuradaptatie van het netvlies veroorzaakt vb. wit papier ziet na een tijdje blauwgroen of
een zonnebril. Adaptatie is aanpassing of gewenning.
Bij testen van kleurzien, het onderscheidingsvermogen voor kleuren, goed rekening houden
met de kleur van de omgeving en de verlichting.
METAMERE KLEUREN
Twee exact gelijke kleuren kunnen bij andere verlichting een andere kleur krijgen.
CONTRAST
Bij achromatische kleuren (zwart, wit en grijzen) geldt ook het contrast als voor chromatische
kleuren het sterkst contrasteren complementaire kleuren, het minst de keuren die vlak bij
elkaar liggen. Het nabeeld is altijd een complementaire kleur valt weg bij achtergrond van
dezelfde kleur.
DE KLEURENRUIMTE
Kleur theorieën ontstonden door mengen van primaire verfkleuren, uiteindelijk ontstonden er
kleurencirkels. De complementaire kleuren liggen altijd tegenover elkaar. Beste
kleursystemen: van Munsell en CIE.
Kleuren bestaan uit drie dimensies. Definitie kleur: een visuele waarneming waaraan drie
dimensie zijn te onderscheiden.
Kleurtoon (Hue): kleur of tint.
Verzadiging (saturatie of Chroma): de kracht van de kleur.
Helderheid (lichtsterkte, Intensiteit of Value, grijswaarden)
Kleursystemen de grootheden: de HSL, HSI of HSV systemen, ruimere opvatting: glans,
transparantie en luminescentie.
MUNSELL
Albert Munsell (1858-1918) ordende de kleuren op toon, verzadiging en helderheid.
KLEUR & CONTRAST
KLEUR
Met een prisma kan je het witte licht in kleuren splitsen, het spectrum (beeld, nl). Het
continue spectrum uit in elkaar overlopende monochromatische kleren; is licht dat slechts uit
één golflengte bestaat.
In de retina bevinden zich de staafje en de kegeltjes, met behulp van gezicht pigmenten
(rodopsine, iodopsine) via een fotochemische proces licht in elektrische signalen omgezet.
Kegeltjes bevinden zich in het centrale deel van het netvlies; de macula/gele vlek. (kleur) zijn
minder of niet met elkaar geschakeld. Gezichtsscherpte is in de feveola maximaal werkt
alleen bij voldoende lichtintensiteit. Staafjes bevinden zich in het perifere deel van het
netvlies (geen kleur) maar helderheidsverschillen zijn in groepen met elkaar verbonden.
Daardoor lage lichtenergiedrempel, hoge helderheidsdrempel en minder detail waarneming.
Blinde vlek geen receptoren.
Overdag gevoeligheid netvlies centraal het hoogst (fovea is gezichtsveld) donker meer
perifeer.
Fotopisch zien = kegeltjes doen hun werk.
Scotopisch zien = staafjes doen hun werk.
Mesopisch zien = overgangsgebied verdeeld.
Staafje moeten wennen, ze werken pas goed na minimaal een half uur minder dan 1/10.000
deel van normaal daglicht ontvangen.
De gemiddelde spectrale gevoeligheid van kegeltjes ligt ronde de 555nm (groen-geel),
Staafje gevoeligst voor licht in de buurt van 505 nm (blauw-groen) het verschil zorgt voor een
verschuiving van de gevoeligheid voor kleur. ’s Nachts blauwe tintten meest gevoelig en
minder voor rood en geel, dit heet het Purkinje-effect.
KEGELTJES
Drie soorten: rood (L), blauw (S) of groen (M) gevoelig. Een kegeltje is niet specifiek gevoelig
voor 1 kleur maar een bepaald golfgebied. De verdeling is niet gelijk: 60% rood, 30% groen
en 8% blauw, blauw ligt rondom de foveola (2).
Kegeltjes Minimale gevoeligheid Maximale gevoeligheid Verdeling
Rood (L) 565 nm 60%
Groen (M) 535 nm 30%
Blauw (S) 435 nm 8% ?
Licht wordt opgevangen door rood, groen en blauw, de elektrische signalen van de
receptoren worden omgezet is signalen rood/groen, geel/blauw en zwart/wit worden
afgewogen. Drie signalen die naar het gezichtscentrum gaan: licht/donker (R+G+B)-
(R+G+B), rood/groen (G-R) en blauw/geel B-(R+G). De verhouding bepaald de kleur.
Kleurverschuiving Bezold-Brucke-effect: rood glas geel draad.
, Samenvatting – Reader: Kleur & contrast Geometrische optica 1
KLEUR MENG WETTEN
3 methoden: additieve, partitieve en subtractieve.
Additieve: wit licht spectrum
De complementaire kleuren zijn 2 kleuren die samen wit licht opleveren. Feller dan
oor?
Subtractieve: de absorptie van licht, de intensiteit van de kleur zal minder worden dan
de oorspronkelijke kleur.
Partitieve: als je kleine puntjes van verschillende kleuren naast elkaar afbeeldt of
drukt, het oog kan de puntjes niet ven een bepaalde afstand onderscheiden
kleurmening.
ADAPTATIE
Kleuradaptatie van het netvlies veroorzaakt vb. wit papier ziet na een tijdje blauwgroen of
een zonnebril. Adaptatie is aanpassing of gewenning.
Bij testen van kleurzien, het onderscheidingsvermogen voor kleuren, goed rekening houden
met de kleur van de omgeving en de verlichting.
METAMERE KLEUREN
Twee exact gelijke kleuren kunnen bij andere verlichting een andere kleur krijgen.
CONTRAST
Bij achromatische kleuren (zwart, wit en grijzen) geldt ook het contrast als voor chromatische
kleuren het sterkst contrasteren complementaire kleuren, het minst de keuren die vlak bij
elkaar liggen. Het nabeeld is altijd een complementaire kleur valt weg bij achtergrond van
dezelfde kleur.
DE KLEURENRUIMTE
Kleur theorieën ontstonden door mengen van primaire verfkleuren, uiteindelijk ontstonden er
kleurencirkels. De complementaire kleuren liggen altijd tegenover elkaar. Beste
kleursystemen: van Munsell en CIE.
Kleuren bestaan uit drie dimensies. Definitie kleur: een visuele waarneming waaraan drie
dimensie zijn te onderscheiden.
Kleurtoon (Hue): kleur of tint.
Verzadiging (saturatie of Chroma): de kracht van de kleur.
Helderheid (lichtsterkte, Intensiteit of Value, grijswaarden)
Kleursystemen de grootheden: de HSL, HSI of HSV systemen, ruimere opvatting: glans,
transparantie en luminescentie.
MUNSELL
Albert Munsell (1858-1918) ordende de kleuren op toon, verzadiging en helderheid.
