SAMENVATTING ZORG EN SAMENLEVING 2
, Samenvatting Zorg en samenleving 2
Leertaak 1: Veranderingen en logistiek in de zorg
Zorglogistiek is een belangrijk aspect in kwalitatief goede en betaalbare zorg
Patiënten en cliënten stellen steeds hogere kwaliteiten aan de zorg. Het wordt steeds moeilijker voor
zorgaanbieders om grote investeringen te doen. Toegang tot de juiste informatie op het juiste
moment speelt een grote rol in het aanbieden van effectieve, goede zorg. Partnership waarin de
totale informatie flow centraal staat, met als doel waar alle zorgprofessionals beter doen waar ze
goed in zijn.
Lean management
Bestaat uit 3 punten:
1. Cultuur -> gebeurt op werkvloer, m.b.v. ‘dienend’ leiderschap, medewerkers ervaren
eigenaarschap
2. Principes -> bepaal klantwaarde, identificeer waardestroom en verwijder verspilling, maak
een productflow (door standaardiseren en visueel management), laat de klant bepalen (pull
en push), streef naar perfectie
3. Tools
KAIZEN -> verander ten goede, door -> plan, do, check, act en waarborgen
5 x waarom, zo kom je tot de kern van het probleem
1. Scheiden (Wat is echt nodig?)
2. Sorteren
3. Schoonmaken
4. Standaardiseren (Visueel management en signaal voor afwijking)
5. Stand houden
Visueel management -> Onzichtbare zaken worden zichtbaar
Begrippen Lean Management en betekenis
1. Patiënten-, goederen- en farmalogistiek = organisatie, planning, besturing en uitvoering van
zorgprocessen
2. Push (= wat je te bieden hebt) en pull (= wat je nodig hebt) systeem
3. Doorlooptijd = methode om een organisatie zeer gefocust te laten verbeteren en
verspillingen te elimineren
, 4. Capaciteit = draagkracht
5. (In)effectieve wachttijd = De wachtrijtheorie of wachtlijntheorie beschrijft, bestudeert en
verklaart de verschijnselen die zich voordoen in wachtrijsystemen, systemen waarin klanten
moeten wachten op bediening. De wachtrijtheorie wordt onder andere toegepast in de
analyse en het ontwerp van computers, telecommunicatiesystemen en productieprocessen.
6. Buffer = zaak die verstoringen opvangt
7. Bottleneck = Met een bottleneck wordt in de bedrijfskundige benadering een knelpunt
binnen een project of proces bedoeld. Een bottleneck is een kritiek punt in een proces. Het is
het gene wat een proces ophoudt of vertraagt en vergt daarom extra aandacht en attentie.
Bottlenecks kunnen overal in een proces zitten.
Sleutelen aan zorgprocessen
Het proces als aangrijpingspunt voor verandering. Model als hulpmiddel voor beoordeling effecten
van behandeling. Een participatieve ontwerpbenadering is gebleken een belangrijke kritische
succesfactor te zijn voor de kwaliteit van het ontwerp en voor draagvlak bij implementatie. Bij
procesontwerp gaat het gaat ons om de karakteristieken van zowel de processen als van de
organisatorische omgeving, waarin de processen zich afspelen. Kenmerkend voor die omgeving is de
veelheid aan actoren met hun eigen opvattingen, belangen en doelen.
De bedrijfskundige inbedding van zorglogistiek leidt tot een benadering, waarin:
- Via een systeembenadering wordt ingezoomd op het onderwerp van onderzoek
- Het zorgproces met zijn karakteristieken op ieders netvlies wordt getoverd
- Een nieuwe vorm van besturing van het proces wordt ontworpen
- De effecten van voorgestelde veranderingen op hun mérites zijn onderzocht
- Een participatieve aanpak is gevolgd zodat tijdens het traject draagvlak voor implementatie
ontstaat bij betrokkenen
- Het onderzochte deel van de werkelijkheid ook weer terug wordt geplaatst in zijn context.
De minister van VWS zelf heeft nadrukkelijk op de beleidsagenda gezet dat de zorgsector kan en
moet leren van de industrie.
Bij distributielogistiek gaat het om de fysieke verplaatsing van goederen, met alle vragen van opslag
en transport die daar bij horen. Bij productielogistiek gaat het om het primaire voortbrengingsproces
en dus differentieert het naar de aard van de processen: assemblageprocessen, chemische
procesindustrie, en ook dienstverleningsprocessen. Zorgprocessen kunnen gezien worden als een
bijzondere vorm van dienstverleningsprocessen, met als gemeenschappelijk kenmerk dat de
‘productie’ van de dienst plaats vindt in directe interactie tussen aanbieder en klant. Zonder
interactie is er geen dienstverlening; het product ‘dienst’ kan ook niet op voorraad worden gelegd.
Een belangrijk iets is het ordenen van de klantvraag en daaraan gerelateerde processen in homogene
groepen. Het gaat hier dan om homogeniteit in zorglogistieke zin: processtappen, mate van
complexiteit, mate van variatie, mate van capaciteitsgebruik, mate van planbaarheid en
voorspelbaarheid. Een homogene klantgroep kan worden benaderd vanuit het principe van de
‘focused factory’: een fysieke of virtuele organisatie die volledig kwantitatief en kwalitatief is
geëquipeerd om aan de klantvraag te voldoen, met een daarbij passende inrichting van de
processturing.
, Samenvatting Zorg en samenleving 2
Leertaak 1: Veranderingen en logistiek in de zorg
Zorglogistiek is een belangrijk aspect in kwalitatief goede en betaalbare zorg
Patiënten en cliënten stellen steeds hogere kwaliteiten aan de zorg. Het wordt steeds moeilijker voor
zorgaanbieders om grote investeringen te doen. Toegang tot de juiste informatie op het juiste
moment speelt een grote rol in het aanbieden van effectieve, goede zorg. Partnership waarin de
totale informatie flow centraal staat, met als doel waar alle zorgprofessionals beter doen waar ze
goed in zijn.
Lean management
Bestaat uit 3 punten:
1. Cultuur -> gebeurt op werkvloer, m.b.v. ‘dienend’ leiderschap, medewerkers ervaren
eigenaarschap
2. Principes -> bepaal klantwaarde, identificeer waardestroom en verwijder verspilling, maak
een productflow (door standaardiseren en visueel management), laat de klant bepalen (pull
en push), streef naar perfectie
3. Tools
KAIZEN -> verander ten goede, door -> plan, do, check, act en waarborgen
5 x waarom, zo kom je tot de kern van het probleem
1. Scheiden (Wat is echt nodig?)
2. Sorteren
3. Schoonmaken
4. Standaardiseren (Visueel management en signaal voor afwijking)
5. Stand houden
Visueel management -> Onzichtbare zaken worden zichtbaar
Begrippen Lean Management en betekenis
1. Patiënten-, goederen- en farmalogistiek = organisatie, planning, besturing en uitvoering van
zorgprocessen
2. Push (= wat je te bieden hebt) en pull (= wat je nodig hebt) systeem
3. Doorlooptijd = methode om een organisatie zeer gefocust te laten verbeteren en
verspillingen te elimineren
, 4. Capaciteit = draagkracht
5. (In)effectieve wachttijd = De wachtrijtheorie of wachtlijntheorie beschrijft, bestudeert en
verklaart de verschijnselen die zich voordoen in wachtrijsystemen, systemen waarin klanten
moeten wachten op bediening. De wachtrijtheorie wordt onder andere toegepast in de
analyse en het ontwerp van computers, telecommunicatiesystemen en productieprocessen.
6. Buffer = zaak die verstoringen opvangt
7. Bottleneck = Met een bottleneck wordt in de bedrijfskundige benadering een knelpunt
binnen een project of proces bedoeld. Een bottleneck is een kritiek punt in een proces. Het is
het gene wat een proces ophoudt of vertraagt en vergt daarom extra aandacht en attentie.
Bottlenecks kunnen overal in een proces zitten.
Sleutelen aan zorgprocessen
Het proces als aangrijpingspunt voor verandering. Model als hulpmiddel voor beoordeling effecten
van behandeling. Een participatieve ontwerpbenadering is gebleken een belangrijke kritische
succesfactor te zijn voor de kwaliteit van het ontwerp en voor draagvlak bij implementatie. Bij
procesontwerp gaat het gaat ons om de karakteristieken van zowel de processen als van de
organisatorische omgeving, waarin de processen zich afspelen. Kenmerkend voor die omgeving is de
veelheid aan actoren met hun eigen opvattingen, belangen en doelen.
De bedrijfskundige inbedding van zorglogistiek leidt tot een benadering, waarin:
- Via een systeembenadering wordt ingezoomd op het onderwerp van onderzoek
- Het zorgproces met zijn karakteristieken op ieders netvlies wordt getoverd
- Een nieuwe vorm van besturing van het proces wordt ontworpen
- De effecten van voorgestelde veranderingen op hun mérites zijn onderzocht
- Een participatieve aanpak is gevolgd zodat tijdens het traject draagvlak voor implementatie
ontstaat bij betrokkenen
- Het onderzochte deel van de werkelijkheid ook weer terug wordt geplaatst in zijn context.
De minister van VWS zelf heeft nadrukkelijk op de beleidsagenda gezet dat de zorgsector kan en
moet leren van de industrie.
Bij distributielogistiek gaat het om de fysieke verplaatsing van goederen, met alle vragen van opslag
en transport die daar bij horen. Bij productielogistiek gaat het om het primaire voortbrengingsproces
en dus differentieert het naar de aard van de processen: assemblageprocessen, chemische
procesindustrie, en ook dienstverleningsprocessen. Zorgprocessen kunnen gezien worden als een
bijzondere vorm van dienstverleningsprocessen, met als gemeenschappelijk kenmerk dat de
‘productie’ van de dienst plaats vindt in directe interactie tussen aanbieder en klant. Zonder
interactie is er geen dienstverlening; het product ‘dienst’ kan ook niet op voorraad worden gelegd.
Een belangrijk iets is het ordenen van de klantvraag en daaraan gerelateerde processen in homogene
groepen. Het gaat hier dan om homogeniteit in zorglogistieke zin: processtappen, mate van
complexiteit, mate van variatie, mate van capaciteitsgebruik, mate van planbaarheid en
voorspelbaarheid. Een homogene klantgroep kan worden benaderd vanuit het principe van de
‘focused factory’: een fysieke of virtuele organisatie die volledig kwantitatief en kwalitatief is
geëquipeerd om aan de klantvraag te voldoen, met een daarbij passende inrichting van de
processturing.
